نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات عربی،دانشگاه کاشان، ایران.

2 دانشجوی دوره دکتری رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان، ایران.

چکیده

دانش نشانه­شناسی یکی از شاخه­های نقد ادبی جدید در قرن بیستم است که به بررسی نشانه­ها و روابط میان آنها در متون ادبی و کارکردشان در انتقال پیام میان صاحب اثر و خواننده می­پردازد. کتاب «آلیات التأویل السّیمیائی» نوشته موسی ربابعة نیز از جمله آثاری است که می­کوشد تا از رهگذر برخی ابزارهای نشانه­شناسی و با عبور از روساخت متن نمونه­ هایی از ادب معاصر عربی به لایه­های زیرین و ژرف ساخت متن دست یابد. در پرتو اهمیت مسأله، مقاله حاضر می­کوشد به روش توصیفی - تحلیلی و با رویکرد نقد محتوا، ضمن بررسی و بیان برخی از نقاط قوت این کتاب، نقاط ضعف و کاستی­های اثر مورد نظر را تبیین نماید. نتایج بررسی حاکی از این است که این اثر در سه فصل اول در مبحث استعاره و رمز به­مثابه دو ابزار نشانه­شناسی تا حدود زیادی موفق عمل نموده است و با انتخاب نمونه­های شعری مناسب، تحلیل­های خوبی ارائه داده است. امّا عدم هماهنگی عنوان کتاب با محتوا و نپرداختن مستقیم به همه شگردهای نشانه­شناسی از جمله پارادوکس، نقاب، حس­آمیزی، هنجار­گریزی، اسطوره،عدم رعایت توازن میان فصل­ها و اشاره گذرا به­ مقوله نقد نشانه­ شناسی در رمان از مهم­ترین کاستی­های این کتاب است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Critique of (aliat al - tawil al - simiaee)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Seifi 1
  • Elham Baboli Bahmeh 2

1 Assistant Professor of Arabic Language and Literature, University of Kashan, Iran

2 PhD Candidate of Arabic Language and Literature, University of Kashan, Iran

چکیده [English]

Semiotics is one of the branches of modern literary criticism in the twentieth century that examines the signs and the relationships between them in literary texts and their function in conveying the message between the author and the reader. The book Aliat al - Tawil al - Sima'iyya by Musa Rabbabiyah is one of the works that tries to achieve the following subtle and profound layers of textual construction by passing through some semiotic tools and passing through the superstructure of the text. In the light of the importance of the issue, the present article tries to explain the weaknesses and shortcomings of the desired work in a descriptive - analytical way and with a content critique approach, while examining and stating some of the strengths of this book. The results of the study indicate that this work has been very successful in the first three chapters in the field of metaphor and cryptography as two tools of semiotics and has provided good analyzes by selecting appropriate poetic examples. But, the book’s inconsistency with the content and not directly addressing all semiotic tricks, including paradox, mask, arithmetic, norm-breaking, myth, lack of balance between chapters, and a brief reference to the critique of semiotics in the novel one of the most important shortcomings of this book.

کلیدواژه‌ها [English]

  • criticism
  • Semiotics
  • Musa Rabbabeah
  • “aliat Al-Tawil al-simiaee”
إینو، آن و دیگران (2008). السّیمیائیة، الأصول، القواعد والتاریخ، ترجمه: رشید بن مالک، البطعة الاولی، عمان الأردن: دار مجدلاوی للنّشر والتّوزیع.
بنکراد، سعید (2012). السّیمیائیّات، مفاهیمها وتطبیقاتها، الطبعة الثالثة، سوریه اللاذقیّة: دارالحوار للنشر والتوزیع.
حق شناس، محمد علی (1386). «نشانه­شناسی شعر»، فصلنامه علمی - پژوهشی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ش 183.
خاکی، غلامرضا (1390). روش تحقیق با رویکرد پایان نامه نویسی، چاپ نهم، تهران: انتشارات بازتاب.
دلاور، علی (1387). روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی، چاپ بیست و ششم، تهران: نشر ویرایش.
ربابعة، موسی (2011). آلیات التأویل السّیمیائیّ، چاپ اول، الکویت: مکتبة آفاق.
رضی، احمد (1388). «شاخص­های ارزیابی و نقد کتاب­های درسی دانشگاهی»، سخن سمت، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ش 21.
ریاحی، غلامحسین (1372). آشنایی با اصول و روش تحقیق، چاپ دوم، تهران: نشر اشراقیه.
سجودی، فرزان (1382). نشانه­شناسی کاربردی، چاپ اول، تهران: نشر قصّه.
سرمد، زهره، بازرگان، عباس و حجازی، الهه (1384). روش­های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ یازدهم، تهران: آگاه.
سعدالله، محمد سالم (2007). مملکة النّص (التحلیل السّیمیائی للنّقد البلاغی،الجرجانی نموذجا)، الطبعة الأولی، عمّان الأردن: عالم الکتب الحدیث.
سلطانی، محمدعلی (1369). «ضرورت و شیوه نقد کتاب»، آینه پژوهش، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ش 1.
شرشار، فاطمه زهره (2017). تجلّیات المنهج السیمیائی فی خطاب النقد الأدبی العربی المعاصر،أطروحة الدکتوراه، الجزائر: جامعة سیدی بلعباس.
صاد، علی (1392). روش نقد، قم: هجرت.
مؤسسه خانه کتاب (1386). کتاب نقد و نقد کتاب، چاپ اول، تهران: موسسه خانه کتاب.
نادری، عزت الله و سیف نراقی، مریم (1373). روش­های تحقیق و چگونگی ارزشیابی آن در علوم انسانی، چاپ هفتم، دفتر تحقیقات و انتشارات بدرا.