پیش هزار دیدۀ بینا بررسی فراتحلیلیِ انتحال در مقالات علمی ـ پژوهشی ادبیات فارسی

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه بیرجند

10.30465/crtls.2020.5327

چکیده

انتحال (سرقت علمی) یکی از غیراخلاقی ترین آسیب های پژوهش است که امروزه در تحقیقات دانشگاهی ما رو به فزونی است. هدف این مقاله بررسی جوانب مختلف انتحال (سرقت علمی) در مقالات علمی – پژوهشی، به عنوان برجسته ترین نمایندۀ تحقیقات دانشگاهی، و به طورویژه مقالات علمی – پژوهشی حوزۀ ادبیات فارسی است. برای این منظور با استفاده از روش توصیفی- استنادی، ابتدا سرقت علمی با ذکر مصادیقی از آن در مقالات علمی – پژوهشی ادبیات فارسی تعریف می شود و در ادامه مسئولان، عوامل و انگیزه های انجام سرقت علمی در مقالات علمی - پژوهشی مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت راهکارهایی برای پیش گیری از انجام سرقت علمی و پس گیری مقالات سرقتی در مجلات علمی – پژوهشی حوزۀ ادبیات فارسی ارائه می‌گردد. این مقاله بر نقش بازدارندۀ سامانه های مشابه یاب متون (در مراحل قبل از چاپ مقالات)، نقدهایی که توسط پژوهشگران و آگاهانِ پیشینۀ تحقیق در حوزه های مطالعاتی مختلف (دیدگان بینا) نوشته می شود و چاپ این مقالات توسط مجلات علمی- پژوهشی، سلب اعتبار مقالات سرقتی چاپ شده و لغو امتیاز حاصل از آنها، به عنوان راهکارهایی عملی در این خصوص تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Plagiarism in Contemporary Literary Research (Case Study: Academic Articles)

نویسنده [English]

  • Abbas Vaezzadeh
Assistant Professor of Persian language and literature/University of Birjand
چکیده [English]

Plagiarism is one of the most unethical research damage that is nowadays growing in our academic research. The purpose of this article is to examine various aspects of plagiarism in academic articles as the most prominent representative of academic researches, and in particular the academic articles of the Persian literature field. For this purpose, plagiarism is firstly defined by mentioning some examples of it in the academic articles of Persian literature. And in the future, the authorities, factors and motives behind the plagiarism of research articles are investigated. Finally, strategies for prevention of plagiarism and retraction of pirated articles in journals of the Persian literature field are offered. This article focuses on the inhibiting role of "plagiarism checker software" (in pre-publication), "review articles" by researchers and experts to study history (perspicacious eyes) is written in different fields of study and the publication of these articles by academic journals, retraction of stuffed articles and the cancellation of their score, as practical solutions in this regard stresses.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pathology research
  • Research ethics
  • Plagiarism
  • Academic articles of Persian literature
«آیین‌‌نامۀ آموزشی دورۀ دکتری تخصصی (Ph.D)». (مصوب 24/11/1394). تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

«آیین‌‌نامۀ ارتقای اعضای هیئت علمی مؤسسه‌‌های آموزش عالی، پژوهشی و فناوری دولتی و غیردولتی». (مصوب 18/12/1394). تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی.

«آیین‌‌نامۀ مصادیق تخلفات پژوهشی». (مصوب 23/12/1393). تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.

پایگاه خبری دیده‌‌بان علم ایران. (دسترسی 2 اسفند 1395). <<www.isw.ir

پژوهشگاه علوم و فناوری ایران (ایرانداک). (دسترسی 2 اسفند 1395). <www.irandoc.ac.ir>

پورنامداریان، تقی. (1376). «سرقت ادبی». کتاب ماه ادبیات. ش2. ص23.

خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). (دسترسی 9 اسفند 1395). <www.isna.ir>

دانشگاه تهران، «سامانۀ نشریۀ تحقیقات مالی». (دسترسی 3 اسفند 1395). <https://jfr.ut.ac.ir>

دانشگاه شهید بهشتی. (دسترسی 3 اسفند 1395). <www.en.sbu.ac.ir>

دانشگاه فردوسی مشهد، «سامانه مجلۀ جستارهای ادبی». (دسترسی 2 اسفند 1395). <jls.um.ac.ir>

رجب‌‌زاده ‌‌عصارها، امیرحسین. (1395). «تقلب در درج نام نویسندگان». (دسترسی 2 اسفند 1395). http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=49>>

رجب‌‌زاده‌‌ عصارها، امیرحسین و عباسیان، زهره. (1395). «سلب اعتبار مقالات منتشرشده: پیشنهادهایی برای مجلات ایرانی». (دسترسی در 25 بهمن 1395).

<http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=48>

سامانۀ مشابه‌‌یاب متون سمیم نور. (دسترسی 2 اسفند 1395). <www.samimnoor.ir>

سعدی شیرازی. (1381). گلستان سعدی. تصحیح و توضیح: غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی.

شریفی صحی، محسن. (1395). «گریماس، یک روش مرده». نقد ادبی. س9. ش34. صص 201-214.

عباسیان، زهره و رجب‌‌زاده ‌‌عصارها، امیرحسین. (1394الف). «دلایل ارتکاب سرقت علمی چیست؟». (دسترسی در 3 اسفند 1395). <http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=25>

عباسیان، زهره و رجب‌‌زاده ‌‌عصارها، امیرحسین. (1394ب). «سرقت علمی چیست»، (دسترسی در 25 بهمن 1395). <http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=14>

عباسیان، زهره و رجب‌‌زاده ‌‌عصارها، امیرحسین. (1395الف). «سلب اعتبار مقالات منتشرشده در نشریات». (دسترسی 2 اسفند 1395).

<http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=47>

عباسیان، زهره و رجب‌‌زاده ‌‌عصارها، امیرحسین. (1395ب). «راه‌‌های مبارزه با سوء رفتارهای پژوهشی». (دسترسی 6 اسفند 1395) <http://www.samimnoor.ir/view/fa/ArticleView?itemId=35>

«قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان». (مصوب 11/10/1348). تهران: مجلس شورای ملی.

«قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیۀ آثار علمی». (مصوب 14 شهریور 1396). تهران: مجلس شورای اسلامی.

کمیتۀ اخلاق پژوهش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. (1390). منشور و موازین اخلاق پژوهش. اهواز: دانشگاه شهید چمران اهواز.

مجلۀ فنون ادبی. (دسترسی 20 شهریور 1396). <liar.ui.ac.ir>

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. (دسترسی 9 اسفند 1395). <www.isti.ir>

منصوری، مجید. (1396). «سرقت ادبی جدید با روش کهن». نقد ادبی. س10. ش39. صص199 -209.

نشریۀ مهندسی متالوژی. (دسترسی 11 اسفند 1395). < www.metalleng.ir>

واعظ‌‌زاده، عباس. (1396). «آن باده همان است اگر شیشه دگر شد». نقد ادبی. س10. ش39. صص211-215.

واعظ‌‌زاده، عباس. (1396). «همچو عکس ماه اندر آب جو». نقد ادبی. س10. ش39. صص217-222.

هجویری، علی بن عثمان. (1386). کشف‌‌المحجوب. مقدمه، تصحیح و تعلیقات: محمود عابدی. تهران: سروش.

همایش بررسی راهکارهای پیشگیری از سرقت علمی. (دسترسی 2 اسفند 1395). <ictrc.ac.ir/plagconf >

همایی، جلال‌‌الدین. (1379). فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: هما.