نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار فلسفۀ علم و فناوری و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

10.30465/crtls.2021.36473.2247

چکیده

این کتاب حاصل تجربۀ نگارنده در تأسیس بانکداری بدون ربا در امریکاست. او به این منظور مجموعه قوانین بانکداری امریکا و هم چنین تجربۀ بانکداری اسلامی در جهان را بررسی می­کند. وجه تمایز این دو نوع بانکداری متکی بودن فعالیت­های اولی بر بازار پولی و دومی بر اقتصاد واقعی است. او برای تعیین اجاره بهای سهم مشارکت بانک در تهیۀ کالاها و خدمات در عقود مبادله­ای دو قاعده را معرفی می­کند؛ قاعدۀ سنجش کالا که ارزش کالا را بر اساس کالاهای شاخص و باثبات ارزیابی می­کند، و قاعدۀ ارزش گذاری بر پایۀ بازار که اجاره­بهای آن را در بازار واقعی می­سنجد. در بانکداری بدون ربا اجاره­بهای کالا در بازار واقعی جایگزین نرخ بهره در بازار پولی می­شود. او مأموریت بانکداری بدون ربا را به بعد فقهی آن محدود نمی­داند، و مسئولیت اجتماعی آن را در پیشبرد رفاه مردم و گسترش عدالت اجتماعی بحث می­کند.مهم­ترین نقدهایی که برکتاب وارد است این که فاقد پیشینۀ بحث است و در بررسی نحوۀ تعیین نرخ سود بانکی در بانکداری اسلامی، به طرح نظریه­های دیگر اقتصاددانان مسلمان نمی­پردازد و به ذکر تجربۀ بانکداری برخی کشورهای مسلمان بسنده می­کند. البته بررسی تجربه­های بانکداری نیز به طور کامل انجام نشده و برای نمونه به نقد بانکداری ایران اهتمام نکرده­است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Review of the Book The Art of Islamic Banking and Finance

نویسنده [English]

  • S.M.Reza Amiri Tehrani

Assistant Professor of Philosophy of Science and Technology, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran

چکیده [English]

The Art of Islamic Banking and Finance narrates the author’s (Yahia Abdul- Rahman) achievement in ‎constituting an interest-free bank in the U.S.A. As a matter ‎of fact, he explores banking and finance laws ‎and regularities in the U.S as well as the Islamic banking ‎system in the world. The remarkable difference between ‎these two kinds of banking systems is that the ‎former is based on the monetary market and the latter on ‎the real economy. In the Islamic banking system, ‎the rent expense of a commodity to be financed is ‎measured based on rules known as “commodity ‎indexation” and “marking to market”. Moreover, in ‎such a system, the interest rate of the ordinary ‎banking system is substituted with the rent expense of ‎a commodity. Thus, rent expenses are not ‎fixed like interest rates. The prominent characteristic of an ‎Islamic banking system is not only its ‎interest-free feature but also its civility and social responsibility. The main pitfalls of the book include a lack of comprehensive discussion and a lack of reporting the Islamic banking systems of other Muslim countries. Besides, no thorough analysis of banking system experiences has been done and has not paid attention to the critique of the Iranian banking system.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Banking
  • Interest-free
  • social responsibility
  • Commodity Indexation
  • Mark to Market
آقانظری، حسن (1387) نظریه مشارکت در سود و زیان؛ چالش ها و راهکارها، فصلنامه اقتصاد اسلامی، سال 8، شماره 29، بهار، 63-79
توتونچیان، ایرج (1379) پول و بانکداری اسلامی و مقایسه آن با نظام سرمایه داری، تهران، انتشارات توانگران
خان س. محسن و میرآخور، عباس (1370) مطالعات نظری در بانکداری و مالیۀ اسلامی، ترجمۀ محمد ضیایی بیگدلی، تهران، مؤسسه بانکداری ایران
درخشان، مسعود (1385) دیدگاه­های موجود به اقتصاد اسلامی، سلسله درس­گفتارها، تدوین سیدعقیل حسینی، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع)
صادقی، مهدی و اسماعیلی، محمدرضا (1390) درکی از پدیده اسلامیزه شدن اقتصاد و بررسی روش میان­رشته­ای برای برون­زفت از آن، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، سال شانزدهم، شماره 49، 71-97
صدر، سید محمدباقر (1375) اقتصاد ما، ج. 2 ترجمۀ ع. اسپهبدی، تهران، انتشارات اسلامی
صدیقی، نجات الله (1982) آموزش علم اقتصاد از دیدگاه اسلامی، ترجمۀ محمدرضا شاهرودی، تهران، انتشارات دانشگاه امام صادق (ع)
فراستخواه، مقصود (1395) روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی با تأکید بر نظریه برپایه، تهران، نشر آگاه
قاسمی، حمید (1400) مرجع پژوهش، تهران، انتشارات اندیشه­آرا
قحف، منذر (1375) در مجموعه مقالات مباحثی در اقتصاد خرد با نگرش اسلامی به قلم سیزده اندیشمند و اقتصاددان مسلمان، ترجمۀ حسین صادقی، تهران، موسسه تحقیقات اقتصادی دانشگاه تربیت مدرس
قدیمی، اکرم (1396) ترویج علم؛ روش­ها، شاخص­ها و نمونه­های موردی، تهران، انتشارات مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
موسویان، عباس (1379) بانکداری بدون ربا از نظریه تا عمل، تهران، مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر
 
Abdul-Rahman, Yahia (2010) The Art of Islamic Banking and Finance, New Jersey, Wiley & Sons
Amazon.com, The Art of Islamic Banking and Finance, 5/18/2021
Haque, N. and Mireikhor A. (1999) The Design of Instrument For Government Finance in an Islamic Economy; Islamic Economic Studies, Vol. 6, No. 2, May.
Igbal, Munawar. (1998) Islamic Banking; in: Lessens in Islamic Economics, Vol. 2, Proceedings of the Seminar on "Teaching Islamic Economics at University Level", No. 41, Dhaka, Bangladesh. July 23 to August 5, (1991) IRTI of Islamic Development Bank and the Islamic Foundation. Edited by Monzer Kahf, Pages 493-523.
Iqbal, Z. and Mirakhor, A. (1999) Progress and Challenges of Islamic Banking; Thunderbird International Business Review, Vol. 41(4/5), No. 3, July-October, Pages 81-405.
Mirakhor, Abbas (1996) Cost of Capital and Investment in a Non-interest Economy; Islamic Economic Studies, Vol. 4, No. 1.
Zarqa, M. Anas, (1982) Capital Allocation, Efficiency and Growth in an Interest-Free Islamic Economy; The Journal of Economics and Administration, No.16, November, Pages 43-58.