شناسنامه علمی شماره

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه علامه

چکیده

چکیده
این نوشتار، با هدف بررسی و نقد کتابِ نقد تطبیقی ادیان و اساطیر در شاهنامة فردوسی، خمسة نظامی و منطق‌الطیر، نوشتة حمیرا زمردی، استادیار دانشگاه تهران، فراهم آمده است. حاصل این بررسی این است که اولاً، مبنای کار نویسنده در این کتاب، پذیرش بی‌‌علت و غیرعلمی نظریه‌ای است که از جانب برخی غربیان، در باب ادیان و اساطیر و ارتباطشان با یک‌دیگر و نحوة پیدایی‌شان ابراز شده است. ثانیاً، روش کار نویسنده مبتنی‌بر روش علمی و پژوهشی نیست؛ زیرا در سراسر کتاب در هر بخش، نخست مطالبی از اساطیر ملل گوناگون آورده می‌شود و آن‌گاه، با تقطیع ابیاتی از شاهنامه یا آثار نظامی و عطار چنین القا می‌‌کند که متون نام‌برده نیز متأثر از همان اساطیر و درواقع، مبیّن آن‌هاست. ثالثاً، بی‌توجهی نویسنده به فردوسی، نظامی و عطار از حیث اعتقاد آگاهانه و راسخ ایشان به اسلام و تجلی فرهنگ اسلامی است که در جای‌جای آثارشان به چشم می‌خورد و بینونتی تام با اساطیر و نظریات به‌اصطلاح اسطوره‌شناسان دارد. در نتیجه، حاصلِ کار نویسنده تلاشی است برای مشابه جلوه‌دادن متون سترگ ادب کلاسیک فارسی با دیدگاه‌های ایدئولوژیک اسطوره‌شناسان غربی و این‌که این‌ها چیزی نیست جز همان اساطیر الاولین.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The review of "comparative Review of religion and mythology in Shahnameh of Ferdowsi, Khamseh of Nezami and Mantiq Al-Tayr of Attar "

نویسنده [English]

  • Mehdi Dashti

چکیده [English]

This paper is provided whit the aim of review and critique of "comparative review of religion and mythology in Shahnameh of Ferdowsi, Khamseh of Nezami and Mantiq Al-Tayr of Attar" written by Dr.H.Zomorrodi professor at The University Of Tehran.
The Results of this study , primarily is that the basis of the author in this book, is accepting an irrational and unscientific theory from some Western about religions and myths and their relationship with each other and how they are emerged, have been expressed.
Second, Methods of author 's research is not based on the scientific methods , because on whole of the book, in each part, the author first brings some contents of the myths of various nations and then by cutting verses of Shahnameh or Khamseh or Mantiq Al-Tayr inspires that those texts are affected by those myths and they are revealed .
Third, is the author’s neglect in connection with the Ferdowsi , Nizami and Attar and their firm as a conscious belief in Islam and Islamic culture manifested that seen in their workd from place to place which is totally different with myths and theories are the so-called mythology .
The results of the author 's work is an attempt to show that there is a similarity between the great texts of Persian classical literature and the ideological view of Western Mythologists, and that they are nothing but Asatir Al-Avvalin.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Myths
  • Religions
  • Islam
  • Ferdowsi
  • Nezami
  • Attar
منابع
قرآن کریم.
ابوالحسنی (منذر)، علی (1378). بوسه بر خاک پی حیدر، تهران: عبرت.
الیاده، میرچا (1372). رساله در تاریخ ادیان، ترجمة جلال ستاری، تهران: سروش.
بهار، مهرداد (1376). جستاری چند در فرهنگ ایران‌ زمین، تهران: فکر روز.
الحویزی، عبد علی‌ بن جمعه (1383 ق)، تفسیر نورالثقلین، قم: افست علمیه.
دشتی، مهدی (1380). ادبیات ملل مسلمان، تهران: کنگره.
دشتی، مهدی (1384). توحید در ادب فارسی، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
دهخدا، علی‌اکبر (1372). لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران.
زمردی، حمیرا (1388). نقد تطبیقی ادیان و اساطیر ...، تهران: زوار.
صبحی صالح (بی‌تا). نهج البلاغه، بیروت: دارالاسوه للطباعه و النشر.
طباطبایی، محمدحسین (بی‌تا). اصول فلسفه و روش رئالیسم، تهران: صدرا.
الطوسی، محمد بن الحسن (بی‌تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
عسکری، سیدمرتضی (1415). القرآن الکریم و روایات المدرستین، تهران: المجمع العلمی الاسلامی.
عطار، فریدالدین (1365). منطق‌الطیر، تهران: علمی و فرهنگی.
عطار، فریدالدین (1356). مصیبت‌نامه، تهران: زوار.
فردوسی، ابوالقاسم (1966). شاهنامه، چاپ مسکو.
کریستین‌سن، آرتور (1368). کیانیان، ترجمة ذبیح‌الله صفا، تهران: علمی و فرهنگی.
کلینی، محمد بن یعقوب (1363). الکافی، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
محیط طباطبایی، محمد (1369). فردوسی و شاهنامه، تهران: امیرکبیر.
مطهری، شهید مرتضی (1357). علل گرایش به مادیگری، قم: صدرا.
معین، محمد (1348). مزدیسنا و تأثیر آن در ادب پارسی، تهران: دانشگاه تهران.
منتصبی مجابی، حسن (1383). تأثیر قرآن و حدیث در شاهنامة فردوسی، کرمانشاه: طاق بستان.
مول، ژول (1369). شاهنامة فردوسی، تهران: کتاب‌های جیبی.
مولوی، جلال‌الدین محمد (1336 - 1342). دیوان شمس تبریزی، تصحیح بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: دانشگاه تهران.
میرفخرایی، مهشید (1366). آفرینش در ادیان، تهران: علمی و فرهنگی.
الیاس بن یوسف، نظامی (1376). خمسه، تصحیح وحید دستجردی، تهران: قطره.
نولدکه، تئودور (1357). حماسة ملی ایران، ترجمة بزرگ علوی، تهران: سپهر.
واحددوست، مهوش (1379). نهادینه‌های اساطیری در شاهنامة فردوسی، تهران: سروش.
یاحقی، محمدجعفر (1369). فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی، تهران: سروش.