نقد ساختار صنعتی آسیب‌پذیر در ایران و اولویت‌بندی صنایع بر اساس اقتصاد مقاومتی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیارمعارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق

2 دانشجوی مقطع دکترای علوم اقتصادی، دانشگاه امام صادق

چکیده

چکیده
در این پژوهش با تبیین اقتصاد مقاومتی و استخراج مؤلفه‌های آن در راستای تعیین الگوی توسعه زیر بخش­های صنعت، بر اساس دو مؤلفه اصلی حفظ روند رو به رشد و کاهش آسیب­پذیری به تبیین سه راهبرد اصلی صنعت دانش‌بنیان، ارتقاء بهره­وری و کارایی و رهایی از وابستگی پرداخته و در هر یک از این راهبرد‌‌ها به تبیین شاخص­های اولویت‌بندی و توسعه صنایع (پانزده شاخص کمی و کیفی) بر مبنای اقتصاد مقاومتی پرداخته‌شده است. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و دریافت پرسشنامه از بیست‌وهفت نفر از نخبگان دانشگاه و صنعت به اولویت‌بندی شاخص­ها با استفاده از نرم‌افزار جهت سیاست‌گذاری‌های صنعتی در سطح کلان پرداخته‌شده است. در این پژوهش اولین اولویت در جهت اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی در صنایع کشور، کاهش وابستگی صنایع به مواد اولیه خارجی هست، دومین اولویت تقویت صنایع استراتژیک مرتبط با نیاز­های اساسی مردم بوده و سومین اولویت نیز افزایش میزان آموزش کارکنان هر رشته فعالیت صنعتی در راستای تقویت صنعت دانش‌بنیان می‌باشد. بر اساس نتایج این پژوهش رشته فعالیت­های تولید ابزارهای اپتیکی و تجهیزات عکاسی و تولید تجهیزات پزشکی و جراحی و رشته فعالیت تولید تجهیزات کنترل عملیات صنعتی در رتبه­های اول تا سوم قرار گرفتند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

نقد ساختار صنعتی آسیب‌پذیر در ایران و اولویت‌بندی صنایع بر اساس اقتصاد مقاومتی

نویسندگان [English]

  • Mahdi SAdeghi Shahedani 1
  • Seyyed Mahdi Mousavi 2
چکیده [English]

چکیده
در این پژوهش با تبیین اقتصاد مقاومتی و استخراج مؤلفه‌های آن در راستای تعیین الگوی توسعه زیر بخش­های صنعت، بر اساس دو مؤلفه اصلی حفظ روند رو به رشد و کاهش آسیب­پذیری به تبیین سه راهبرد اصلی صنعت دانش‌بنیان، ارتقاء بهره­وری و کارایی و رهایی از وابستگی پرداخته و در هر یک از این راهبرد‌‌ها به تبیین شاخص­های اولویت‌بندی و توسعه صنایع (پانزده شاخص کمی و کیفی) بر مبنای اقتصاد مقاومتی پرداخته‌شده است. سپس با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و دریافت پرسشنامه از بیست‌وهفت نفر از نخبگان دانشگاه و صنعت به اولویت‌بندی شاخص­ها با استفاده از نرم‌افزار جهت سیاست‌گذاری‌های صنعتی در سطح کلان پرداخته‌شده است. در این پژوهش اولین اولویت در جهت اجرایی نمودن اقتصاد مقاومتی در صنایع کشور، کاهش وابستگی صنایع به مواد اولیه خارجی هست، دومین اولویت تقویت صنایع استراتژیک مرتبط با نیاز­های اساسی مردم بوده و سومین اولویت نیز افزایش میزان آموزش کارکنان هر رشته فعالیت صنعتی در راستای تقویت صنعت دانش‌بنیان می‌باشد. بر اساس نتایج این پژوهش رشته فعالیت­های تولید ابزارهای اپتیکی و تجهیزات عکاسی و تولید تجهیزات پزشکی و جراحی و رشته فعالیت تولید تجهیزات کنترل عملیات صنعتی در رتبه­های اول تا سوم قرار گرفتند

کلیدواژه‌ها [English]

  • اقتصاد مقاومتی
  • تحریم
  • توسعه صنعت
  • رهایی از وابستگی
  • صنعت دانش‌بنیان
  • ارتقاء بهره‌وری
  • تحلیل سلسله مراتبی
  1. سند سیاست­های کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی توسط مقام معظم رهبری،30/11/1392.
  2. سند برنامه راهبردی وزارت صنعت و معدن و تجارت، تیرماه 1394.
  3. احدی نیا, علی (1384). راهکار های افزایش بهره وری. تدبیر, تابستان .
  4. اژدری، علی اصغر(1394) ؛ گزارش پژوهشی چشم‌انداز سرمایه‌گذاری صنعتی در ایران (توصیه‌های سیاستی برای برنامه ششم توسعه)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، بهمن 1394.
  5. اژدری، علی اصغر، حیدری، حسن(1394)؛ گزارش پژوهشی دورنمای رشد صنعتی در اقتصاد ایران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دی‌ماه 1394.
  6. پهلوانی، علی (1388)، «اولویت بندی سرمایه گذاری با استفاده از روش تصمیم گیری سلسله مراتبی گروهی TOPSIS در محیط فازی»، نشریه مدیریت صنعتی، دوره 1.
  7. تفضلی، فریدون (1388)، «رتبه بندی صنایع در بخش تعاون با توجه به شاخص‌‌های توسعه محورِ تاثیرگذار بر افزایش سهم تعاون در اقتصاد کشور»، تعاون، سال بیستم، شماره 210 و 211.
  8. جهانگیری، علی و نصیری، محمد (1386)، «بررسی و تعیین اولویت‌‌های سرمایه گذاری صنعتی کشوربا استفاده از تکنیک تاکسونومی»، پژوهشنامه ی علوم انسانی و اجتماعی، شماره 25.
  9. حسینی، میرزا حسن و حسینی، روح الله (1386)، «مبانی مدیریت صنعتی» تهران: نشر استادی.
  10. خلیلی عراقی، سیدمنصور ورضایی، حسن (1390)، «تعیین صنایع استراتژیک اقتصاد ایران»، سال یازدهم، پژوهش­های اقتصادی، شماره 2.
  11. رجب‌پور، حسن(1394)؛ گزارش پژوهشی ارزیابی برنامه راهبردی وزارت صنعت و معدن و تجارت؛ مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی؛ بهمن 1394.
  12. سلیمی فر، مصطفی و شیرزور، زهرا (1387)، «شناسایی و تحلیل مزیت‌‌های رتبه ای صنایع در استان-های خراسان»، فصلنامه بررسی های اقتصادی شماره 1 دوره 5.
  13. قدسی پور، حسن (1379)، «فرایند تحلیل سلسله مراتبی»، تهران: انتشارات دانشگاه امیرکبیر.
  14. معصوم زاده، سید محسن و تراب زاده، اقدس (1383) «رتبه بندی تولیدات صنعتی کشور»، فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 30.
  15. نبوتی، حجت (1386)، «رتبه بندی صنایع ایران بر اساس تکنیک‌‌های تصمیم گیری با معیارهای چندگانه»، پنجمین کنفرانس بین المللی مهندسی صنایع. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.
  16. هوشمند، حسین و خدادوست، محمود (1387)، «رتبه بندی صنایع فهرست شده در بورس اوراق بهادار تهران بر اساس میزان برخورداری از شاخص‌‌های مطلوب»، مجله دانش و توسعه، شماره 24.