نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دکتری حقوق خصوصی و عضو هیات علمی دانشگاه سوره

چکیده

نقد و بررسی آثاری که دارای مایه‌های علمی هستند موجب بالنده شدن آن رشته از دانش می‌شود. فهم درست از مواد قانونی در گروی مراجعه به منابعی است که آبشخور وضع آن قانون شده است. کتاب «تفسیر قانون مدنی؛ اسناد، آراء و اندیشه‌های حقوقی»، با تکیه بر آراء و نظریات رسمی مراجع قضایی و حقوقی و هم‌چنین اندیشه‌های فقهی و حقوقی به توضیح مواد قانون مدنی پرداخته است و در قسمت پایانی کتاب، مجموعه‌ی مختصر و کامل از قوانین و مقررات مدنی که تکمیل‌کننده‌ی قانون مدنی هستند آورده شده است. این کتاب از نقدپذیری در امور شکلی و محتوایی به دور نمانده است و از جمله مهمترین نقدهایی که به کتاب پیش‌رو می‌توان ایراد کرد، آن است که در تفسیر یک ماده‌ی قانونی بر اساس پیشینه‌ی فقهی، تنها به آوردن یک نمونه از متن کتاب‌های فقهی که دربردارنده‌ی همان حکم موجود در ماده است به عنوان منبع‌یابی آن ماده‌ی قانونی بسنده کرده است، در حالی‌که ضرورت داشت مستندات و دلایل فقهی که سر منشأ صدور آن حکم شده‌اند آورده شود. دست کم فتاوی مشهور موجود در زمان وضع قانون می‌تواند تا اندازه‌ای در فهم قانون راهگشا باشد. نقطه‌نظر کلی آن است که مبانی و پیش‌فرض‌های هر ماده‌ی قانونی متناسب با نظام حقوقی است که آن ماده از آن‌جا اخذ شده است و در تفسیر آن، همان مبانی باید مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A critical Study on the Book: The Interpretation of the Civil Code Documents, Judgements and Legal Views

نویسنده [English]

  • Hossein Qashqaee

PhD in Private Law, Faculty Member of Soore University

چکیده [English]

A critical study on works that have scientific content will lead to the growth and development in a field of knowledge. Having a right understanding of legal articles depends on referring to the original texts from those laws that have been enacted. One major shortcoming of this book is that only some minor religious sources were pointed out to interpret a legal article, while to review a legal article, it is essential to see all the documents and resources, or all legal reasons should be investigated. At least, well-known fatwas available at the time of the law must be examined because it can be considerably helpful. Foundations and presuppositions of any legal article are appropriate with a legal system, and for the interpretation of every legal article, the special legal system should be considered and examined.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Interpretation
  • Civil Code
  • jurisprudence
  • Legislator Goals
  • Sources of Law

التهانونی، محمد اعلی، کشاف اصطلاحات الفنون، بنگال کلکته، سال 1862 م

الزبیدی، تاج العروس، بیروت، دارالمکتبة الحیاة

بجنوردی، میرزا حسن؛ القواعد الفقهیه، قم، دارالکتب العلمیه اسماعیلیان نجفی، بی‌تا

بهجت، محمدتقی. 1388، مباحث‌الاصول، چاپ اول، قم: نشر شفق.

5 . پژوهشگاه قوه قضایی( پژوهشکده استخراج و مطالعات رویه قضایی کشور) , 1396 , مجموعه آرای قضایی دادگاههای تجدیدنظر استان تهران (حقوقی) سال91 ,چاپ دوم ,تهران , مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه

جبعی عاملی , زین الدین (شهید ثانی), الروضة البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه , بیروت ,دارالعالم الاسلامی, بی تا

جعفری لنگرودی، محمدجعفر. 1370، مجموعه محشای قانون مدنی، چاپ اول، تهران: گنج دانش.

خمینی، روح الله. 1363، تحریرالوسیله، ج2، چاپ اول، قم: موسسه النشر الاسلامی.

خمینی موسوی، روح‌الله،  کتاب البیع، ج‌5، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان، بی‌تا

دانش‌پژوه، مصطفی. 1392، مقدمه علم حقوق (با رویکرد به حقوق ایران و اسلام)، چاپ نهم، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.

طباطبایی یزدی، سید کاظم. العروةالوثقی،  ج2، قم: مکتبة الداوری، بی‌تا.

قاسم‌زاده، سیدمرتضی؛ ره‌پیک، حسن؛ کیایی، عبدالله. 1382، تفسیر قانون مدنی؛ اسناد، آرا و اندیشه‌های حقوقی، چاپ اول، تهران: سمت.

کاتوزیان، ناصر. 1389، قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی، چاپ 27، تهران: نشر میزان.

نجفی، محمد حسن؛ جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام؛ تهران؛ دارالکتب الاسلامیة، چاپ هفتم؛ 1365

نجفی، مرتضی؛ محسنی، فریده. حقوق اساسی جمهوری اسلامی، 1388، چاپ 8، تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی و فردافر.

وحدتی شبیری، حسن. 1392، «تعامل قانون و فقه در جمهوری اسلامی ایران»، فقه و قانون؛ ایده‌ها، پیشنهادها و راه‌حل‌های روشی، قم: زینی.