نگاهی انتقادی به کتاب مبانی و اصول پژوهش در زبان و ادبیات فارسی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

چکیده

یکی از آثاری که با هدف آموزشِ پژوهش در رشتة زبان و ادبیات فارسی منتشر شد مبانی و اصول پژوهش در زبان و ادبیات فارسی اثر قدرت‌الله طاهری است. بررسی جایگاه کتاب درمیان مجموعه‌آثار مشابه نشان می‌دهد که مؤلف با نگاه انتقادی ـ فلسفی، سعی می‌کند به مبادی و مبانی‌ای فراتر از زبان و ادبیات فارسی توجه کند. در این مقاله، نویسنده سعی می‌کند درکنار بیان اعتبار و ارزش اثر، مهم‌ترین کاستی‌های آن را با ارائة پیش‌نهادهای لازم تبیین کند. مهم‌ترین این نکات در حوزة ساختار و روش، عدم دقت در نقل‌قول‌ها و تکیه بر حافظه، ذکرنشدن برخی از منابع در پایان کتاب، شتاب‌زدگی در فهرست اعلام، درازنویسی، فقدان تناسب برخی از عنوان‌های فصول با مطالب ذیل و نقل شواهد غیرضرور، عدم روشن‌بودگی حد و مرز حضور مؤلف و نقل‌قول‌ها، و ... است. در گسترة نقد محتوایی نیز می‌توان به رعایت‌نکردن بلاغت مخاطب، فقدان رعایت برخی از نکاتی که مؤلف درصدد آموزش آن است، و ازهمه‌مهم‌تر گزاره‌های ادعایی و ورود به مباحثی فراتر از عنوان و هدف کتاب اشاره کرد. بررسی نهایی اثر نشان می‌دهد کتاب حاضر برخلاف عنوان و هدف تألیف (به‌دلیل پایه‌ها و اصول مشترک) فراتر از رشتة زبان و ادبیات است و از این منظر نیازمند بازنگری است.
 
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Analysis of ‘Research Principles in the Persian Language and Literature’

نویسنده [English]

  • Mostafa Gorji
Faculty Member of Persian Language and Literature, Payame Noor University (PNU)
چکیده [English]

On of printed works in the Persian language and literature field with respect to research teaching is ‘Research Principles in the Persian Language and Literature’ written by Taheri. Analyzing such a book amongst f similar works appears that the writer has tried to go beyond Persian language and literature by his critical and philosophical points of view. ’. The present review aims to review the most important shortcoming along with some necessary suggestions. The most important points in the discussion of structure and methods are inaccuracy in quotations and relying on memory, lack of mentioning the resources in the end, hurrying in the list of announcements, verbosity, lack of harmony of chapter titles and contents, mentioning unnecessary evidence, and lack of clarification between quotations and the writer’s opinion. In the discussion of content critique, lack of audience rhetoric, lack of attention to education principles and claimed proposition and discussion about unnecessary contents can be mentioned. So, the final review shows that this book despite its title and target goes beyond language and literature field and because of this attitude, it needs to revision.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Research Principles in the Persian Language and Literature
  • book criticism
  • Critique Principles
آسمند جونقانی، علی (1389)، روش‌های تحقیق کاربردی در ادبیات فارسی، تهران: ملکان.

بساک، حسن (1392)، روش‌ تحقیق و مرجع‌شناسی (کارشناسی زبان و ادبیات فارسی)، مشهد: سخن گستر.

رضی، احمد (1393)، روش‌ها و مهارت‌های تحقیق در ادبیات و مرجع‌شناسی، تهران: فاطمی.

ستوده، غلامرضا ‌(1393)، مرجع‌شناسی و روش تحقیق در ادبیات فارسی، تهران:‌ سمت.

شوپنهاور، آرتور (1385)، هنر همیشه بر حق بودن؛ 38 راه پیروزی در هنگامیکه شکست خوردهاید، ترجمة عرفان ثابتی، تهران: ققنوس.

صادقی، مریم (1394)، روش تحقیق به زبان ساده: زبان و ادبیات فارسی، تهران: نگاه معاصر.

طاهری، قدرت‌الله (1395)، مبانی و اصول پژوهش در زبان و ادبیات فارسی، تهران: علمی.

فتوحی، محمود (1386)، آیین نگارش مقالة علمی ـ پژوهشی، تهران: سخن.

غلامرضایی، محمد (1394)، روش‌ تحقیق و شناخت مراجع ادبی، تهران: زوّار.

گرجی، مصطفی (1390)، آیین پژوهش در زبان و ادبیات با رویکرد به منظرهای شش‌ده‌گانه، تهران: کلک‌ سیمین.

ماهیار، عباس (1394)، مرجع‌شناسی ادبی و روش‌ تحقیق، تهران: قطره.

ملکیان، مصطفی (1379)، تاریخ فلسفة غرب، ج 3، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

ملکیان، مصطفی (بی‌تا)، «مبانی معرفت‌شناسی و روش‌شناسی در علوم انسانی»، درس‌گفتارهای متنی استاد مصطفی ملکیان  :< http://www.neeloofar.org>.

 

Lehtnen, Mikko (2000), The Cultural Analysis of Text, trans. Ajia-Leena Ahonon and Kris Clarke, India: Sage Pvt. Ltd