نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه ارتباطات، دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران،

چکیده

ظهور «فضای مجازی» و گسترش صنعت همزمان اطلاعات و ارتباطات، بسیاری از مفاهیم کلاسیک و ساختارهای فرهنگی و اجتماعی را دچار دگردیسی کرده است. یکی از آثاری که به این موضوع و مسائل فضای مجازی در ایران پرداخته، کتاب «فضای مجازی؛ اجتماع و فرهنگ» اثر سید ابوالحسن فیروزآبادی، رئیس مرکز ملی فضای مجازی و یکی از سیاستگذاران فضای مجازی کشور است. این مقاله تلاش کرده این اثر را با روش مرور انتقادی کتاب مورد نقد شکلی و محتوایی قرار دهد. مقاله حاضر، پس از معرفی اثر و طرح مباحث بنیادین در حوزه فضای مجازی، فرهنگ و قدرت، به نقد و بازخوانی این اثر می‌پردازد و ضرورت­های نظری و روشی برای بهبود آن‌را با ذکر دلایل و مصادیق توضیح می‌دهد. از منظر شکلی، فهرست ناقص، عدم نتیجه‌گیری پایانی و روزآمدی منابع و اطلاعات، از جمله اشکلات شکلی اثر است. عدم دقت و اهتمام لازم در تدوین ساختار محتوا و رعایت نظم منطقی، جزو اشکالات محتوایی است که مورد نقد مرکزی این مقاله قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Studying Cyberspace and Culture : A Review on the Book Cyberspace, Society and Culture

نویسندگان [English]

  • Seyed Ahmad Askari 1
  • Ehsan Shahghasemi 2

1 PhD Candidate of Communication Sciences (Corresponding Author), University of Tehran, Iran

2 Assistant Professor of Communication Sciences, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Iran

چکیده [English]

The emergence of the “cyberspace” and the simultaneous expansion of information and communication industries have brought about huge changes in classical concepts and social and cultural structures. One of the works that has studied this subject and issues of cyberspace in Iran has been the book Cyberspace; The Society and Culture by Seyed Abolhassan Firouzabadi, who is the head of the Iranian National Center of Cyberspace and one of the key Iranian policymakers for the Internet in Iran. This article has endeavored to review and introduce this work and then tap into the fundamental discussions on the cyberspace, culture and power to re-review and re-read it and bring examples to show this book needs theoretical and methodological improvements. On the surface, the book lacks a complete content list and a final conclusion section; works cited are dated, and there are some word usages. The book also suffers from a lack of scrutiny, and structurally speaking, the book is fragmented and loosely.

کلیدواژه‌ها [English]

  • cyberspace
  • Cyber culture
  • Policing Cyberspace
  • Book Review

استین، لورا و سینا، نیکیل (1383)، رسانه های نوین جهانی و سیاستگذاری ارتباطات، ترجمه لیدا کاووسی، فصلنامه رسانه، تابستان 1383، شماره 58.

اکبرزاده جهرمی، سیدجمال‌الدین (1395)، پیامدهای هم‌گرایی اینترنت و تلویزیون بر سیاست‌گذاری رسانه‌ای در ایران، مجله مطالعات فرهنگ - ارتباطات، دوره 17، شماره 34، شماره پیاپی 66.

خانیکی، هادی و بصیریان جهرمی، حسین (1393). سیاست گذاران ایرانی و سیاست گذاری رسانه های اجتماعی، برنامه ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 6، شماره 21.

روجک، کریس (1390). مطالعات فرهنگی، ترجمه پرویز علوی، تهران: نشر ثانیه.

روشندل اربطانی، طاهر (1396). سیاستگذاری رسانه ای، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

دال زوتو، سینزیا،  لوگمایر، آرتور (1397) هم گرایی رسانه ای، ترجمه سمیه لبافی، امیر مختاری، محدثه عقبایی، تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.

سورین، ورنر و تانکارد، جیمز (1381). نظریه­های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

عاملی، سعیدرضا (1396). اینترنت و دوفضایی شدن علوم، تهران: انتشارات امبیرکبیر.

عاملی، سعیدرضا (1386). دین مجازی؛ دوفضایی شدن محیط دینی و ارتباطات درون دینی و بین دینی، تهران: انتشارات طرح آینده.

عاملی، سعیدرضا (1382). دوجهانی شدن ها و آینده جهان، کتاب ماه علوم اجتماعی، دوره 6، شماره9.

عاملی، سعیدرضا (1395)، مطالعات جهانی شدن: دوفضایی شدن ها و دو جهانی شدن ها، سمت

عاملی، سعیدرضا (1383)، تکنولوژی هم زمان ارتباطات و دوفضایی شدن فرهنگ، دیدگاه، شماره 1، صص4-20

فیروزآبادی، سید ابوالحسن (1396). فضای مجازی؛ اجتماع و فرهنگ، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

قلی پور، رحمت الله و غلام پور آهنگر، ابراهیم (۱۳۸۹). فرآیند سیاستگذاری عمومی در ایران، تهران، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.

کاستلز، مانوئل (1396). قدرت ارتباطات، ترجمه حسین بصیریان جهرمی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

کاستلز، مانوئل (1393). شبکه های خشم و امید (جنبش های اجتماعی در عصر اینترنت)، ترجمه مجتبی قلی پور، تهران، نشر مرکز.

کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ، جلد سوم، ترجمه احد علیقلیان و افشین خاکباز، تهران: طرح نو.

ماژرزاک، آن (1392). پژوهش و سیاستگذاری، ترجمه هوشنگ نایبی، تهران: نشر نی.

مک کوایل، دنیس (1382). درآمدی بر نظریه ارتباط جمعی، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها.

مهدی‌زاده، سیدمحمد (1396). نظریه‌های رسانه اندیشه‌های رایج و دیدگاه‌های انتقادی، تهران: همشهری.

مصلی نژاد، عباس (1397). سیاستگذاری ارتباطات در عصر شبکه و جنبش‌های اجتماعی، دوره 5، شماره 1، بهار 1398، صفحه 147-165.

ون دایک، جان (1383). سیاستگذاری در جامعه شبکه ای، ترجمه پیروز ایزدی، فصلنامه رسانه، تابستان 1383، شماره 58.

نیکو، مینو و همکاران (1381) شناخت مخاطب تلویزیون با رویکرد استفاده و رضامندی، تهران: سروش.

 

Boyd, D.M & Ellison, N. B. (January 01, 2007). Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship. Journal of computer-mediated communication, 13, 1.).

Castells, M. (2013). Communication power. Oxford: Oxford University Press.

Castells, M (1996). Toward a Sociology of the network society. Oxford: Oxford University Press.

Sarikakis, K. (2004). Powers in media policy: The challenge of the European Parliament. Oxford: P. Lang.

Van den Bulck, H; Puppis, M; Donders, K; Van Audenhove, L (2019). The Palgrave Handbook of Methods for Media Policy Research, Switzerland: Palgrave Macmillan.

Wong, J. C. (2017). Russia's election ad campaign shows Facebook's biggest problem is Facebook.  بازیابی: https://www.theguardian.com/technology/2017/sep/21/facebook-russia-advertising-mark-zuckerberg