بررسی و نقد کتاب الروایة العربیة

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

دکترای زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

درک چگونگیِ شکل‏ گیری و شناخت مراحل پیشرفت ادبیات داستانی عربی و عوامل مؤثر در حرکت آن نیازمند پژوهش ‏های دقیق و فراگیری است؛ زیرا وسعت جغرافیایی و تاریخی و موضوعی آن امکان تحقق این امر را دشوار کرده است. به‏ همین‏ دلیل، هریک از کتاب‏ های گوناگونی که تاکنون دربارة این موضوع به‏ رشتۀ تحریر درآمده است پاسخ گوی بخشی از نیاز محققان است. دراین‏ میان، لازم است به رویکردهای نقدی مختلف در تحلیل پژوهش‏گران نیز اشاره کرد؛ زیرا هریک در تحلیل‏ های خود به ‏دنبال تطبیق رویکرد موردنظر خود بوده ‏اند. ارزیابی کتاب الروایة العربیة، نوشتۀ راجر آلن، نشان می‏ دهد که نویسنده در تدوین کتاب از رویکرد تاریخی ــ نقدی بهره برده است. ابتدا اوضاع سیاسی و اجتماعی کشورهای عربی در قرن بیستم بررسی شده، سپس سعی شده با ارائۀ نمونه‏ های داستانی خوانش این متون از اوضاع تبیین شود. چالشی که کتاب با آن مواجه است عدم پیروی از روشی منظم در تحلیل متون است؛ امری که سبب شده این کتاب فقط پاسخ‏گوی بخشی از نیاز محققانِ حوزۀ رمان عربی باشد و نتوان آن را مرجعی کامل معرفی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review and Criticism of the Book al-Revayah al-Arabiah

نویسنده [English]

  • Alireza Kahe
PhD in Arabic Language and Literature, Tarbiat Modares University
چکیده [English]

Understanding the formation and the stages of progress of Arabic fiction literature and the factors affecting its progress requires detailed and comprehensive research, as its geographical and historical and thematic broadness makes its realization difficult. Therefore, each of the various books written on the subject has met part of the researchers' needs. In the meantime, it is necessary to mention different approaches to criticism in the researchers' analysis, because each of them has sought to adapt his approach in his analysis. Evaluating the al-Revayah al-Arabiah book written by Roger Allen indicated that the author used a historical-criticism approach in editing the book. The political and social situation of Arab countries in the twentieth century was first investigated, and then by presenting fictional examples the author attempted to explain the reading of these texts of situations. The challenge that faces the book is failure to follow a systematic approach in text analysis, which has made this book only partially responsive to the needs of scholars in the field of Arabic novel and therefore it cannot be introduced as a complete reference.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Roger Allen
  • al-Revayah al-Arabiah
  • structure
  • content
ابراهیم الهواری، احمد (2003)، نقد الروایة (فی الادب العربی الحدیث فی مصر)، بی ‏جا: عین للدراسات و البحوث الانسانیة و الاجتماعیة.

اسلامی، سیدحسین (1391)، اخلاق و آیین نقد کتاب، تهران: خانۀ کتاب.

آلن، راجر (1997)، الروایة العربیة، ترجمۀ حصة ابراهیم منیف، قاهره: المجلس الأعلی للثفافة.

جاسم الموسوی، محسن (1985)، عصر الروایة (مقال فی النوع الأدبی)، بغداد: مطبعة الدیوانی.

حمداوی، جمیل (1997)، «السیمیوطیقا و العنونة»، عالم‏ الفکر، ش 3.

خلیل، ابراهیم (2010)، بنیة النص الروائی، بیروت: الدار العربیة للعلوم ناشرون.

رضایی، غلام‏عباس و ابوبکر محمودی (1389)، «بررسی تطور ساختاری دو قصیدۀ جاهلی و اسلامی از حسان‏ بن ثابت با نظر به مکتب ساختارگرایی»، پژوهش‏نامۀ نقد ادبی، ش 1.

طه بدر، عبدالمحسن (1976)، تطور الروایة العربیة الحدیثة فی مصر (1870- 1938)، قاهره: دار المعارف.

عصفور، جابر (2003)، «صعود الواقعیة»، مجلۀ العربی، ش 540.

الفاخوری، حنا (1986)، الجامع فی تاریخ الأدب العربی (الأدب الحدیث)، بیروت: دار الجیل.

مرتاض، عبدالملک (1998)، «فی نظریة الروایة بحث فی تقنیات السرد»، عالم المعرفة، ش 240.

میرعابدینی، حسن (1377)، صد سال داستان‏ نویسی ایران، ج 3، تهران: چشمه.