نقدی بر کتاب چالش مدرنیته؛ جهان عرب در جست‌وجوی اصالت

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اندیشه سیاسی دانشگاه تهران

2 استاد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف نویسندۀ کتاب موردبررسی یافتن پاسخی برای شکست پروژۀ نوسازی در خاورمیانه ازطریق ردیابی ناسازواری‌های مبنایی توسعه با فرهنگ این منطقه است. لؤی صافی ابتدا شکل‌گیری ذهنیت توسعه در آرای دکارت و کانت را مرور کرده؛ سپس، به مقایسۀ دو مدل مارکسی و وبری توسعه ازحیث نظری پرداخته است. او با اولویت‌دادن به ساختارهای آگاهی و فرهنگ موضع خود را در این زمینه مشخص می‌کند. سطح تحلیل نویسنده و اندیشۀ متفکران و روشن‌فکران جهان اسلام از ابتدای رویارویی آن‌ها با دو رویۀ تمدن مدرن غرب، ‌یعنی استعمار و پیشرفت تکنولوژیک، است. او تلاش کرده است تا مواجهۀ اندیشمندان مسلمان و عمدتاً عرب با معضلۀ سنت ـ مدرنیته را ازطریق نحوۀ برخورد آنان با میراث اسلامی و عربی نمایان سازد. درنهایت، صافی بر آن است که راه توسعه تنها از غرب نمی‌گذرد و می‌توان با بازگشت فعالانه و انتقادی به میراث اسلامی و عربی به توسعۀ بومی دست یافت. باوجودی‌که نویسنده ادعا می‌کند از مدل‌های غربی فراتر رفته، درنهایت خود به ارائۀ یک نظر کلی یعنی همان ضرورت رجوع به میراث در امر توسعه بسنده می‌کند؛ ازاین‌رو، می‌توان این اثر را صرفاً به‌عنوان مدخلی درباب ضرورت توسعۀ بومی در نظر گرفت. به‌علاوه، ازحیث روش‌شناختی نیز ابهامات و ایهاماتی در کتاب دیده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Review of "The Challenge of Modernity, the Quest for Authenticity in the Arab World "

نویسندگان [English]

  • Ahmad Biglari 1
  • Ebrahim Barzegar 2
1 PhD Student of Political Science at Tehran University
2 Professor of Political Sciences, Allamah Tabataba’i University
چکیده [English]

The purpose of this book is to find the answer to the failure of the modernization project in the Middle East. He does this by tracing the fundamental contradictions of the culture of the region. Louay Safi reviewed the formation of the mentality of development in ideas of Descartes and Kant, then he discussed the comparison of two theoretical models of Marxian and Weberian development. He, through giving priority to structures of knowledge and culture, clarified his position on this matter. The author has analyzed the notion of intellectuals in the Muslim world since the beginning of facing with two layers of the Western modern civilization, the colonial and technological progress. He tried to analyze Arab and Muslim scholars' exposure to the problem of tradition-modernity through showing how they deal with the Islamic and Arabic heritages. Safi, finally, believed that a local development would be achieved by means of an active and a critical return to the Arab Islamic heritage; and the path of development leads not only to the West. Although the author has claims that he has gone beyond the Western models, in the end, he has just presented an overall view, namely the need to refer to the heritage development. Therefore, this work can only be considered as an entry in necessity of the local development. Furthermore, it can also be seen as a methodological confusion and discord in the book.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tradition-Modernity
  • Non-western Development
  • contemporary Arab Thought
  • Louay Safi
  • Indigenization of the Humanities
  • Facing Heritage
چیلکوت، رونالد (1378). نظریه‌های سیاست مقایسه‌ای، ترجمه وحید بزرگی و علیرضا طیب، تهران: خدمات فرهنگی رسا.

ریتزر، جورج (1384). نظریه جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی.

صفی، ‌لوآی م. (1380). چالش مدرنیته؛ جهان عرب در جستجوی اصالت، ترجمه احمد موثقی،‌تهران: دادگستر.

فیرحی، داود، «جریان‌شناسی اندیشه‌ی سیاسی»، بازتاب اندیشه، 1381، شماره 27.

گل‌محمدی، احمد (1386). «درآمدی بر تبیین فرهنگی سیاست(نگاهی به رهیافت فرهنگ سیاسی در علم سیاست)»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال دوم، شماره 1.

مرادی، مجید (1384). «فراز و فرودهای مواجهه جهان عرب با غرب (نگاهی به جریان های مختلف واکنش به غرب در جهان عرب از قرن نوزدهم تاکنون)»، چشم انداز ارتباطات فرهنگی، شماره 18.

منوچهری،‌ عباس و دیگران (1387). رهیافت و روش در علوم سیاسی، تهران: سمت.

Abu-Rabi', Ibrahim M. (2004), Contemporary Arab Thought; Studies in Post-1967 Arab Intellectual History, London: Pluto Press.

Safi, Louay M. (2014/12/23), "Biography", http://louaysafi.com.