نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشگاه هنر، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مطالعات موزه، دانشگاه هنر، تهران، ایران

چکیده

حدود نیم قرن پیش بنیان­های فکریِ مفهوم هنر اسلامی به چالش کشیده شد. پایان دوران استعمار، ایجاد زمینه برای گسترش تفکر اسلامی، و به تبع آن برپایی موزه­های هنر اسلامی در غرب، این گرایش را به­ویژه پس از حادثۀ یازده سپتامبر 2001، به اوج رساند. همزمان، موزه­شناسی نیز به دیدگاهی مؤثر برای مطالعۀ هنر سرزمین­های اسلامی بدل شد و این­بار موزه به­مثابۀ تولیدکنندۀ دانش هنر اسلامی و مفسر این حوزه ایفای نقش کرد. کتاب «هنر اسلامی و موزه؛ رویکردهایی به هنر و باستان­شناسی جهان اسلام در سده 21م» نخستین منبع جامعی بود که در این حوزه در سال 2012 منتشر شد. نوشتار حاضر با هدف بازشناسی رویکردهای غالب به هنر اسلامی در موزه­های اروپایی و آمریکایی، با بهره­گیری از روش تحلیل محتوا، و با نگاهی موزه­شناسانه، به مطالعۀ ساختاری و محتوایی این کتاب می­پردازد.  یافته­های این تحلیل نشان می­دهد که در کنار مزیت­های کتاب که تا حد زیادی عمده چالش­های کنونی را پوشش داده است، کاستی­هایی نیز از منظر رویکرد بنیادینش به مقولۀ موزه، ارتباط میان مقاله­ها و زیرعنوان برخی فصل­ها، غلبۀ نگاه تاریخ­هنری، غلبۀ نگاه شیءمحور، و تمرکز اکثر مطالعات بر یک یا دو حوزۀ جغرافیایی، در آن به چشم می­خورد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Approaches to Islamic Art in the Museums: A Review on “Islamic Art and The Museum; Approaches to Art and Archaeology of the Muslim World in the Twenty-First Century”

نویسندگان [English]

  • Masoumeh Karimi 1
  • Kouros Samanian 2

1 PHD Candidate in Comparative and Analytical History of Islamic Art

2 University of Art (Tehran)/ Faculty Member/ Department of Museum Studies

چکیده [English]

It is about a half-century since the intellectual foundations of the concept of Islamic art have been dramatically challenged. This new trend has been culminated after the end of the colonial era, setting the stage for the spread of Islamic thought, the consequent establishment of Islamic Art museums in the West, and later, through the September 11 attacks. Simultaneously, the museology became a beneficial approach towards the study of the arts of Islamic regions through which the museum plays a crucial role in creating the knowledge of Islamic Art. Published in 2012, “Islamic Art and the Museum; Approaches to Art and Archeology of the Muslim World in the Twenty-First Century” was the first in this area. Using content analysis and taking a museological view, the current study recognizes the main approaches towards the representation of Islamic Art in American and European museusms. The results show that althought it is a worthwhile source with main challenges included, it can be criticized in terms of its fundamental approach towards the museum, the hegemony of historiographical point of view, the problematic relationship between some articles and titles, and its emphasis on one or two geographical areas.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic art
  • Museum
  • Museology
  • Review