نقدی بر کتاب باستان‌شناسی میدانی (اصول سیستماتیک در کاوش‌‌ها)

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه مازندران،

چکیده

باستان‌‌شناسی دانشی است که بخش زیادی از اطلاعات آن می‌‌بایست با تأمل در بقایای انسان گذشته به‌دست آید. این اطلاعات ازطریق پژوهش‌‌های میدانی کسب می‌‌شوند که می‌‌توان آن‌ها را در دو بخش اصلیِ بررسی سطحی آثار و کاوش باستان‌‌شناسی دسته‌‌بندی کرد. بسیاری از آثار باستانی مدام درحال تخریب هستند و توجه درست به آثار و ثبت همه‌جانبة شواهد در بررسی‌‌های سطحی بسیار حائز اهمیت است. فعالیتِ دیگرِ میدانیِ باستان‌‌شناسی، یعنی کاوش، کاری تخریبی است. به این مفهوم که نهشته‌‌های یک محوطة باستانی که درطول هزاره‌‌ها روی هم انباشته شده‌‌اند پس از کاوش به‌ جای اولیة خود باز نمی‌‌گردند و دقت در استخراج اطلاعات باید به‌گونه‌‌ای باشد که نهایت اطلاعات موجود از نهشته‌‌های باستانی حاصل گردد. برای به‌دست‌‌آوردن این اطلاعات و نیز به کسب نتایج مطلوب، بایستی از روش‌‌ها و اصول پژوهشی درستی تبعیت کرد. این روش‌‌ها همان اصولِ علمیِ فعالیت‌‌های میدانی باستان‌‌شناسی هستند که در دروس باستان‌‌شناسی با عنوان «روش کاوش و بررسی آثار باستانی» آموزش داده می‌‌شود و در کتاب‌‌هایی با محتوای باستان‌‌شناسی میدانی نگاشته می‌‌شوند. کتاب موردبحث یکی از این کتب است که موردمطالعه قرار گرفته و مواردی مشخص شده که برای بهبود مطالب نیازمند بازبینی و تصحیح است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of the Book: “Field Archaeology (Systematic Principals in Excavation)

نویسنده [English]

  • Mohamad ghomrifatideh
Assistant Professor of Archaeology, Faculty Member, Department of Archaeology, University of Mazandaran
چکیده [English]

Most of the archaeological information should be gained from the examination and study of the past human societies. This information is usually obtained from the archaeological fieldworks that are divided into two main categories: surface survey and excavation. Since all of the antiquities are endangered in one way or another, all surface evidence should be recorded carefully. On the other hand, excavation is destructive in nature, so nothing would return to its original position after the fulfilment of an excavation. Therefore, taking the maximum information out of the archaeological deposits needs maximum accuracy, and to gain this goal, archaeologists must use scientific principles. These principles are taught to students under a course entitled “Methods of Excavation and Surface Survey in Archaeology”. The book under review in this paper deals with such topics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Field Archaeology
  • Excavation
  • surface survey
  • Translation
درِوِت، پیتر اِل. (1392)، درآمدی بر باستان‌‌شناسی میدانی، ترجمۀ حجت دارابی، تهران: سمت.

سیدسجادی، سیدمنصور (1365)، «باستان‌‌شناسی و علوم دیگر»، مجلۀ باستان‌شناسی و تاریخ، ش 1.

طایفه قهرمانی، نسرین (1388)، باستان‌‌شناسی میدانی (اصول سیستماتیک در کاوش‌‌ها)، تهران: ناشر مؤلف.

طایفه قهرمانی، نسرین (1391)، باستان‌‌شناسی میدانی (اصول سیستماتیک در کاوش‌‌ها)، تهران: طهوری.

عبدی، کامیار (1388)، «باستان‌‌شناسی و پتانسیل آموزشی آن»، مجلة پژوهش‌‌های باستان‌‌شناسی مدرس، س 1، ش 2.

علیزاده، عباس (1374)، «اهمیت و شناخت روش‌‌های بررسی در باستان‌‌شناسی»، مجلة باستانشناسی و تاریخ، ش 17.

علیزاده، عباس (1380)، تئوری و عمل در باستان‌‌شناسی (با فصل‌‌هایی در زیست‌‌شناسی تحولی و معرفت‌‌شناسی)، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور (پژوهشگاه).

علیزاده، عباس (1383)، «نظریه و عمل در باستان‌‌شناسی»، گزارش‌‌های باستان‌‌شناسی، س 3.

علیزاده، عباس (1393)، تئوری و عمل در باستان‌‌شناسی (با فصل‌‌هایی در زیست‌‌شناسی تحولی و معرفت‌‌شناسی)، تهران: ایران نگار.

فاگان، برایان (1382)، سرآغاز، ج 1، ترجمة غلامعلی شاملو، تهران، سمت.

مجیدزاده، یوسف (1372 الف)، «روش کاوش در باستان‌‌شناسی (قسمت اول)»، مجلة باستانشناسی و تاریخ، ش 13 و 14.

مجیدزاده، یوسف (1372 ب)، «روش کاوش در باستان‌‌شناسی (قسمت دوم)»، مجلة باستانشناسی و تاریخ.

مجیدزاده، یوسف (1373)، «روش کاوش در باستان‌‌شناسی (قسمت آخر)»، مجلة باستانشناسی و تاریخ، ش 16.

وایت، نانسی ماری (1394)، باستان‌‌شناسی، ترجمة مریم کلبادی‌‌نژاد، تهران: آوند دانش.

هستر، تامس، هری شیفر، و کنت فِدِر (1392)، روش‌‌های میدانی در باستان‌‌شناسی، ترجمة کمال‌‌الدین نیکنامی و حسین صبری، تهران: سمت.

Bahn, Paul (1996), Archaeology, A Very Short Introduction, Oxford.

Gamble, Clive (2008), Archaeology, the Basics, 2nd edition, London: Routledge.