چنین کنند بزرگان: نقد و تحلیل کتاب شرح شوق

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیراز

چکیده

مقالة حاضر نقدی است بر کتاب شرح شوق تألیف استاد سعید حمیدیان در پنج مجلد و 4397 صفحه در تجزیه و تحلیل غزلیات خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی. در این مقاله ابتدا امتیازها و کاستی‌های ساختاری کتاب بررسی شده سپس امتیازها و کاستی‌های محتوایی آن موردبحث قرار گرفته است. در این رهگذر فصل‌هایی چون جهش معرفتی، آفاق زبانی ورود به متشابهات سخن، و مهندسی فرهنگ فراهم آمده است. درادامه، کاستی‌های محتوایی از دو منظر نقد درونساختاری و نقد برونساختاری بررسی شده و بهدنبال آنها فصلی مستقل به تحلیل سازواری کتاب با مبانی و پیش‌فرض‌های مفروض اثر و نیز سازواری با مبانی و پیش‌فرض‌های اسلامی اختصاص یافته است. آخرین عنوان مقاله نتیجه‌گیری از مباحث مطرح‌شده‌ است که در آن داوری نهایی درباب این اثر مطرح شده است. بر این تقدیر کتاب شرح شوق در شمار ارزشمندترین آثار حافظ‌پژوهی و حتی بهترین پژوهش‌های ادبی معاصر قلمداد شده است که می‌توان گفت یکی از تحقیقی‌ترین و اجتهادی‌ترین پژوهش‌های صورت‌گرفته در علوم انسانی در یک‌صد سال اخیر است که می‌تواند در جهت کاربردی و راهبردی مؤلفه‌های فرهنگ ایران نقش‌‌‌آفرین باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Thus Do the Great: A Critique on Sharh-e- Showq

نویسنده [English]

  • Mohmmad Yousef Nayyeri
Professor of Persian Language and Literature, Shiraz University
چکیده [English]

The present paper aims to criticizeGhazaliyat - e- Hafez which appears in 5 volumes and 4397 pages. .
In this study, the structural and content- based advantages and shortcomings are discussed which are presented as The rise of wisdom, linguistic Horizons, entrance into speech similarities and fashioning of culture.
The content-based shortcomings are then analyzed from two points of view: contextual and textual. Moreover, an independent chapter is devoted to the agreement of the book and the principles and presuppositions of the primary source and those of Islam.
The last section of the paper draws conclusions from the discussed issues entailing the final judgment about the book. Sharh-e-Showq is accordingly evaluated as among the most valuable and even among the best of the contemporary body of research in the realm of Hafez studies.
It can be asserted that it is one of the richest books in terms of investigation and proficiency. It can also be grouped among the best works in the field within the last hundred years. As such, it can play an effective role in furthering the cultural cause in Iran, both strategically and practically.

کلیدواژه‌ها [English]

  • textual Criticism
  • Contextual criticism Rise of Wisdom
  • Linguistic Horizons
قرآن مجید.

باطنی، محمدرضا (1355)، چهار گفتار دربارة زبان، تهران: آگاه.

حمیدیان، سعید (1390)، شرح شوق، شرح و تحلیل اشعار حافظ، 5 ج، تهران: قطره.

ختمی لاهوری، ابوالحسن عبدالرحمان (1374)، شرح عرفانی غزل‌های حافظ، تصحیح و تعلیقات بهاءالدین خرّمشاهی، کورش منصوری، و حسین مطیعی امین، 4 ج، تهران: قطره.

دارابی، محمد بن محمد (1357)، لطیفة غیبی، شیراز: احمدی.

راغب اصفهانی، ابی القاسم الحسین بن محمد (1387)، المفردات فی غریب القرآن، تهران: مؤسسة فرهنگی آرایه.

سیدرضی (1368)، نهجالبلاغه، ترجمة سیدجعفر شهیدی، تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.

شمس تبریزی، محمد بن علی بن ملکداد (1356)، مقالات شمس، تصحیح محمد‌علی موحّد، تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

عطّار، فریدالدین محمد نیشابوری (1383)، منطق‌الطیر، تصحیح محمدرضا شفیعی ‌کدکنی، تهران: سخن.

مولوی، جلالالدین محمد بلخی (1363)، مثنوی معنوی، تهران: امیرکبیر.

نیری، محمدیوسف (1386)، سودای ساقی، شیراز: دریای نور.