نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان‌شناسی همگانی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش/ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده

در این مقاله نقاط قوت و ضعف ظاهری و محتوایی کتاب زبان‌آموزی، جمله‌­سازی و نگارش پایه سوم ابتدایی تحلیل می‌شود. پژوهش حاضر توصیفی ـ تحلیلی است و از دو رویکرد کیفی (گروه کانونی و تحلیل محتوا) و کمی استفاده شده است. نمونه‌گیری در بخش کیفی به صورت هدفمند و جمع­آوری داده­ها به صورت مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بوده است. برخی از نقاط قوت محتوایی کتاب عبارتند از: عنوان مناسب کتاب، عدم سوگیری قومی و جنسیتی، توجه به فعالیت­های مورد علاقۀ دانش­آموزان. برخی از نقاط ضعف محتوایی عبارتند از: نامناسب  بودن فهرست مطالب، سنگین بودن حجم مطالب، عدم توجه به توانایی زبانی دانش‌آموزان آسیب‌دیدۀ شنوایی. در بخش کمی، نمونۀ آماری شامل معلمان پایۀ سوم کودکان آسیب‌دیدۀ شنوایی استان اصفهان (35 نفر) بوده  که از شیوۀ سرشماری استفاده شده است. نتایج پژوهش در بخش کمی نشان می­دهد همبستگی میان نمره‌های دو ویژگی یاد شده برابر با  85/0 بوده که با احتمال خطای کمتر از 01/0 معنی­دار است. مقدار t  به دست آمده برای دو گروه همبسته از نمره­ها برابر با 103/0 با درجۀ آزادی  33 در سطح 05/0  معنی‌دار نیست و به عبارت دیگر میانگین نمرۀ ارزیابی معلمان از ویژگی­های ظاهری و محتوایی کتاب زبان­آموزی، جمله‌سازی و نگارش با یکدیگر تفاوتی ندارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

An Evaluation of Language Learning, Sentence Construction and Writing Developed for Third Graders with Hearing Impairment

نویسندگان [English]

  • Ahmad Ramezani 1
  • Abdossaeid Mohammadshafiei 2
  • Zeinab Yazdani 3

1 Assistant Professor of General Linguistics, Organization for Educational Research and Planning/ Research Institute for Education, Tehran, Iran

2 Assistant Professor of Educational Sciences, Farhamgian University, Tehran, Iran

3 M.A in Educational Sciences, Farhamgian University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The current study deals with the face and content analysis of the Language Learning, Sentence Construction and Writing Textbook, developed for the third grade. It is a descriptive-analytic research study, using both qualitative (including focus group and content analysis) and quantitative methods. For the qualitative process, a targeted sampling technique was applied, and the data were gathered through semi-constructed interviews. Some strengths of the textbook were the good title, no racial/ethnic and gender biases, and attention to students’ favorite activities. However, the lack of appropriate content list, too heavy content, disregarding language competence or the ability of students with hearing impairment were among the weaknesses. Using the census method for the quantitative assessment, the statistical population consisted of teachers of third-grade hearing-impaired from Isfahan province (n=35). The quantitative findings revealed that the correlation between the scores of the two characteristics mentioned was 0.85 (p<0.01). The t-test value obtained for the two correlated sets of scores was not significant at the 0.05 level (t=0.103, df=33). To put it differently, there is no difference in the average teachers’ evaluation scores for content and face analysis of the Language Learning, Sentence Construction and Writing textbook.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Evaluation
  • language learning
  • Sentence Construction
  • writing
  • hearing impairment
اکبرزاده، ه (1388). نقدی بر کتاب فارسی اول راهنمایی. درکتاب ماه ادبیات، شماره 29،پیایی 143.صفحات75-84.
امیرخانی، ع (1388). بررسی میزان اطباق تصاویر کتاب فارسی بخوانیم پایۀ اول ابتدایی با محتوای آن و رعایت اصول روانشناسی رنگ­ها و تصویر نگاری از دیدگاه متخصصان. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه.
اوجاقی آقجه کندی، ر (1389). تحلیل بصری کتاب‌های فارسی مقطع ابتدایی(اول، دوم، سوم) با تأکید بر نقش تصاویر درون متنی نوشتاری  (از سال 1383تا 1387). پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، موسسه عالی غیرانتفاعی و غیر انتفاعی نبی‌اکرم.
آب‌روشن، م.، و ارجمندی، ص (1391). بازنمایی کلیشه­های جنسیتی در کتاب­های فارسی دوره­ی پنج ساله ابتدایی. در جامعه آموزش پرورش، شمارۀ3، صفحات 7-39.
بای، و (1377). بررسی میزان تطابق تصاویر کتاب فارسی پایۀ چهارم و پنجم  ابتدایی با محتوای آن از دیدگاه دانش­آموزان و میزان رعایت اصول روانشناسی  رنگ ها  و تصویر نگاری ازنظر دانشجویان تکنولوژی آموزشی. پایان نامهی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت معلم تهران.
پورمدنی، ر (1390). تحلیل محتوای تکالیف پایۀ چهارم ابتدایی و بررسی تناسب آن به عناصر تفکر واگرا. پایان نامه­ی کارشناسی ارشد دانشگه الزهرا.
تفرجی­یگانه م؛ کمری، ا.(1398). بررسی و مقایسۀ دانش واژگانی کودکان ناشنوا و شنوا. فصلنامه کودکان استثنایی. ۱۳۹۸; ۱۹ (۱) :۴۹-۵۸.
رشنو سیردری، ف. سیدپور، م.، فرزدی، ن.، فیاضی بارجینی، ل. قاسم جهرودی، ا.، کاظمی کیا، م.، محبنیا، ص. و محمدپور، ش. (1392). کتاب معلم (راهنمای تدریس) زبان‌آموزی و جمله‌سازی پایة اول مقدماتی دورة ابتدایی دانش‌آموزان آسیب‌دیدة شنوایی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران.
رشنو سیردری، ف.، فیاضی بارجینی، ل.، قاسم جهرودی، ا.، کاظمی کیا، م.، و محبنیا، ص. (1392). زبان‌آموزی و جمله‌سازی پایة اول مقدماتی دورة ابتدایی دانش‌آموزان آسیب‌دیدة شنوایی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران.
رشیدی، ن.، راغ‌نژاد، م.(1393). ارزیابی محتوایی کتاب‌های زبان فارسی(درس‌های پایه و پایتخت ایران) در چارچوب طبقه‌بندی تجدید نظرشدۀ بلوم. علم زبان, 2(3), 106-83.
رضایی، م.، راشدی، و.، لطفی، گ.، ویسی، ف.(1392). مهارت‌های خواندن کودکان شنوا و کم‌شنوای متوسط تا شدید تلفیقی. توانبخشی نوین. ۱۳۹۲; ۷ (۲) :۱-۶.
رقیب‌دوست، ش.، کمری، ا. (1393). بررسی راهبردهای درک خواندن در دانش‌آموزان شنوا و ناشنوای. علم زبان, 2(2), 37-52.
رمضانی، ا. (1398). ارزشیابی کتاب درسی و راهنمای معلم زبان‌آموزی و جمله‌سازیِ دانش‌آموزان ناشنوا / کم‌شنوا. فصلنامه کودکان استثنایی. ۱۳۹۸; ۱۹ (۲) :۱۲۳-۱۴۰.
رمضانی، 1. (1394). ارزشیابی کتاب درسی و راهنمای معلم زبان‌آموزی و جمله‌سازی (پایه اول مقدماتی گروه آسیب‌دیده شنوایی. (طرح پژوهشی چاپ نشده).تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.
علوی‌مقدم، س‌ب (1382). نقد و بررسی مباحث دستوری در کتاب­های زبان فارسی. در رشد آموزش زبان  وادب فارسی، سال هفدهم، شماره ی 67،صفحات4-51.
غفوریان، م.؛ عزیزی.س.؛ رشنو سیردری، ف.، فیاضی بارجینی، ل.، قاسم جهرودی، ا.، کاظمی کیا، م.، و محبنیا، ص. (1392). کتاب زبان‌آموزی، جمله‌سازی و نگارش پایه سوم دانش آموزان آسیب دیده شنوایی. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران.
قرنی، آ (1389). کاربرد آموزه­های تصویرسازی در آموزش الفبا به کودک. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شاهد.
کاظمی، ف (1359). بررسی تبعیضات جنسی در کتاب­های فارسی دوره­ی ابتدایی پایان­نامه­ی کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.
کاکوجویباری، ع.، شریفی، ا. (1393). تاثیر آسیب شنوایی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کم‌شنوا (مقاله مروری). مجله شنوایی شناسی دوره 23.
محمداسماعیل، ا.؛ یوسفی طبایی، ف‌س.، سیدی، ط.(1378). ارزشیابی کتاب فارسی پایه­ی اول دانش­اموزان عقب مانده­ی ذهنی. تهران. پژوهشکده ی کودکان استثنایی.
محمودی، ر (1373). ارزیابی محتوای کتاب­های فارسی دوره­ی ابتدایی و ارائه یک چهار چوب نظری در خصوص تدوین و اصلاح کتاب­های درسی دانشگاه تربیت معلم1373.
مخلصین، م.؛ کسبی، ف.، احدی، ح؛ سجودی، ف (1393). مهارت‌های آگاهی واج‌شناختی، حافظه و درک خواندن در کودکان ناشنوا. نشریه کومش. دوره 16. شماره2.
نویدی، ا. (1383). راهنمای عملی ارزشیابی برنامه آموزش فنی و حرفه‌ای: با تأکید بر شاخه کاردانش نظام آموزش متوسطه. تهران: پژهشکدة تعلیم و تربیت.
نیک‌خو، ف. (1389). بررسی وضعیت درک خواندن در دانش آموزان ناشنوا. نشریه تعلیم و تربیت استثنایی. شماره 105. 54-59.
همائی، ر.؛ مرتضوی، م. (1379). تحلیل محتوای کتاب فارسی دوم ابتدایی ویژة ناشنوایان. تهران: پژوهشکده کودکان استثنایی.
یزدانی، ف (1396). دسته‌بندی شاخص‌های سنجش کیفیت محتوای کتاب‌های درسی دورۀ ابتدایی. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه), 10(37), 83-106.
 
Blamy PJ (2010) Development of spoken language by deaf children. In: Marsckark M, Spencer PE, Nathan PE. The Oxford handbook of deaf studies, language & education. 5thed. Newyork: Oxford University Press; 2010. p. 232-45.
Boyd, Matthew. (2000). the Quality of Textbooks Used in Science Education: A Study of Four Schools Servina Deaf Students
Táboas-Pais, M., Rey-Cao, A  (2012) Gender Differences in Physical Education Textbooks in Spain: A Content Analysis of Photographs Sex Roles; Vol. 67, Issue 7/8, p389.
Yong Z, Honghui T, Yi P (2019) Curriculum 2.0 and student content-based language pedagogy,System,Volume 84,Pages 76-86.