نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه تاریخ دانشگاه الزهراء

چکیده

متون و کتاب‌‌های متعددی باب آشنایی خوانندگان امروزی را با دستاوردهای کهن تمدن باز می‌‌کنند. نقد این کتاب‌‌ها راهی به سوی زدودن ابهام و روشن‌‌ کردن قابلیت‌‌های متون و حوزه‌‌های متعدد فکری و نگارشی نویسندگان و، در مواقع ترجمه، مترجمان آن‌‌ها محسوب می‌‌شود. در خصوص موارد قوت و کاستی کتاب تمدن اسلامی در عصر عباسیان از حوزه تألیف و ترجمه می‌‌توان فرض کرد که ارائة دستاوردهای تمدنی عصر عباسی انگیزة تألیف و ترجمه شده است و میزان موفقیت نویسنده و مترجم در آن بالا بوده است. بررسی‌‌ها نشان می‌‌دهد که موارد قوت کتاب در مقایسه با کاستی‌‌های آن بیش‌‌تر است. مؤلف با داشتن رویکردی شریعت‌‌محور عمل کرده و به‌‌خوبی از ارائة دستاوردهای تمدنی اسلام در حوزه‌‌های گوناگون برآمده است. مترجم نیز، با گزینش اثری مناسب، جای خالی چنین آثاری در زبان فارسی را پر کرده و متنی حتی برای تدریس، با کاستی‌‌های اندکی در حوزة ترجمه، عرضه کرده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Islamic civilization in Abbasid era: A study and criticism

نویسنده [English]

  • Shahla Bakhtiari

چکیده [English]

For modern researchers, various books and texts open a gate to the knowledge about ancient consequences of civilizations. Criticism, however, not only unfolds the facts and characteristics of the text body as well as examining the capability of the compiler or translator, it also recognizes different domains from intellectual facilities to the type of writing and translation. Finding the strength and weakness points of the book, “Islamic Civilization in Abbasid Era”, from compilation and translation perspective, the compiler and translator seem to have keenly been motivated to present the consequences of civilization in Abbasid era, an effort in which they could successfully fulfill the aim.
The study shows that the strength points are positively more than weaknesses. Having Shariah- based approach, the compiler has been capable to propose the consequences of Islamic civilization from various domains. The translator, in turn, has not only strived to fill a gap in Persian works by selecting such book, he also succeeds to deliver an appropriate material to the students with a very little imperfection in translation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Abbasid’s Islamic civilization
  • Meckie (from Mecca)
  • criticism
  • study
  • texts
آرام، احمد (بی‌‌تا). علم در اسلام، تهران: سروش.
ابن خرداذبه (1992). المسالک و الممالک، بیروت: دار صادر.
ابن خلدون (1408ق). تاریخ ابن خلدون، ج 3 و 4، بیروت: دارالفکر.
ابن طقطقی (1418ق). الفخری، بیروت: دارالقلم العربی.
ابن فقیه (1416ق). البلدان، بیروت: عالم الکتب.
حلبی، علی ‌اصغر (1382). تاریخ تمدن در اسلام، تهران: اساطیر.
دورانت، ویل و ویلیام جیمز (1377). مشرق گاهواره تمدن، عصر ایمان، ترجمة احمد آرام و دیگران، تهران: سازمان انتشارات آموزش اسلامى.
رحیمی، غلامرضا (1390). نگرشی نو بر تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، قم: نشر شکوفه.
سیریل، الگود (1356). تاریخ پزشکی ایران و سرزمین‌های خلافت اسلامی، ترجمة باهر فرقانی، تهران: امیرکبیر.
طقوش، محمدسهیل (1380). دولت عباسیان، ترجمة حجت‌‌الله جودکی، قم: پژوهشکدة حوزه و دانشگاه.
لوکاس، هنرى ‏استیون (1382). تاریخ تمدن از کهن‏ترین روزگار تا سدة ما، ترجمة عبدالحسین آذرنگ، تهران: سخن.
متز، آدام (1377). تمدن اسلامى در قرن چهارم هجرى یا رنسانس اسلامى، ترجمة علیرضا ذکاوتى، تهران: امیرکبیر.
مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد (1411ق). احسن التقاسیم، مکتبه مدبولی.
مکی، محمدکاظم (1391). تمدن اسلامی در عصر عباسیان، ترجمة محمد سپهری، تهران: سمت.
ملایی توانی، علیرضا (1386). درآمدی بر روش پژوهش در تاریخ، تهران: نشر نی.
ولایتی، علی‌‌اکبر (1384). پویایی فرهنگ و تمدن اسلامی، تهران: انتشارات وزارت خارجه.