نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

رویکرد جرم‌زدایی و کیفرزدایی در برخی مقولات فردی یا اجتماعی تصحیح‌پذیر است، اما برخی قرائن علمی و عملی حاکی از ضرورت توسعۀ حقوقی برای انسجام در هماهنگی‌های مرتبط با حجاب است. ابعاد پوشش منحصر به گسترۀ فردی نیست و آثار اجتماعی متعدد دارد، اما تمحض بر آثار اجتماعی و اغماض از ابعاد دیگر آن خلاف مبانی حقوق اسلامی و قابل‌نقد است. قلمرو حقوق منحصر به گسترۀ اجتماعی نیست و ابعاد فردی و الهی نیز خارج از گسترۀ حقوق نیست و ورود حقوق به این محدوده قابل‌دفاع عقلانی است و بر ترسیم صحیح مرز اخلاق و حقوق استوار است. بر این پایه، در این مقاله ازیک‌سو، استدلال حلی با ارائۀ ادلۀ عقلانی برای ورود حقوق به همۀ ارتباطات ضروری انسان و ترسیم صحیح مرز اخلاق و حقوق و ادلۀ مخالفان ورود حقوق به گسترۀ فردی و الهی عفاف و حجاب نقد می‌شود و ازسوی‌دیگر، به‌شکل استدلال نقضی تلاش می‌شود تا با تحلیل قوانین مختلف داخلی و خارجی به‌واسطۀ ابعاد اجتماعی حجاب رد عملی نظریۀ «انکار ورود حقوق به این‌گونه مقولات» به‌مثابۀ «ادل الدلیل علی امکان شی وقوعه» ارائه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Border of Ethics and Law: A Critique of the Theory of “Denying the Entry of Law into the Scope of the Veil” (Comparative Study of Islam, Iran, and Europe)

نویسنده [English]

  • Reza Zahravi

Assistant Professor, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran,

چکیده [English]

The decriminalization approach can be corrected in some individual or social dimensions. The dimensions of the veil are not limited to the individual scope and have many social effects, but the neglect of social effects and neglect of other dimensions are against the principles of Islamic law and can be criticized. The realm of law is not limited to the social sphere, and the individual and divine dimensions are not outside the sphere of law, and the entry of law into this realm is rationally defensible and is based on the correct drawing of the boundary between ethics and law; Accordingly, in this article, on the one hand,   by presenting logical arguments for the entry of law into all necessary human relations, under the correct draw of moral and legal boundaries, criticizes arguments against entering the law in other cases to individual scope. On the other hand, as a violation argument, an attempt has been made to prove the entry of law into the subject of the veil by referring to and analyzing various domestic and foreign laws due to the social dimensions of the veil.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Theoretical Foundations of Islam
  • Philosophy of Law
  • Ethics
  • criminal law
  • Veil
آقایی‌نیا، حسین و رضا زهروی (1388)، «مطالعۀ تطبیقی جهل بسیط متهم و آثار آن در فقه امامیه، حقوق کیفری ایران و آمریکا»، مجلۀ دانشکدۀ حقوق دانشگاه تهران، ش 2.
آنسل، مارک (1375)، دفاع اجتماعی، ترجمۀ محمد آشوری و علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: دانشگاه تهران.
الهام، غلامحسین و رضا زهروی (1394)، «بررسی تطبیقی حمایت از حیات قبل انعقاد نطفه در فقه امامیه و حقوق کیفری ایران»، مطالعات راه‌بردی زنان، ش 68.
الهام، غلامحسین و رضا زهروی (1396)، «بررسی تطبیقی چالش‌های ناشی از سکوت قانون در حقوق کیفری ایران و فقه امامیه»، مطالعات حقوق تطبیقی، ش 2.
اردبیلی، محمدعلی (1393)، حقوق جزای عمومی، ج 1، تهران: میزان.
اسماعیلی، محسن (1391)، گفتارهایی در حقوق رسانه، ج 2، تهران: شهر.
امیریان فارسانی، امین (۱۳۹۳)، جرائم علیه عفت و اخلاق عمومی، تهران: ندا.
جعفریان، رسول (1428 ق)، رسائل حجابیه، ج 1، قم: دلیل ما.
جعفری، محمدتقی (1360)، حیات معقول، تهران: سیمانور تهران.
جعفری، محمدتقی (1381)، طرح ژنوم انسانی، تهران: مؤسسۀ تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
جعفری، محمدتقی (1364)، بررسی و نقد افکار راسل، تهران: سپهر.
ج‍ن‍ان‍ی، ع‍ادل (۱۳۸۲)، ‌ب‍ررس‍ی‌ ج‍رائ‍م‌ ص‍وت‍ی‌ و ت‍ص‍ویری‌ در ف‍ق‍ه‌ و ح‍ق‍وق‌‌، اروم‍یه: ادیب‍ان.
حاجی‌ده‌آبادی، احمد (1391)، قواعد فقه جزایی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
حسینی، سیدمجتبی (1385)، احکام نگاه و پوشش: آرایش، روابط، گفت‌وگو (مطابق با نظر دَه تن از مراجع عظام)، تهران: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌‌ها.
حسینی، سیدمحمد (1383)، «رابطۀ مفهوم شرعی گناه و مفهوم حقوقی جرم و نسبت تحریم و تجریم»، در: علوم جنایی (مجموعۀ مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری)، تهران: سمت.
حسینی، سیدمحمد (1383)، سیاست جنایی در اسلام و ایران، تهران: سمت.
حلبی، تقی‌الدین بن ‌‌نجم‌الدین (1400 ق)، الکافی فی‌الفقه، قم: مکتبۀ امام امیرالمؤمنین (ع).
خسروشاهی مطلق، مهدی و رضا احسان‌پور (۱۳۸۸)، بررسی فقهی و حقوقی جریحه‌دارکردن عفت عمومی، تهران: جنگل.
دلماس مارتی، میرلا (1381)، نظام‌های بزرگ سیاست جنایی، ترجمۀ علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: میزان.
زراع‍ت‌، ع‍ب‍اس‌‏ (1393)، حدود جرائم منافی عفت، تهران: جنگل.
زهروی، رضا و محسن صفری (1394)، بررسی تطبیقی حقوق اطفال و نوجوانان، تهران: دادگستر.
زهروی، رضا، سیدعلی کاظمی، و رسول احمدزاده (1397)، «اجزای غیرروانی در رکن معنوی جرم»، پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، س 18، ش 5.
زهروی، رضا (1395)، «مطالعۀ تطبیقی فردی‌کردن ادله در سیاست جنایی اسلام، ایران و فرانسه»، حقوق اسلامی، ش 50.
زهروی، رضا (1393)، «پیش‌گیری از جرائم و تخلفات در پرتو خودپایی (نظارت همگانی درونی)»، نظارت و بازرسی، ش 29.
زهروی، رضا و زینب سرگردان (۱۳۹۸)، «بررسی تطبیقی حریم خصوصی زندانیان؛ ابعاد، آثار، و شاخص‌ها»، دیدگاه‌های حقوق قضایی، دورۀ ۲۴، ش ۸۶.
زهروی، رضا و رسول احمدزاده (1395)، «تن‌نمایی زنان در فضای مجازی با نگاهی به آموزه‌های فقه امامیه و حقوق ایران»، مطالعات راه‌بردی زنان، ش 70.
صفری، محسن و رضا زهروی (1391)، «مطالعۀ تطبیقی مصادیقی از سیاست کیفرزدایی اندیشۀ فیض کاشانی با تطبیق بر قانون مجازات اسلامی در دو گسترۀ ثبوتی و اثباتی»، پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی.
فیروز محمودی جانکی (1383)، «حمایت کیفری از اخلاق»، در: علوم جنایی (مجموعۀ مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری)، تهران: سمت.
قرائتی، محسن (1374)، تفسیر نور، ج 5، تهران: در راه حق.
عظیمی‌ گرکانی، هادی و سمیه کرمانی (۱۳۹۱)، حرمت‌شکنی عفت عمومی و مجازات آن، تهران: صبا‏.
ع‍ن‍ص‍ری‌ف‍رد، ع‍ب‍اس (۱۳۸۹)، ج‍ریح‍ه‌دارک‍ردن‌ ع‍ف‍ت‌ ع‍م‍وم‍ی‌ در ح‍ق‍وق‌ ایران‌، تهران: آثار اندیشه.
کاتوزیان، ناصر (1388)، فلسفۀ حقوق، تهران: شرکت سهامی انتشار.
محقق حلی، جعفر بن حسن (1403 ق)، شرائع‌الاسلام، ج 4، بیروت: دارالاضواء.
محقق داماد، سیدمصطفی (1386)، قواعد فقه جزایی، تهران: علوم اسلامی.
مطهری، مرتضی (1373)، مجموعۀ آثار شهید استاد مطهری، تهران: صدرا.
مکارم شیرازى، ناصر (1424 ق)، کتاب النکاح، ج 1، قم: مدرسۀ الامام علی ابن ابیطالب.
میرمحمدصادقی، حسین (1392)، جرائم علیه اموال و مالکیت، تهران: میزان.
هاشمی، سیدحسن (1386)، «نقدی بر مادۀ 638 ق.م.ا در جرم‌انگاری بدحجابی»، مطالعات راه‌بردی زنان، س 9، ش 37.
 
Fletcher, George P. (1987), “Law and Morality: A Kantian Perspective”, Columbia Law Review, no. 87.
Garner, Bryan (2000), Black's Law Dictionary.
Model Penal Code (1985), Complete Statutory Text, American Law Institute.
Martin, Elizabeth A. (1997), A Dictionary of Law, Fourth edition, Oxford University Press.
Patrick Carnes, David Delmonico, and Elizabeth Griffin (2007), In the Shadows of the Net: Breaking Free of Compulsive Online Sexual Behavior, Center City, Hazelden Publishing.
Rome Statute of the International Criminal Court (1998), Text of the Rome Statute Circulated as Document A/CONF.183/9 of 17 July 1998 and Corrected by process-verbaux of 10 November 1998, 12 July 1999, 30 November 1999, 8 May 2000, 17 January 2001 and 16 January 2002. The Statute entered into force on 1 July 2002.p12.