نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار تاریخ ایران، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

چکیده

کتاب پارادایم نصیحت؛ اندیشه ایرانی فراسوی زوال و تداوم، تلاش دارد، اندرزنامه‌های دوره باستان و اسلامی را در یک الگوی واحد؛ شامل دوبنی‌ها و دلالت‌های چهارگانه تحلیل و بررسی نماید. پرسش این است که الگوی مولفان پارادایم نصیحت برای تبیین اندرزنامه‌های تاریخ ایران چه بوده و تا چه حد تکافوی مطالعات نظری این دسته از منابع تاریخی را دارد؟ یافته‌های پژوهش که با رویکرد انتقادی و شیوه تبیین تاریخی صورت پذیرفته، نشان می‌دهد بن‌مایۀ اندیشه‌ای کتاب مذکور در چارچوبِ از پیش تعیین شده، و متاثر از نظریه ایرانشهریِ بازتولیدشدۀ دورۀ معاصر بنیاد یافته است. در ارزیابی نقادانه آن‌چه مورد انتظار است امکان طرح الگویی دیگر برای خوانش متن‌های سیاستنامه‌‌ای بوده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Approach to the Studies of Political Thought in the History of Iran; The Critique on the Book “Advice Paradigm, Iranian Thought Beyond Decline and Continuity”

نویسنده [English]

  • Nayere Dalir

Associate Professor, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran.

چکیده [English]

“Advice Paradigm, Iranian Thought Beyond Decline and Continuity”, the book of Iranian thought strives to combine the writings of the ancient and Islamic periods in a single pattern; includes and analyzes “the two dilemmas” and “the four implications”. The question is what the model of the authors of the paradigm of advice is; for explaining the epistles of Iranian history and to what extent it is sufficient for the theoretical studies of this group of historical sources? The findings of the research, which have been done using a critical approach and the historical explanation method, show that the basis of the ideas of the book is based on a predetermined framework, and is influenced by the reproduced Iranshahri theory of the contemporary period. In a critical evaluation, what is expected is the possibility of proposing a different model for reading the texts of the Political Epistles.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • The Paradigm of Advice
  • Dilemmas and Four Implications Meanings
  • Iranshahri Thought
  • Alternative Model
پورداوود، ابراهیم، (1347)، یشت‌ها، ج1، 2، تهران: طهوری.
خلعتبری، اللهیار و نیره دلیر،(زمستان 1388)، «اندیشه ایرانشهری و خواجه نظام الملک»، پژوهشنامه انجمن ایرانی تاریخ، سال اول، شماره دوم.
خنجی، فضل الله بن روزبهان،(1355) مهمان نامه بخارا، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
خنجی، فضل الله بن روزبهان، (1966)، سلوک الملوک، تصحیح محمد نظام الدین و محمد غوث، حیدرآباد دکن: جی. ام. پرنئنگ.
دلیر، نیره، (پاییز 1394)، «سیرتطور مفهوم ظل اللهی در آثار تاریخ نویسی و اندرزنامه ای»، مجله مطالعات تاریخ اسلام، شماره 26، سال
دلیر، نیره، (زمستان 1389)، «طرح عدالت در سیرالملوک و بررسی آن با آراء اشعری»، مجله مطالعات تاریخ اسلام، شماره 7.
دلیر، نیره، (تابستان 1393)، «فرهنگ سیاسی پادشاهی و سلطنت؛ بررسی تطبیقی فره ایزدی و ظل اللهی»، مجله مطالعات تاریخ فرهنگی، شماره 20.
دلیر، نیره، (بهار و تابستان1393)، «تبیین و تحلیل فره ایزدی در آثار منثور دوره اسلامی؛ تاریخی، حکمت اشراقی و اندرنامه‌ای»، مجله علمی پژوهشی پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، شماره 14.
دلیر، نیره، (بهار1395)، «رابطه دولت با مردم، وظایف، کارکردها و قواعد بر اساس اندرزنامه‌های دوره میانه با تاکید بر سیرالملوک، مجله علمی پژوهشی جستارهای سیاسی معاصر، سال 7، ش1، ص140-125.
دلیر، نیره، (1397)، تاملاتی بر مفاهیم سیاسی تاریخ ایران، تهران: انجمن ایرانی تاریخ و مورخان.
دلیر، نیره ، (1397)، مفهوم مشروعیت در تاریخ ایران میانه، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
رستم‌وندی، تقی، (1392)، اندیشه ایرانشهری در عصر اسلامی، تهران: امیرکبیر.
روزنتال، اروین، (1387)، اندیشه سیاسی اسلام در سده‌های میانه، ترجمه علی اردستانی، تهران: قومس.
سرل، جان (1385)، افعال گفتاری، ترجمه علی عبداللهی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
شیرازی، قطب‌الدین، (بی‌تا)، دره‌التاج، تصحیح ماهدخت بانوهمایی، تهران: علمی و فرهنگی.
طباطبایی، سیدجواد، (1392)، خواجه نظام الملک، گفتار در تداوم فرهنگی ایران، تبریز: ستوده.
طباطبایی، سیدجواد، (1386)، درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
طباطبایی، سیدجواد، (1385)، درآمدی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران، تهران: کویر.
طباطبایی، سیدجواد، (1385)، زوال اندیشه سیاسی در ایران؛ گفتار در مبانی نظری انحطاط ایران، تهران: کویر.
طوسی، خواجه نظام الملک، حسن بن علی، (1341)، سیرالملوک، به کوشش هیوبرت دارک، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
فردوسی، ابوالقاسم، (1971-1966)، شاهنامه، 9 جلد، تصحیح ی. آ. برتلس، مسکو: دانش.
کلیله و دمنه، (دیباچه)، (1362)، انشای نصرالله منشی، تهران: اسلامیه.
کوهن، تامس (۱۳97)، ساختار انقلابهای علمی، ترجمه سعید زیباکلام، تهران: انتشارات سمت
ماوردی، ابوالحسن علی بن محمد، (1383)، آیین حکمرانی، ترجمه حسین صابری، تهران: علمی و فرهنگی.
منوچهری، عباس، (1397)، پارادایم نصیحت؛ اندیشه ایرانی فراسوی «زوال» و «تداوم»، تهران: پژوهشکده تاریخ اسلام.
 
Austin, J. L. (1970). How to Do Things with Words. The William James Lectures Delivered at Harvard University in 1955.