نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

• رضا نجف زاده

استادیار علوم سیاسی و عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

این مقاله به معرفی و ارزیابی رسالۀ الهیاتی-سیاسی اسپینوزا اختصاص دارد. این رساله یکی از گران­سنگ­ترین رسائل دوران روشنگری است و نمودارِ جدال قدیم و جدید در اروپای سدۀ هفدهم است. رساله شامل هرمنوتیک تاریخی شریعت و تقریر فلسفۀ سیاسی جمهوری­خواهانۀ اسپینوزا است. فصول الهیاتیِ این رساله و نیز فصول سیاسی آن حاوی مباحثی است که برای جامعۀ ایرانیِ درگیر مباحث سیاستِ دینی و دینِ سیاسی می­تواند سودمند باشد. مطالعات اسپینوزایی در ایران در مقایسه با سنت­های آنگلوساکسون، یهودی و فرانسوی چندان قابل توجه نبوده است. این مطالعات در قالب تالیف و ترجمه، در دهۀ 1390 جدی­تر شده است. ترجمۀ رساله به قلم علی فردوسی در ایران فی­نفسه کار سترگی است، اما نقدهایی نیز بر آن وارد است. به چند دلیل ترجمۀ دکتر فردوسی را نمی­توان پایان راه دانست: زبانِ گاهی مُغلق و نامانوس، یکسان نبودن معادل­ها، جاافتادگی برخی جملات و کلمات، و خصوصاً به علت تکیۀ صِرف بر ترجمۀ انگلیسی سیلوِرتورن و ایزرائل و عدم مراجعه به متن لاتینیِ این رساله.    
 

کلیدواژه‌ها

• اسپینوزا
• رسالۀ الهیاتی-سیاسی
• الهیات سیاسی
• فلسفۀ سیاسی
• روشنگری
• جمهوری­خواهی

عنوان مقاله [English]

Spinoza’s Theological-Political Treatise in Iran

نویسنده [English]

• Reza Najafzadeh

Assistant Professor, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran

چکیده [English]

This article is dedicated to the evaluation of Spinoza’s TTP. TTP is one of the most valuable treatises of the Enlightenment and represents the controversy of the old and the new in seventeenth-century Europe. The treatise includes the historical hermeneutics of Scripture and represents Spinoza’s republican political philosophy. The theological chapters of TTP, as well as its political chapters, contain topics that can be useful to the Iranian society involved in religious politics and political religion. Spinozist studies in Iran have not been significant compared to Anglo-Saxon, Jewish, and French traditions. These studies in the form of authorship and translation have become more serious from 2010 onward. The translation of TTP by Ali Ferdowsi in Iran is a good endeavor in itself, but there are also criticisms. For several reasons, Ferdowsi’s translation cannot be considered the end of the road: abstruse and unfamiliar language, unequal equivalents, misplacement of some sentences and words, and especially exclusive reliance on Silverthorne-Israel translation and lack of direct reference to Latin and other versions of this treatise can be enumerated as the pitfalls.

کلیدواژه‌ها [English]

• political theology
• Political Philosophy
• Spinozism
• Enlightenment
• Republicanism