بررسی و نقد کتاب «تاریخ جنون در جامعۀ اسلامی دورۀ میانه»

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه ایران‌شناسی دانشگاه میبد

10.30465/crtls.2020.5052

چکیده

جنون یکی از مسائل مهمِ کمتر بررسی­شده در حوزه تاریخ اجتماعی و پزشکی جوامع مسلمان در سده­های میانه اسلامی است. جنون تا دو سه دهه پیش از این، بیشتر به عنوان یک بیماری روانی مورد توجه پژوهشگران تاریخ پزشکی قرار داشت. اما با معرفی رویکردهای جدید اجتماعی به پدیده­های پزشکی، به­تدریج شاهد شکل­گیری جریانی پژوهشی هستیم که مسائل و موضوعات پزشکی را ورای مرزهای شناخته­شده دانش پزشکی و در فضایی بینارشته­ای مورد بررسی قرار می­دهد و آثاری را در این زمینه تولید کرده است. یکی از معدود آثاری که در همین چارچوب، به شکلی گسترده تاریخ جنون را در جوامع اسلامی بررسی و تحلیل کرده، کتاب ­تاریخ جنون در جامعه اسلامی دوره میانه نوشته مایکل دبلیو. دالس است. او در این کتاب به شکلی تفصیلی و از سه منظرِ  پزشکی، اجتماعی- تاریخی و حقوقی/شرعی و با اتکاء بر طیف متنوعی از منابع، موضوع جنون را دستمایه پژوهشی درخشان قرار داده است. با این حال، این اثر به دلایل مختلف از جمله رویکرد جزئی­نگر نویسنده، داده­های فراوان درباره جنون و گرفتار شدن در دام نوعی رهیافت شرق­شناسانه اروپامحور که همه چیز را به اروپا احاله می­دهد، دچار اشکالاتی محتوایی به­ویژه تعمیم­های ناروا شده است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review and Critic of ‘Majnun: The Madman in Medieval Islamic Society’

نویسنده [English]

  • Behzad Karimi
Assistant Professor at Department of Iranian Studies, Ayatollah Haeri University of Meybod
چکیده [English]

Madness is one of the less discussed issues in the social and medical history of Muslim societies in the Islamic Middle Ages. Madness until two or three decades ago, it was mostly considered as a mental illness by medical history researchers. But with the introduction of new social approaches to medical phenomena, we are gradually seeing a stream of research that examines medical issues beyond the known boundaries of medical knowledge and in an interdisciplinary space that has produced some works. One of the few works that within this framework has extensively analyzed the history of madness in Islamic  societies is Majnun: The Madman in Medieval Islamic Society by Michael W. Dols. In this book, he has extensively explored the subject of insanity in three different medical, social-historical, and legal / religious perspectives, relying on a variety of sources. However, this work has some defects for a variety of reasons, including the author's partialist approach, overwhelming data on madness and being caught in the trap of a European-oriented Orientalist approach that in some cases has produced inappropriate generalizations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Madness
  • Islamic Middle Ages
  • Medicine
  • Magic
  • jurisprudence
  • Sufism

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 خرداد 1399
  • تاریخ دریافت: 27 شهریور 1398
  • تاریخ بازنگری: 04 دی 1398
  • تاریخ پذیرش: 12 بهمن 1398