عرفان شرقی در آثار کانستانتین بالمونت شاعر سمبولیست و ملک‌الشعرای روسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات روسی، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشگاه مازندران، بابلسر

چکیده

در این مقاله، ضمن معرفی کانستانتین بالمونت شاعر سمبولیست سدۀ بیستم روسیه معروف به ملک‌‌الشعرا و شمس‌‌الشعرا در ادبیات روسی، به آن‌‌دسته از اشعار با مضامین شرقی وی، که هم‌سو با اساس مکتب سمبولیست روسی است، پرداخته شده است. بالمونت یکی از بنیان‌گذاران مکتب سمبولیست روسی است. این ایدۀ ادیان الهی، که با مرگ انسان تنها جسم او از بین می‌‌رود و بازگشت انسان به‌سوی خداست، اساس سمبولیسم روسی نیز است که در اشعار بالمونت به‌کرّات ملاحظه می‌‌شود. سپس به خاستگاه و نحوۀ شکل‌گیری برخی از مضامین شرقی اشاره خواهد شد. عناصر چهارگانه یا عناصر اربعه (آتش، آب، خاک، و هوا) از مضامین اصلی اشعار بالمونت است. بالمونت با شاعران ایرانی مانند مولانا، خاقانی، و حافظ آشنا بود و به‌‌نظر می‌‌رسد اشعار با مضامین عناصر چهارگانه به تأسی از شاعران ایرانی سروده شده‌‌اند. او که درپی یافتن «شمس» در این دنیاست، تحت‌‌تأثیر قرآن، پیامبر اکرم (ص)، آثار عرفانی ایرانی ـ شرقی، و صوفی‌گری حافظ و مولاناست و اشعار «فراموش نکن: قرآن کتاب پرهیز است»، «ازآن‌جا»، «ستارۀ صحرا»، «سکوت»، «جلال‌الدین رومی»، «پند»، «عندلیب»، و ... را براساس مضامین شرقی و اشعار شاعران ایران‌‌زمین سروده است. مضامینی که در شکل‌‌گیری اندیشه‌‌های عرفانی و صوفیانۀ شاعر روس تأثیرگذار بودند و توجه عمدۀ شاعر در آن‌ها به «جهان هستی» و مفهوم «ازلیت و ابدیت» است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Oriental Mysticism in the Works of Konstantin Balmont, the Poet of Symbolism and Poet Laureate of the Russian Language

نویسندگان [English]

  • Marzieh Yahyapour 1
  • Masoumeh Motamednia 2
  • Janolah Karimi Motahhar 1
1 Professor of Russian Language and Literature, Faculty of Foreign Languages and Literatures, University of Tehran, Iran
2 Assistant Professor, University of Mazandaran, Babolsar
چکیده [English]

In this article, while introducing Konstantin Balmont, the symbolist poet of the twentieth century of Russia, known as Poet Laureate in Russian literature, attention has been paid to his oriental themes in the context of the Russian Symbolist School. Balmont is one of the founders of the Russian Symbolist School. The idea of divine religions, which means that only body of man is destroyed by the death and the man returns to God, is also the basis of Russian symbolism, which is frequently seen in Balmont's poetry. Then, the article deals with  the origin and form of some of the eastern themes. The four elements (fire, water, earth, and air) are the main themes of Balmont's poems. Balmont was familiar with Iranian poets such as Mawlānā, Khaghani, and Hafez, and it seems that his poems have been composed of the elements by Persian poets. He tries to find "Shams" in this world under the influence of the Holy Quran, the Holy Prophet (PBUH) and the mystical Iranian-Oriental works, the Sufism of Hafez and Mawlānā, and the poems "Do not Forget: The Quran is the Book of Avoidance", "From there", "Star of the Desert", "Silence", "Jalal Al-Din Rumi", "advice", "Andalib", etc. based on the oriental themes and poems of Iranian poets. The themes that influenced the formation of the mystical and Sufi thoughts of the Russian poet and the poet's main attention are in the "world of existence" and the concept of "pre-existence and eternity".

کلیدواژه‌ها [English]

  • Konstantin Balmont
  • Oriental themes
  • Symbolist
  • Eternity
  • Four Elements
کریمی مطهر، جان‌‌اله (1379)، «نگاهی به تأثیر متقابل ادبیات ایرانی و روسی»، تهران: پژوهش دانشکدة زبان‌های خارجی دانشگاه تهران، ش 8، بهار و تابستان.

Бальмонт, К. Д. (1909), Полное собрание стихов, Том 10, Москва, Изд-во “Скорпион”.

3Бальмонт, К. Д. (1903), Будем как Солнце!, Москва, Изд-во “Скорпион”.

Бальмонт, К. Д. (1990), Стозвучные песни: Сочинения. Ярославль.

Безруков, А. Н. (2018), Рецепция индивидуально-стилевой манеры лирики К.Д. Бальмонта, Исследовательский журнал русского языка и литературы, № 11, Иран, Тегеран. Сс.

Брюсов, Валерий (1912), Далекие и близкие. М., стр. 89.

Быкова, Н. Г. (1995), Литература, Москва, Филологическое общество “Слово”.

Дмитриев, С. Н. (2014), Персидские напевы. От Г рибоедова и Пушкина до Есенина и XXI века, Москва, “Вече”.

Куприяновский, П. В. (2014), Молчанова Н. А. Бальмонт/ Жизнь замечательных людей. М., “Молодая гвардия”.

Романов, А. Ю. (2013), Константин Бальмонт глазами современников, СПб, “ООО Издательство ‘Росток’”.