بررسی و نقد ترجمة کتاب روش‌های میدانی در باستان‌شناسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشکده باستان‌شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

چکیده

در این مقاله یکی از کتاب‌‌های ترجمه‌شده در حوزۀ‌ باستان‌‌شناسی موردنقد و بررسی قرار گرفته است. این نوشته ماهیت و اهمیت کتاب اصلی را بررسی نمی‌کند، که در نوع خود کتاب معتبری است، بلکه هدف از آن بیان کاستی‌‌ها و ابهام‌هایی است که در نسخة ترجمه‌‌شده دیده می‌‌شود. مشکلات و کاستی‌‌های ترجمة کتاب موردبحث در چندین مقوله موردبحث و ارزیابی قرار گرفته است؛ ازجمله ترجمة غیردقیق، ترجمة نامفهوم یا اشتباه، خوانش دشوار، و ناهم‌‌خوانی در ترجمه. ایراد اصلی کتاب ترجمة واژه‌‌به‌‌واژه یا تحت‌‌اللفظی است که موارد متعددی به‌منزلۀ شاهد، هم‌راه با ترجمة پیش‌نهادی این قلم، آورده شده است. نداشتن درک و دریافت درست از موضوع و مباحث کتاب، از دیگر ایرادهای جدی کتاب موردبحث است. این مورد نیز با مثال‌‌های متعدد نشان داده شده و بحث شده است. از دیگر ایراد‌های کتاب کاربست برابرنهاده‌‌های اشتباه، ناآشنا، یا گاه به‌‌کلی اشتباه است که باعث شده است سودمندی و اثرگذاری کتاب برای خوانندۀ‌ فارسی‌‌زبان به کمینه‌‌مقدار برسد. ترجمه، چاپ، و انتشار کتابی ازاین‌دست با چنین کیفیت نازلی ازسوی انتشارات «سمت» قابل‌تأمل است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of the Translation of Field Methods in Archaeology

نویسنده [English]

  • Kourosh Roustaei
Assistant Professor, Research Associate of Iranian Center for Archaeological Research
چکیده [English]

This paper critically reviews the Farsi translation of the book entitled Field Methods in Archaeology. The aim of this paper is to evaluate and discuss the quality of the Farsi translation by presenting some of the shortcomings and misunderstanding frequently occurring in the translated book. These shortcomings are classified, exemplified, and discussed by numerous sentences, phrases, and technical and ordinary terms and words as well. The main arguments are discussed under the following subjects: imprecise translation, vague or wrong translation, difficult reading, and inconsistencies in translation. Perhaps, the most obvious problem of the reviewed book is verbatim or literal translation. Lacking rightful and clear understanding of the original text is another major pitfall of the translated book. Using wrong, improper, or vague equivalents is still a further problem of the book under review. These subjects have been exemplified by many examples

کلیدواژه‌ها [English]

  • Translation
  • Archaeology
  • word
  • term
خزاعی‌فر، علی (1394)، «روشی نو در ترجمه، بدون تفکر، بدون زحمت، بدون خلاقیت»، فصل‌نامۀ مترجم، ش 58.

دارک، کن (1379)، مبانی نظری باستان‌شناسی، ترجمۀ کامیار عبدی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

ملک‌شهمیرزادی، صادق (1376)، واژه‌نامۀ باستان‌شناسی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

نیکنامی، کمال‌الدین و امیر ساعدموچشی (1393)، عصر آهن اولیه در پشتکوه لرستان. تهران: سمت.

نیکنامی، کمال‌الدین و حسین صبری (1392الف)، جانورباستان‌شناسی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

نیکنامی، کمال‌الدین و حسین صبری (1392ب)، روش‌های میدانی در باستان‌شناسی، تهران: سمت.

هستر، تامس، هری شیف، و کنت فدر (1392)، روش‌های میدانی در باستان‌شناسی، ترجمۀ کمال‌الدین نیکنامی و حسین صبری، تهران: سمت.

Hester, Thomas R., Harry J. Shafer, and Kenneth L. Feder (1997), Field Methods in Archaeology, Seventh Edition, Mountain View, California: Mayfield Publishing Company