نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه اقتصاد و بیمه دریای، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، ایران

10.30465/crtls.2021.34282.2093

چکیده

کتاب امکان‌سنجی انتشار اوراق صکوک در اقتصاد ایران، مطالعه موردی بخش معدن و صنایع معدنی گزارشی از طرح تحقیقاتی است که در پژوهش­کده اقتصاد دانش­گاه تربیت مدرس توسط امیرحسین مزینی اجرا شده است. این اثر به چگونگی تامین مالی بخش معدن از طریق انتشار صکوک استصناع پرداخته است. این مقاله، ضمن ­معرفی کلی اثر به بررسی و نقد آن از جنبه­های صوری و محتوایی پرداخته است. یافته­های این مقاله نشان داد که به­رغم آن­که اثر روشی برای بررسی امکان استفاده از صکوک در بخش­های مختلف اقتصادی را ارائه می‌دهد و تا حدودی یک اثر کاربردی است، از حیث ویژگی­های صوری و محتوایی دارای اشکالاتی است. عدم ویراستاری ادبی و علمی اثر سبب شده است، علاوه بر ضعف در نظم و توالی منطقی مطالب، مباحث از استحکام لازم برخوردار نباشند. نادیده­گرفتن منابع دست اول و آشفتگی در نحوۀ ارجاع از اشکالات دیگر این اثر به­شمار می­آید. مولف در این اثر به­نقش بانک مرکزی ایران و تاثیر سیاست­های آن به­ویژه نقش آن در نرخ­گذاری دستوری صکوک هیچ اشاره­ای نکرده است. این موضوع از مهم­ترین دلایل عدم استقبال بخش­های مختلف اقتصادی از صکوک به­عنوان ابزار تامین مالی اسلامی به­حساب می­آید.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “Feasibility Study of Issuance of Sukuk in Iranian Economy Case Study of Mining and Mineral Industries”

نویسنده [English]

  • Hamidreza Abdollahian

Assistant Professor, Department of Marine Economics and Insurance, Khorramshahr University of Marine Sciences and Technology, Iran

چکیده [English]

The book “Feasibility Study of Issuance of Sukuk in Iranian Economy, a Case Study of Mining and Mining Industries” is a report of a research project carried out by Amir Hossein Mozini in the Economics Research Institute of Tarbiat Modares University. This work deals with how the mining sector is financed through the issuance of Istisna's Sukuk. This article, while introducing the work in general, examines and critiques it from the formal and content aspects. The findings of this paper show that although it provides a methodical method for examining the possibility of using Sukuk in different sectors of the economy and is somewhat of a practical effect, it has both formal and content characteristics. There are also some drawbacks such as lack of literary and scientific editing of the work, the weakness in the logical order and sequence of content, and the topics do not have the necessary strength. Ignoring first-hand sources and confusion in how to refer are other drawbacks of this work. In this work, the author does not mention the role of the Central Bank of Iran and the impact of its policies, especially its role in the regulatory pricing of Sukuk. This is one of the most important reasons why various economic sectors do not welcome Sukuk as an Islamic financing tool. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • book criticism
  • Feasibility Study
  • Sukuk
  • Istisna Sukuk
  • Mining Sector
  • Iranian economy
تسخیری، محدعلی (1386)، «مبانی شرعی اوراق بهادار اسلامی (صکوک)»، فصل­نامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، پاییز 1386(27): 7-22.
توحیدی، محمد و یارمحمدی ، رضا (1396)، بررسی تحلیلی وضعیت بازار اوراق بهادار اسلامی (صکوک) در ایران و جهان، شرکت مدیریت دارایی­های مرکزی بازار سرمایه، سازمان بورس و اوراق بهادار.
حسن­زاده، علی و اعظم احمدیان (1391)، «تاثیر ابزارهای مالی اسلامی بر رشد سرمایه­گذاری»، دوفصل­نامه علمی پژوهشی مطالعات اقتصاد اسلامی، پاییز و زمستان 1391(9)، 29-58.
سروش، ابوذر (1389)، مروری بر ابزارهای مالی اسلامی با تاکید بر اوراق اجاره (صکوک اجاره) در ایران، توسعه و طالعات اسلامی، سازمان بورس و اوراق بهادار.
سعیدی، علی و ابوذر سروش (1388)، «ابعاد حسابداری و مالیاتی اوراق (صکوک) اجاره در ایران»، فصل­نامه علمی و پژوهشی اقتصاد اسلامی، بهار 1388(33)، 33-61.
صلواتیان، محمدامین و سیدمهدی حسینی­دولت­ابادی (1398)، چالش­های تامین مالی بنگاه­ها از طریق انتشار صکوک (اوراق مالی اسلامی)، گزارش شماره مسلسل 16622، مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.
عزتی، مرتضی و لیلا شهریاری (1393)، «ارزیابی قابلیت صکوک در بخش نفت»، مجله اقتصاد و بانک‌داری اسلامی، زمستان 1393(9)، 29-52.
فهیمی، عزیزالله، مستوره رضوانی و رسول خوانساری (1398)، «بررسی قانون حاکم بر انتشار صکوک بین‌المللی در جهان و الزامات بسترسازی حقوقی در بازار سرمایه ایران»، دو­فصل­نامه علمی جستارهای اقتصادی ایران، بهار و تابستان 1398(31)، 297-322.
کاوند، مجتبی (1396)، طبقه­بندی ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)، مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی، سازمان بورس و اوراق بهادار.
مزینی، امیرحسین (1389)، امکان­سنجی انتشار صکوک در اقتصاد ایران مطالعه موردی بخش معدن و صنایع معدنی. تهران: پژوهشکده اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس.
مزینی، امیرحسین، سعید قربانی و نسرین صلح­خواه (1393)، «طراحی الگوی عملیاتی تامین مالی بخش صادرات با استفاده از صکوک در اقتصاد ایران»، فصل­نامه پژوهش­های رشد و توسعه پایدار، تابستان 1393(2)، 205-233.
موسویان، سیدعباس و اکبر کشاورزیان­پیوستی(1393)، «آسیب­شناسی انتشار صکوک اجاره در بانک­های ایران: مطاله موردی بانک سپه»، فصل­نامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، بهار 1393(69)، 151-178.
نظرپور، محمدنقی، سیدمحسن فاضلیان و ناهید مومنی­نژاد (1393)، «ارائه الگوی مطلوب تامین مالی صنعت نفت ایران بر پایه صکوک استصناع و رتبه­بندی ریسک­های آن با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی»، دوفصل­نامه علمی پژوهشی تحقیقات مالی اسلامی، بهار و تابستان 1393(6)، 67-98.
 
DDCAP Group (2020), A Comprehensive Study of The Global Sukuk Market, International Islamic Financial Market (IIFM), 2020, 9th Edition.
Kahf, Monzer (1997), “The Use of Assets Ijarah Bonds for Bridging The Budget Gap”, Islamic Economic Studies, May 1997(2), 82.
Safari, Meysam, Mohamed Ariff and Shamsher Mohamad (2012), The Islamic Debt  Market for Sukuk Securities, Chapter 2, UK:Edward Elqar.
Zolfaghari, pegah (2017), An Introduction to Islamic Securities (sukuk), Uppsala University, Faculty of Law, Working Paper 2017:2.