نقدی بر فرهنگ کنایات سخن

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان ‌و ‌ادبیات فارسی، گروه عمومی و علوم پایه دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران،

10.30465/crtls.2020.22432.1425

چکیده

کنایه بیانی زیبا و هنرمندانه و غیر صریح از موضوعات مختلف است که شعرا و نویسندگان از آن به عنوان فنی لطیف در بیان مقاصد و مضامین خود استفاده می‌کنند.به دلیل استفاده گسترده شاعران و نویسندگان فارسی زبان از کنایات،جمع آوری و تحلیل و تفسیر آنها کاری ضروری و شایسته است.آقای حسن انوری و همکارانشان کوشیده‌اند در کتابی با عنوان «فرهنگ کنایات سخن» این مهم را به انجام برسانند؛ در این مقاله، کتاب «فرهنگ کنایات» نوشته آقای حسن انوری مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. این کتاب را انتشارات سخن  در  2 جلد و 1783 صفحه  منتشر کرده‌است. پس از مطالعه فرهنگ مذکور و بررسی و تحلیل موضوعات مختلف مرتبط با آن، ساختار کتاب به صورت اجمالی معرفی شده‌است، پس از آن، محتوای کتاب تحلیل  و ارزیابی شده‌است و در نهایت این نتیجه حاصل شد که از آنجا که این فرهنگ برگرفته از فرهنگ بزرگ سخن است،غیر از کنایه، مدخل های غیر مرتبط چندی با آن آمیخته شده‌، همچنین اشکالات و ابهام هایی چند به آن راه یافته است.از این رو با بررسی و طبقه بندی اشکالات، برخی از مهم‌ترین اشکالات راه یافته به آن تبیین شده‌است؛و در نهایت با بررسی جمیع جهات، به این نتیجه رسیدیم که به منظور تهیه فرهنگی پیراسته و شایسته ضروری است این کتاب به صورت جدی ویرایش شود و اشکالات و ناراستی های آن اصلاح شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Criticism to Sokhan Dictionary of Metonymy

نویسنده [English]

  • ARASH AMRAEI
چکیده [English]

The ability of Persian language with its cultural contexts made many Persian words and expressions have different meanings and functions under different situations. Expressing the metonymy of various phrases and expressions in Persian language is one of these functions. For this reason, metonymy has been always considered by linguists, poets, and authors part of the language and culture of any society. Metonymy is the beautiful, artistic, and implicit expression of different topics used by poets and authors as a subtle technique in expressing their purposes. Due to the extensive use of metonymy by Persian poets and authors, the collection, analysis and interpretation of metonymy is a critical and competent task. Hassan Anwari and his colleagues complied and published a dictionary called “Sokhan Dictionary of Metonymy” which is analyzed in this study.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Criticism"
  • "dictionary"
  • " Metonymy"
انوری،حسن(1390).فرهنگ کنایات سخن،تهران،تهران :انتشارات سخن.

انوری،حسن(1381).فرهنگ بزرگ سخن،تهران :انتشارات سخن.

باطنی،محمدرضا(1348).توصیف ساختمان زبان فارسی،تهران:امیرکبیر.

ثروت،منصور(1375).فرهنگ کنایات،تهران:انتشارات سخن.

دهخدا،علی اکبر(1377). لغت نامه،تهران:موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

رازی،شمس قیس(1335). المعجم فی معاییر اشعار العجم،به تصحیح محمدبن‌عبدالوهاب قزوینی،

با مقدمه مدرس رضوی،تهران :موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.

سکاکی،یوسف ابن ابی بکر(1937). مفتاح العلوم،بیروت:دار الکتب العلمیه.

شمیسا،سیروس(1386). بیان،تهران:میترا.

شمیسا،سیروس(1371). بیان،تهران:انتشارات فردوس.

فرشیدورد،خسرو(1378). در باره ادبیات و نقد ادبی،تهران:امیرکبیر.

قانعی فرد،عرفان (1384). نخستین درس‌های فرهنگ‌نگاری،تهران:بهنود.

گلچین،میترا(1384). «جایگاه کنایه در مثنوی مولانا»،مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران،دوره 56،شماره 2،پیاپی 175،صص114-95.

ناتل خانلری،پرویز(1352). تاریخ زبان فارسی،تهران:بنیاد فرهنگ.

وثوقی،حسین(1383). واژه شناسی و فرهنگ نگاری فارسی،تهران:باز.

همایی،جلال الدین(1370). فنون بلاغت و صناعات ادبی،تهران:هما.