دسترسی آزاد و رایگان به مقاله‌ها 

ماه‌نامه «پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی» نشریه‌ای با دسترسی باز و آزاد به مقاله‌های منتشر شده است. در نشریات با دسترسی آزاد، دسترسی به فایل تمام‌متن مقالات فراهم و رایگان است.

This is an Open Access Journal

حق نشر

حق چاپ (کپی رایت) مقالات منتشر شده در ماه‌نامه «پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی»تحت مجوز بین‌المللی Creative Commons Attribution 4.0  ( مجوز کریتیو کامنز تخصیص 4.0 بین‌المللی ) حفظ می‌شود. نویسندگان به نشریه جواز انتشار مقالات را می‌دهند که با مجوز CC-BY عموم مردم اجازه استفاده مجدد از محتوای مقالات را دارند مشروط بر آنکه به درستی به مقالات ارجاع داده شود.

 Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)

 

سیاست اخلاقی

ماه‌نامۀ «پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی» خود را ملزم به رعایت اصول ارزش‌های اخلاق حرفه‌ای می‌داند. اگر چه این مجله هنوز به عضویت قطعی کمیته بین‌المللی اخلاق در انتشار (COPE) در نیامده است ولی با احترام به قوانین اخلاق در نشریات، تابع قوانین (COPE) می باشد و از آیین نامه اجرایی قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در آثار علمی پیروی می نماید.

نمودار کمیتۀ اخلاق انتشار (COPE) به زبان فارسی (مشاهده)

مشروح اصول کمیتۀ بین‌المللی اخلاق نشر (COPE(مشاهده)

منشور اخلاق پژوهش نشریات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (مشاهده)

مسئولیت‌های نویسندگان­­­  (Authors’ responsibilities)

  1. از میان مقالات ارسالی به ماه‌نامه پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی مقاله‌ای انتخاب و چاپ می‌شود که قبلاً در سایر نشریات علمی (فارسی یا سایر زبان ها) منتشر نشده، حاصل پژوهش اصیل (Original Research)، و دارای منبع و استناددهی (Citation) دقیق باشد.
  2. مسئولیت نهایی محتوای کامل مقاله ارسالی برعهده نویسنده است. شایسته است یافته‌های مقاله به طور کامل گزارش شود و در ارائه یافته ها و تفسیر و تحلیل آنها دقت کامل به عمل آید، مقاله حاوی جزئیات و منابع کافی باشد به نحوی که امکان دسترسی سایر پژوهشگران به مجموعه داده‌های یکسان جهت تکرار پژوهش وجود داشته باشد.
  3. قبل از ارسال مقاله، هرگونه تضاد منافع احتمالی که بر نتیجه یا تفسیر یافته‌های پژوهش و یا انتخاب سردبیران و داوران تاثیر گذار است، مطرح، و منابع مالی حامی پژوهش در مقاله ذکر شود.
  4. احترام به فرآیند محرمانه ارزیابی و جلوگیری از هرگونه آشکارسازی هویت نویسنده برای داوران و برعکس. به عبارتی، مقاله عاری از هر گونه اطلاعات مشمول خودافشایی بوده، به‌طوری­‌که داور قادر به شناسایی نویسنده نباشد.
  5. حصول اطمینان از وجود نام، اطلاعات و نقش هر یک از نویسندگان (نویسنده مسئول و نویسنده (گان) همکار) و نبود نامی غیر از پژوهشگران درگیر در انجام پژوهش
  6. حفظ و حمایت از حریم خصوصی، کرامت انسانی، رفاه و آزادی شرکت کنندگان در پژوهش و ذکر هرگونه خطری که به واسطه پژوهش، متوجه انسان‌ها و یا سایر موجودات می شود.
  7. نویسنده در هر زمانی که متوجه هر گونه خطا و بی‌دقتی در مقاله خود شود نشریه را در جریان آن قرار داده، نسبت به اصلاح آن اقدام و یا مقاله را بازپس گیرد.
  8. اعلام صریح نویسنده (گان) مبنی بر صحت و اصالت مقاله، فقدان سرقت علمی و چاپ در سایر نشریات.
  9. مواردی از مصادیق رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی:
  • جعل داده ها (Fabrication): گزارش مطالب غیر واقعی و ارائه داده‌ها یا نتیجه‌های ساختگی به عنوان نتایج آزمایشگاهی، مطالعات تجربی و یا یافته‌های شخصی. ثبت غیرواقعی آنچه روی نداده یا جابجایی نتایج مطالعات مختلف
  • تحریف داده ها (Falsification): ثبت و ارائه نتایج پژوهش به نحوی که جزئیات اجرای پژوهش یا فرایند جمع آوری داده‌ها دستکاری شود، یا داده‌هایی حذف یا تغییر یابد، یا برخی نتایج کوچک به منظور پنهان کردن واقعیات بزرگتر (بزرگ نمایی) شود (Juicy quotes) تا نتایج پژوهش به اهداف خاصی برسد یا نتایج ارائه شده مورد تردید نباشد.
  • سرقت علمی(Plagiarism) : اقتباس نزدیک افکار و عبارات نویسندگان دیگر، کپی برداری در بیان اندیشه‌ها، شباهت‌های ساختاری در نوشتار یا انتساب ایده‌ها و نتایج دیگران بدون ارجاع مناسب، یا معرفی آن به عنوان یک پژوهش اصیل علمی.
  • اجاره علمی: به کارگیری فرد دیگری برای انجام پژوهش توسط نویسنده (گان) و دخل و تصرف اندکی پس از اتمام پژوهش و چاپ آن به نام خود.
  • انتساب غیر واقعی: انتساب غیر واقعی نویسنده (گان) به موسسه، مرکز یا گروه آموزشی یا پژوهشی که نقشی در اصل پژوهش مربوطه نداشته‌.
  • ارسال مجدد (Duplicate submission) : مقاله یا بخشی از آن که در نشریه دیگری (داخل یا خارج از کشور) چاپ شده یا در جریان داوری و چاپ باشد.
  • انتشار همپوشان (Overlapping publication) : چاپ داده‌ها و یافته‌های مقالات پیشین خود با کمی تغییر در مقاله‌ای دیگر با عنوان جدید.

ماه‌نامۀ «پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی» در تلاش است تا تمامی مقالات ارسالی به سامانۀ نشریه قبل از ورود به فرآیند داوری از طریق سامنه‌های مشابهت‌یاب بررسی گردد.  گفتنی است که حق ارزیابی و پیگرد موارد سرقت علمی برای ماه‌نامۀ «پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی» از طریق سامانه مشابهت یاب سیناوب محفوظ است.

دسترسی به سامانۀ همیاب سیناوب

**بخش «راهنمای نویسندگان»  و «پرسش های متداول» برای نگارش و ارسال مقاله مطالعه گردد. «جهت مشاهده اهنمای نویسندگان و پرسش های متداول کلیک کنید»

مسئولیت های مدیر مسئول Director  responsibilities))

  1. پیگیری دسترسی آزاد اطلاعات به نشریه و گسترش نشر و اشاعه آن.
  2. نظارت و پی گیری امور کاری هیئت تحریریه و سردبیر نشریه.
  3. دخالت نکردن در فرآیند داوری علمی مقالات.
  4. دخالت نکردن در تصمیمات علمی هیئت تحریریه و سردبیر نشریه.
  5. رعایت حقوق مادی و معنوی نویسندگان، سردبیر، هیأت تحریریه، داوران، و عوامل اجرایی.
  6. تأیید نهایی مطالب ارسالی به نشریه برای چاپ و انتشار به لحاظ حقوقی.

مسئولیت‌های سردبیر، دبیر و اعضای هیأت تحریریه (Editorial board responsibilities)

  1. حفظ آزادی و اختیار عمل سردبیر نشریه در ایفای مستقلانه وظایف خود از قبیل رد یا پذیرش دست نوشته‌های واصله به کمک هیئت تحریریه و رعایت مسائل مربوط به شایستگی‌های علمی مقاله از جمله حفظ حقوق مادی و معنوی، اصالت پژوهش و نظر داوران و ویراستاران.
  2. تلاش برای ارتقاء و اجرای قوانین و دستورالعمل‌های اخلاق و سلامت پژوهش.
  3. دریافت مستندات مربوط به شرایط مندرج زیر در پذیرش مقاله از نویسنده(گان):
    • اعطای حق چاپ مقاله در نشریه دانشگاه.
    • اعلام تعارض منافع احتمالی.
  4. انتخاب داوران شایسته با توجه به زمینه تخصصی، تجربه علمی و کاری، و نیز احترام به درخواست‌های مستدل و منطقی نویسنده(گان) در مورد داوری مقاله توسط داوران خاص.
  5. اجتناب از آشکارسازی اطلاعات و مشخصات نویسنده(گان) و داوران در فرآیند ارزیابی مقاله و احتراز از ارائه اطلاعات مقاله و بحث درباره جزئیات آن با دیگران.
  6. جلوگیری از بروز هرگونه تضاد منافع (Conflict of interests) در روند داوری، که به طور بالقوه بر پذیرش و نشر مقالات ارائه شده تاثیر بگذارد.
  7. بررسی دقیق آثار متهم به تخلفات پژوهشی واصله از داوران یا طرق دیگر، و در صورت نیاز اقدام بر اساس "دستورالعمل تخلفات پژوهشی".
  8. مراحل برخورد رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی:
    • آگاه سازی هیأت تحریریه نشریه و ارسال نامه به نویسنده مسئول برای درخواست توضیح، بدون رفتار قضاوتی.
    • اختصاص فرصتی مناسب برای پاسخگویی نویسنده(گان) متهم به "رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی" و پیگیری موارد و تخلفات محرز شده تا آخرین مرحله.
    • ارجاع موضوع به هیئت تحریریه در صورت دریافت توضیحات غیر قابل قبول از سوی نویسنده برای تصمیم گیری نهایی در خصوص پذیرش یا رد مقاله.
    • مطابق با تصمیم نهایی هیئت تحریریه؛
      1. تذکر کتبی به نویسنده مقاله و یادآوری خط مشی چاپ نشریه قبل از  انتشار، و یا در خواست اصلاح گزارش و انتشار متن عذرخواهی نویسنده در نشریه شماره بعد.
      2. اخطار به نویسنده مسئول و رد هر اثر دیگری از نویسنده‌ی متخلف.
      3. انتشار بیانیه عذرخواهی در شماره بعدی نسخه چاپی نشریه و ذکر آن در نسخه برخط (آنلاین) مقاله‌ای که تقلب و سرقت علمی در آن محرز شده است( سلب اعتبار Retraction).
      4. تلاش برای بهبود مستمر کیفیت و تضمین درستکاری و صداقت محتوای نشریه و احترام به تشکیلات نشریه اعم از: (خوانندگان، نویسندگان، داوران صاحب امتیاز، مدیر مسئول، مدیر داخلی، کارکنان هیأت تحریریه و ناشر).
      5. بررسی تمامی مقالات دریافتی در مدت زمان مناسب.

مسئولیت‌های داوران (Reviewers’ responsibility)

  1. کمک به بررسی کیفی، محتوایی و علمی مقالات در جهت بهبود و ارتقاء کیفی نشریه.
  2. به کارگیری دانش و تخصص حرفه ای در حوزه موضوعی مقاله و اعلام تصمیم نپذیرفتن مقاله به سردبیر نشریه در صورت وجود تضاد منافع اعم از منافع مشترک، مالی، سازمانی، شخصی و یا کمبود زمان برای داوری.
  3. اعلام نظر تخصصی و اصلاحی به طور روشن و واضح، بر اساس مستندات علمی و استدلال کافی در مهلت زمانی معین به سردبیر نشریه و نویسنده(گان) و دوری از اعمال نظر سلیقه‌ای، صنفی، نژادی و مذهبی در داوری مقاله.
  4. اجتناب از به کارگیری اطلاعات، بحث‌ها، تفاسیر و ایده‌های به دست آمده در فرآیند داوری مقاله یا اطلاعات منتشر نشده نویسنده(گان)، برای منافع شخصی.
  5. احترام به فرآیند محرمانه ارزیابی و خودداری از به کارگیری اطلاعات، بحث‌ها، تفاسیر و ایده‌های به دست آمده در فرآیند داوری یا استفاده از داده‌ها و مفاهیم جدید مقاله به له یا علیه پژوهش‌های خود یا دیگران یا برای انتقاد یا بی‌اعتبار سازی نویسنده(گان).
  6. کمک به سردبیر نشریه در تهیه گزارش "رفتار غیر اخلاقی انتشاراتی و پژوهشی" مقالات دریافتی برای داوری.
  7. آگاه سازی سردبیر نشریه به‌ هنگام تاخیر در انجام داوری مقاله و درخواست تخصیص زمان بیشتر یا گزینش داور دیگر.

 مسئولیت‌ دفتر نشریات علمی

  1. تعیین و اعلام شفاف سیاست‌های انتشاراتی خود، به‌خصوص در رابطه با استقلال تصمیم‌گیری هیأت تحریریه، اخلاق انتشاراتی، صیانت از مالکیت فکری و حق چاپ (Intellectual property and copyright)، تضاد منافع، وظائف نویسندگان، داوران ، سردبیر، دبیر تخصصی و هیأت تحریریه،  فرآیند داوری و تصمیم‌گیری، تقاضاهای تجدید نظر و شکایات، حفظ اسناد علمی فرآیند تصمیم‌گیری، حفظ اطلاعات نویسندگان و داوران، اصلاح یا حذف مقالات پذیرفته شده، و حل اختلاف بین شاکیان و متهمان به "رفتار غیراخلاقی انتشاراتی و پژوهشی" 
  2. رصد و پیگیری شکایات تخلفات پژوهشی برای نشریه.
  3. کمک برای اصالت و سلامت پژوهشی مقالات منتشره در نشریه.

شیوة استناد

1. نقل‌قول‌ها

1.1 چنان‌چه تعداد کلمات نقل‌قول‌های مستقیم (مطالبی که به‌صورت کلمه‌به‌کلمه از منابع دیگر نقل می‌شود) کم‌تر از چهل کلمه باشد، درون گیومه درج شود و چنان‌چه تعداد کلمات نقل‌قول‌های مستقیم بیش‌تر ‌از چهل کلمه باشد، ابتدا اندازة قلم متن آن نقل‌قول‌ها یک‌و‌نیم اندازه از قلم اصلی متن کوچک‌تر ‌شود و سپس بدون گیومه و در بندی جداگانه، با یک‌و‌نیم سانتی‌متر فرورفتگی از سر اشپون، درج شود.

2.1 متن نقل‌قول‌های غیرمستقیم (نقلِ مضمون سخن) در گیومه درج نشود.

3.1 منبع همة نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم باید معتبر باشد و به‌هیچ‌وجه از منابع نامعتبر (ویکی‌پدیا و ...) نقل‌قولی نشود. درغیراین‌صورت، علاوه‌بر کاهش امتیاز در داوری مقاله، همة نقل‌قول‌های نامعتبر از متن مقاله حذف خواهد شد.

2 مشخصات کتاب‌شناختی‌ منابع (در نشانی‌ منبع نقل‌قول‌ها و در بخش کتاب‌نامه)

1.2 مشخصات کتاب‌شناختی‌ منابع در نشانی‌ منبع نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم در درون ‌متن، به‌صورت مختصر، و مطابق این شیوه‌نامه ضبط ‌شود.

2.2 مشخصات کتاب‌شناختی‌ منابع در انتهای متن مقاله ذیل عنوان کتاب‌نامه، به‌صورت کامل، و مطابق این شیوه‌نامه نوشته ‌شود.

3.2 در بخش کتاب‌نامه فقط مشخصات کتاب‌شناختی منابعی درج شود که یا در متن مقاله نقل‌قولی از آن‌‌ منابع شده باشد و نشانی آن‌ها نیز به‌هم‌راه آن نقل‌قول‌ها آمده باشد یا در متن مقاله به آن منابع برای آگاهی بیش‌تر و ... ارجاع داده شده باشد و نشانی آن‌ها نیز در آن ارجاع آمده باشد. درغیراین‌صورت، همة منابع اضافی از بخش کتاب‌نامه در مرحلة داوری یا ویراستاری حذف خواهد شد.

4.2 به‌طور‌کلی، اجزای نشانی درون‌متنی منبع نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم، به‌ترتیب، عبارت است از: نام‌خانوادگی نویسنده، سال انتشار، شمارة جلد، و شمارة صفحه.

5.2 به‌طور‌کلی، مشخصات کتاب‌شناختی کامل همة منابع در بخش کتاب‌نامه، به‌ترتیب، عبارت است از: نام‌خانوادگی نویسنده، نام نویسنده، سال انتشار داخل پرانتز، نام کتاب به‌صورت ایتالیک، نام مترجم یا مصحح کتاب، شمارة جلد کتاب یا شمارة نشریه، محل انتشار، و نام ناشر.

6.2 در این شیوه‌نامه، برای رعایت اختصار، هرگاه عبارت «مثال برای نشانی درون‌متنی» به‌کار ‌رود، منظور از آن «مثال برای شیوة ضبط نشانی درون‌متنی منبع آن نقل‌قول» است.

7.2 در این شیوه‌نامه، برای رعایت اختصار، هرگاه عبارت «مثال برای کتاب‌نامه» به‌کار ‌رود، منظور از آن «مثال برای شیوة ضبط مشخصات کتاب‌شناختی کامل آن منبع در کتاب‌نامه» است.

8.2 نشانی درون‌متنی منبع نقل‌قول‌های مستقیم و غیرمستقیم یا پس‌از متن نقل‌قول‌ها آورده شود یا پیش‌از متن نقل‌قول‌ها و پس‌از نام صاحب نقل‌قول درج شود.

مثال برای حالت اول (پس‌از متن نقل‌قول):

«متن نقل‌قول» (شایگان 1379: 14).

مثال برای حالت دوم (پیش‌از متن نقل‌قول‌):

اسپینوزا (1960: 14) می‌گوید: «متن نقل‌قول».

9.2 شیوة استناد بهکتابی که نویسندة آن مشخص است:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

«متن نقل‌قول» (شفیعی کدکنی 1390: 244).

به‌گفتة کانت (1964: 181) «متن نقل‌قول».

مثال برای کتاب‌نامه:

شفیعی کدکنی، محمدرضا (1390)، چراغ و آینه؛ در جست‌وجوی ریشه‌های تحول شعر معاصر ایران، تهران: سخن.

Kant, Immanuel (1964), Critique of Pure Reason, trans. Norman Kemp Smith, London: Macmillan.

10.2 شیوة استناد به کتابی که نویسندة آن مشخص نیست:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(شایست و ناشایست1390: 55).

مثال برای کتاب‌نامه:

شایست و ناشایست؛ متنی به زبان فارسی میانه (پهلوی ساسانی) (1390)، آوانویسی و ترجمة کتایون مزداپور، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

11.2 شیوة استناد به فرهنگ‌ها یا دانش‌نامه‌هایی که مدخل‌های آن نویسندة مستقل دارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(مجتبایی 1378: ذیل مدخل «ابن‌سینا»).

مثال برای کتاب‌نامه:

مجتبایی، فتح‌الله (1387)، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، به‌سرپرستی محمدکاظم موسوی بجنوردی، ج 4، ذیل مدخل «ابن‌سینا»، تهران: دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.

12.2 شیوة استناد به فرهنگ‌ها یا دانش‌نامه‌هایی که مدخل‌های آن نویسندة مستقل ندارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(دایرة‌المعارف فارسی 1380: ذیل مدخل «دموکراسی»).

مثال برای کتاب‌نامه:

دایرة‌المعارف فارسی (1380)، به‌سرپرستی غلامحسین مصاحب، ج 1، ذیل مدخل «دموکراسی»، تهران: امیرکبیر.

13.2 شیوة استناد به مقاله‌ای که در قالب مجموعه‌مقالاتی از نویسندگان گوناگون منتشر شده است:

در این مورد، در نشانی درون‌متنی نام‌خانوادگی نویسندة مقاله درج شود و در کتاب‌نامه نیز ابتدا نام‌خانوادگی و نام نویسندة مقاله و سپس دیگر مشخصات کتاب‌شناختی آن منبع آورده شود.

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(لاک 1381: 7).

مثال برای کتاب‌نامه:

لاک، جان (1381)، «درباب ایمان و عقل و ساحت‌های متمایز آن‌ها»، در: سیری در سپهر جان؛ مقالات و مقولاتی در معنویت، ترجمة مصطفی ملکیان، تهران: نگاه معاصر.

14.2 شیوة استناد به مقدمة نویسنده‌ای بر کتاب یک یا چند نویسندة دیگر:

در این مورد، در نشانی درون‌متنی نام‌خانوادگی نویسندة مقدمه درج شود و در کتاب‌نامه نیز ابتدا نام‌خانوادگی و نام نویسندة مقدمه و سپس دیگر مشخصات کتاب‌شناختی آن منبع آورده شود.

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(ملکیان 1382: 7).

مثال برای کتاب‌نامه:

ملکیان، مصطفی (1382)، مقدمه بر: نامه به یک کشیش، سیمون وی، ترجمة فروزان راسخی، تهران: نگاه معاصر.

15.2 شیوة استناد به مطلبی از یک شخص (فیلسوف، سیاست‌مدار، یا ...) به‌واسطة نوشتة شخصی دیگر:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

«متن نقل‌قول» (هگل، به‌نقل‌از راسل 1373: ج 2، 998).

کرکگارد (cited Copleston 1965: vol. 7, 337) می‌گوید: «متن نقل‌قول».

مثال برای کتاب‌نامه:

راسل، برتراند (1373)، تاریخ فلسفة غرب، ترجمة نجف دریابندری، ج 2، تهران: کتاب پرواز.

Copleston, Frederick Charles (1965), A History of Philosophy, vol. 7, New York: Image Books.

16.2 شیوة استناد به پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(کبیری 1377: 93).

مثال برای کتاب‌نامه:

کبیری، لعیا (1385)، فرهنگ ظرفیت صفات فارسی،پایان‌نامة کارشناسی ارشد، همدان: گروه زبان‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا.

17.2 شیوة استناد به نشریات چاپی و الکترونیکی، اعم‌از دوفصل‌نامه، فصل‌نامه، روزنامه، و ...، که مطالب آن نویسندة مستقل دارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(امیرارجمندی و عاصی 1393: 78).

(Rosenkranz 2017: 98).

مثال برای «کتاب‌نامه»، درمورد نشریة چاپی:

امیرارجمندی، سیده‌نازنین و سیدمصطفی عاصی (1392)، «زایایی فرایند ترکیب در زبان فارسی»، دوفصل‌نامة علمی ـ پژوهشی زبان‌شناخت، س4، ش 1.

مثال برای «کتاب‌نامه»، درمورد نشریة الکترونیکی:

Silvermint, Daniel (2018), “Passing as Privileged”, Ergo (An Open Access Journal of Philosophy), vol. 5, no. 1:

<http://dx.doi.org/10.3998/ergo.12405314.0005.001>

18.2 شیوة استناد به نشریاتی که نویسندة مستقل ندارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(روزنامة شرق 1396: 2).

مثال برای کتاب‌نامه:

روزنامة شرق (8 آبان 1396)، «جرم سیاسی اینک با هیئت‌منصفه؛ اصل 168 قانون اساسی بالاخره زنده شد»، ش 2999.

19.2 درج شمارة صفحه در نشانی منبع نقل‌‌قول‌های مستقیم کاملاً ضروری است، ولی درج شمارة صفحه در نشانی منبع نقل‌‌قول‌های غیرمستقیم ضروری نیست.

مثال:

به‌گفتة کانت (1960): متن نقل‌قول غیرمستقیم.

متن نقل‌قول غیرمستقیم (Rawls 1975).

20.2 چنان‌چه به چند اثر از یک نویسنده با سال انتشار یک‌سان استناد شده باشد، پس‌از سال انتشار آن‌ها حروف ابجد (الف، ب، ج، و ...) را در منابع فارسی و عربی و حروف الفبای انگلیسی (A, B, C, …) را در منابع لاتینی، درج می‌کنیم تا آن آثار از هم متمایز شود.

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(زرین‌کوب 1379 الف: ج 2، 744).

(زرین‌کوب 1379 ب: 125).

مثال برای کتاب‌نامه:

زرین‌کوب، عبدالحسین (1379 الف)، سرّ نی؛ نقد و شرح تحلیلی و تطبیقی مثنوی، ج 2، تهران: علمی.

زرین‌کوب، عبدالحسین (1379 ب)، جست‌و‌جو در تصوف ایران، تهران: امیرکبیر.

21.2 شیوة استناد به نوشته‌ای که دو نویسنده دارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(انوری و گیوی 1392: ج 2، 89).

مثال برای کتاب‌نامه:

انوری، حسن و حسن احمدی گیوی (1393)، دستور زبان فارسی، ج 2، تهران: فاطمی.

22.2 شیوة استناد به نوشته‌ای که سه نویسنده دارد:

مثال برای نشانی درون‌متنی:

(گال و دیگران 1386: 645).

(Ibrahimov et al. 2002: 23).

مثال برای کتاب‌نامه:

گال، مردیت، والتر بورگ، و جویس گال (1386)، روش‌های تحقیق در علوم تربیتی و روان‌شناسی، ترجمة احمدرضا نصر و همکاران، تهران: سمت.

Ibrahimov, Oktay, Ishwar Sethi, and Nevenka Dimitrova (2002), “Clustering of Imperfect Transcripts Using a Novel Similarity Measure”, in:  Information Retrieval Techniques for Speech Applications, Anni R. Coden, Eric W. Brown, and Savitha Srinivasan (eds.), New York: Springer.

23.2 در ضبط نشانی درون‌متنی منبع نقل‌قول‌ها، هرگاه نویسندة منبع جدید همان نویسندة منبع قبلی باشد، به‌جای تکرار نام‌خانوادگی نویسنده و سال انتشار، در منابع فارسی واژة «همان» و در منابع انگلیسی «.ibid» به‌کار رود.

24.2 در ضبط نشانی درون‌متنی منبع نقل‌قول‌ها، چنان‌چه، علاوه‌بر یکی بودن نویسندة منبع جدید با نویسندة منبع قبلی، شمارة صفحة منبع نیز یکی باشد، فقط واژة «همان» به‌کار رود و درصورتی‌که فقط شمارة صفحة منبع جدید با منبع قبلی تفاوت داشته باشد، پس‌از واژة «همان» شمارة صفحة آن نیز درج شود.

25.2 در کتاب‌نامه، اگر در متن مقاله به چند اثر از یک نویسنده استناد شده باشد، نام و نام‌خانوادگی نویسنده، در همة موارد، به‌طور کامل نوشته شود و به‌هیچ‌وجه به‌جای آن خط، نقطه‌چین، و ... ترسیم نشود.

26.2 در کتاب‌نامه، ابتدا مشخصات کتاب‌شناختی منابع فارسی و عربی و سپس مشخصات کتاب‌شناختی منابع لاتینی و ...، براساس نام‌خانوادگی نویسنده، به‌ترتیب حروف الفبا آورده شود.

27.2 در کتاب‌نامه، حرف اول کلمات لاتینی (غیراز حروف اضافه، ربط، و تعریف) با حرف بزرگ (capital letter) ضبط شود. هم‌چنین، حرف اول کلماتی که به‌واسطة نیم‌خط به‌هم متصل شده‌اند به‌صورت حرف بزرگ درج شود.

3 ارجاعات

1.3 در این‌جا، ارجاع فقط به این معناست که نویسنده، به‌قصد آگاهی بیش‌تر مخاطب و برای رعایت اختصار و ممانعت از اطالة کلام، منبع یا منابعی را دربارة موضوع موردنظر به مخاطب معرفی کند یا او را به ملاحظه و بررسی مطلبی مشخص که در اثر یا آثار خودش یا دیگران آمده است دعوت کند، بدون این‌که جزئیات آن مطلب را در نوشته‌اش نقل یا تکرار کند.

2.3 در ارجاعات، همیشه به‌جای رجوع کنید، نگاه کنید، مقایسه کنید، و ...، و به‌جای کوته‌نوشت‌های «رک» و «نک» و ...، فقط «بنگرید به» و در متون انگلیسی see یا also see به‌کار رود.

3.3 در همة ارجاعات، پیش‌‌از به‌کاربردن «بنگرید به»، همیشه بهتر است که وجه ارجاع یا هدف از ارجاع برای مخاطب بیان شود. مثلاً گفته شود برای آگاهی بیش‌تر، برای مقایسه، و ... بنگرید به فلان منبع یا بنگرید به فلان موضوع در همین نوشته.

مثال‌:

(برای آگاهی بیش‌تر، بنگرید به ویتگنشتاین 1381: 24- 68).

(برای مقایسه با این نظر، بنگرید به فروزان‌فر 1379: ج 3، 74- 160).

(برای اطلاع از شیوة استناد به پایان‌نامه‌ها در این شیوه‌نامه، بنگرید به قسمت 16.2.4).

هزینه‌های چاپ و انتشار ماه‌نامه «پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی» (کلیک کنید)