نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار رشته زبان وادبیات عربی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

چکیده

نقد و تحلیل انتقادی تولیدات علمی، نقاط قوّت و ضعف نویسندگان را برجسته کرده، و تقویت نقاط قوت و اجتناب از نقاط ضعف را به دنبال خواهد داشت. رسیدن به کمال مطلوب در تدوین منابع دانشگاهی پس از نقدهای صریح و سازنده میسّر می باشد. در این نوشتار کتاب «البحث العلمی؛ أسسه، مناهجه و أساسیبه، إجراءاته» أثر ربحی مصطفی علیان، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.نتایج بدست آمده از بررسی این کتاب نشان می دهد که کتاب حاضر علی رغم برخی نکات قوت از قبیل استفاده از منابع فراوان و متنوّع، استفاده از تمرینها و جدولها و نمودارها که در تبیین و آموزش مفاهیم نقش مؤثری داشته است، متأسفانه دارای نواقص شکلی ومحتوایی فراوانی است. مهمترین نواقص شکلی عبارتند از: عدم رعایت دقیق قواعد عمومی نگارش، خطاهای لغوی، عدم رعایت قواعد صرف و نحو، خطاهای تعبیری و انشایی ناشی از عدم استعمال درست واژه­ها و ترکیبها، فقدان جامعیت صوری ناشی از فقدان مقدمه روشمند و فقدان خاتمه در پایان فصلها و پایان کتاب. مهمترین نواقص محتوایی هم شامل: تکراری بودن موضوع، تنظیم و فصل بندی ناقص، بررسی سطحی و شتابزده، تکیه بر تدوین و جمع آوری و در نتیجه فقدان نقد و نوآوری.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book “Scientific Research; Bases, Methods and Principles, Procedures”

نویسنده [English]

  • Sadeq Askari

Associate Professor, Semnan University, Iran

چکیده [English]

Critical analysis of scientific productions highlights the strengths and weaknesses of authors and avoids the weaknesses. Achieving the desired perfection in the compilation of academic resources is possible after explicit and constructive criticism. In this article, “Scientific Research, Its Foundations, Methods and Principles, Procedures”, written by Mostafa Robhi Alianhas, been criticized. The results of the critique and review of this book show that this book, despite some strengths such as the use of many and varied sources, the use of exercises and tables and diagrams that have played an effective role in explaining and teaching concepts, however, have many defects in the field of form and content, unfortunately. The most important formal defects include lack of strict observance of general rules of writing, interpretive and syntactic errors due to incorrect use of words and combinations, lack of formal comprehensiveness due to lack of introduction and methodical conclusion. The most important content shortcomings include repetition of the subject, incomplete arrangement and chaptering, superficial and hasty review, reliance on compilation and collection, and as a result, lack of critique and innovation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scientific Research
  • Mostafa Alian
  • Methods and Procedures
  • Book Review
أ- منابع فارسی:
1-أبو سلیمان، عبد الوهّاب، (1378). روش تحقیق علمى به زبان عربى، ترجمه باقر حسینى و ملیحه طوسى، چاپ اول، مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
2- خاکى، غلامرضا، (1386). روش تحقیق : با رویکردى به پایان نامه نویسى، چاپ سوم، تهران : انتشارات بازتاب.
3- خورشیدى، عبّاس و همکاران، (1378). روشهاى پژوهش در علوم رفتارى (از نظریّه تا عمل)، چاپ اوّل، تهران: انتشارات نوین پژوهش.
4- دلاور، على، (1385). روشهاى تحقیق در روان شناسى و علوم تربیتى، چاپ اوّل، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
5- زرین کوب، عبد الحسین، (2536). یادداشت ها و اندیشه ها، چاپ سوم، تهران، انتشارات جاویدان.
6- قرا مکلى، أحد فرامرز، (1385). روش شناسی مطالعات دینى، چاپ اول، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
7- نادرى، عزّت الله و سیف نراقى، مریم، (1372).روشهاى تحقیق در علوم انسانى، چاپ پنجم، تهران، انتشارات بدر.
ب- منابع عربی:
1- خلیفة شعبان، (2011) دائرة المعارف العربیة فی علوم المکتبات و المعلومات، المجلّد الثامن عشر، القاهرة، الدار المصریة اللبنانیة.
2- سنو، أهیف، (2001). محاضرات فی منهجیّة البحث، بیروت، جامعة القدّیس یوسف، معهد الآداب الشرقیّة.
3- شلبی، أحمد، (1974). کیف تکتب بحثاً أو رسالة، الطبعة الثامنة، القاهرة: مکتبة النهضة المصریّة.
4- صابرى، علی، (1384).المنهج الصحیح فی کتابة البحث الأدبی، چاپ اوّل، تهران، انتشارات شرح.
5-ضیف، شوقی، (1972). البحث الأدبی : طبیعته، مناهجه، أصوله، مصادره، الطبعة السابعة، القاهرة: دار المعارف.
6- عسکری، صادق، (1393) «المعاییر المنهجیة و النقدیة المطلوبة لنشر المقالات العلمیة»، مجلة دراسات فی اللغة العربیة و آدابها، العدد 19، ص 95-120.
7- علیان، ربحی مصطفی، (2001). البحث العلمی؛ أسسه، مناهجه وأسالیبه، اجراءاته، لا طبعة، عمان (الأردن): بیت الأفکار الدولیة.
8- علیان، ربحی مصطفی، (2019). الصفحة الشخصیة للدکتور ربحی علیان فی موقع جامعة أردن، 10/11/97 =30/1/2019 http://academic.ju.edu.jo/r.elayyan/default.aspx
9-مشکین فام، بتول، (1386).البحث الأدبی؛ مناهجه و مصادره، چاپ دوّم، تهران: انتشارات سمت.