بررسی و نقد کتاب نظریه‌های اقتصادی توسعه؛ تحلیلی از پارادایم‌های رقیب

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

هئیت علمی پژوهشگاه علوم انسانی

چکیده

این کتاب شش چهارچوب فکری اصلی در اقتصاد توسعه را براساس پارادایم کوهن تبیین می‌کند. از زمان انتشار کتاب ساختار انقلابهای علمی نوشتۀ تامس کوهن در دهة 1960 م، محققان علوم طبیعی و سپس محققان علوم اجتماعی، به‌ویژه اقتصاد، تلاش کردند آن را در موضوعات مختلف ازجمله توسعه به‌کار ببرند. کتاب هانت اثری است که نویسنده سعی کرده تحلیل پارادایمی را در اقتصاد توسعه به‌کار ببرد. مدرنیزاسیون، ساختارگرایی، نئومارکسیسم، مائوئیسم، نیازهای اساسی، و نئوکلاسیک، به‌منزلة پارادایم‌های رقیب، در این اثر تشریح شده‌اند. نویسنده تحلیل وابستگی را توضیح می‌دهد، ولی آن را پارادایم نمی‌داند. در این مقاله، به برداشت نویسندة کتاب از پارادایم انتقاد شده است. نقد دیگر به این کتاب قیاس‌ناپذیری پارادایم‌هاست که رویکرد کتاب را تشکیل می‌دهد. روش‌شناسان اقتصاد، که ازدیدگاه انقلاب علمی کوهن به علم اقتصاد نگریسته‌اند، فقط اقتصاد کینزی را مصداق تغییر پارادایم در علم اقتصاد می‌دانند و اقتصاددانان توسعه فقط تحول از مدرنیزاسیون به تحلیل وابستگی را مصداق تغییر پارادایم در توسعه می‌دانند. سرانجام در این کتاب رویکرد نهادگرایی در توسعة اقتصادی مغفول مانده و بحث نشده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Book Review of Economic Theories of Development: An Analysis of Competing Paradigms

نویسنده [English]

  • Seyedhossein Mirjalili
چکیده [English]

The text explains six main intellectual frameworks in the economic theories of development based on Cohen's paradigm. Since the publication of Thomas Kuhn's Structure of Scientific Revolutions in 1962, researchers in the natural sciences and then social sciences, particularly economic researchers tried to apply paradigmatic analysis in a variety of disciplines including development. Hunt’s book is a good example of such works. Modernization, structuralism, Neo-Marxism, Maoism, basic needs, and Neoclassical Economics as competing paradigms have been discussed in this work. The author explains dependency theory, but he does not recognize it as a paradigm. In this paper, the author’s definition of paradigm has been criticized. Another critique to the text is incommensurability of paradigms that constitute the book's approach.
Economic methodologists, who viewed economics from the perspective of Cohen’s scientific revolution, have recognized Keynesian economics as a true paradigm shift in economics, and development economists recognized the shift from modernization to dependency theory as a true paradigm shift in development. Finally, institutionalist approach to economic development was neglected and has not been discussed in the text.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economics
  • Paradigm
  • Institutionalism
  • critique
  • Development policy
داگر، ویلیام (1383)، «تفاوت‌های روش‌شناختی میان اقتصاد نئوکلاسیک و اقتصاد نهادی»، ترجمۀ سید‌ حسین میرجلیلی، نامۀ علوم انسانی، ش 10.

کوهن، توماس (1391)، ساختار انقلاب‌های علمی، ترجمۀ سعید زیباکلام، تهران: سمت.

مقدم حیدری، غلام‌حسین (1385)، قیاس‌ناپذیری پارادایم‌های علمی، تهران: نشر نی.

نورث، داگلاس (1379)، ساختار و دگرگونی در تاریخ اقتصادی، ترجمۀ غلام‌رضا آزاد، تهران: نشر نی.

هانت، دایانا (1386)، نظریه‌های اقتصادی توسعه؛ تحلیلی از پارادایم‌های رقیب، ترجمۀ غلام‌رضا آزاد، تهران: نشر نی.

Black, R., A. W. Coats, and W. Goodwin (eds.) (1973), The Marginal Revolution in Economics: Interpretation and Evaluation, Durham, N.C.: Duke University Press.

Blaug, Mark (1975), “Kuhn Versus Lakatos or Paradigms Versus Research Programmes in the Histoty of Economics”, History of Political Economy, vol. 7, no. 4.

Bronfenbrenner, M. (1971), “The Structure of Revolutions in Economic Thought”, History of Political Economy, vol. 3.

Coats, A. W. (1969), “Is There a Structure of Scientific Revolutions in Economics?”, Kyklos, vol. 22.

Eichner, Alfred and J. A. Kregel (1975), “An Essay on Post-Keynesian Theory: A New Paradigm in Economics”, Journal of Economic Literature, vol. 13, no .4

Elguea, Javier (1985), “Paradigms and Scientific Revolutions in Development Theories”, Journal of Development and Change, vol. 16.

Etzioni, Amitai (2011), “Behavioral Economics, Toward a New Paradigm”, American Behavioral Scientists, vol. 55, no. 8.

Foster-Carter, Aidan (1976), “From Rostow to Gunder Frank: Conflicting Paradigms in the Analysis of Under Development”, World Development, vol. 4, no. 3.

Gordon, D. (1965), “The Role of the History of Economic Thought in the Understanding of Modern Economic Theory”, American Economic Review, vol. 55.

Gore, Charles (2000), “The Rise and Fall of the Washington Consensus as a Paradigm for Developing Countries”, World Development, vol. 28, no. 5

Greenwald, Bruce and Joseph Stiglitz (2003), Towards a New Paradigm for Monetary Economics, Cambridge University Press.

Hunt, Diana (1975), Credit for Agricultural Development: a Case Study of Uganda, Nairobi: East African Publication House.

Hunt, Diana (1984), The Impending Crisis in Kenya: the Case for Land Reform, Aldershot, Hampshire, Brookfield, Vt., USA.

Hunt, Diana (1989), Economic Theories of Development: an Analysis of Competing Paradigms, London: Harvester Wheatsheaf.

Hunt, Diana (1991), Rural Households in Emerging Societies: Technology and Change in Sub-Saharan Africa, New York: St. Martin Press.

Presley, John and John Sessions (1994), “Islamic Economics: The Emergence of a New Paradigm”, The Economic Journal, vol. 104, no. 424.

Sadiddin, Ahmad (2014), “A Review of Diana Hunt’s Economic Theories of Development: An Analysis of Competing Paradigms”, International Journal of Culture and History, vol. 1, no. 2.

Stiglitz, Joseph (2002), “Information and the Change in the Paradigm in Economics”, The American Economic Review, vol. 92, no. 3.

Ward, B. (1972), What is Wrong with Economics, New York: Taylor and Francis, Ltd.