نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه حقوق و علوم سیاسی دانشگاه یزد، یزد، ایران

10.30465/crtls.2020.32088.1934

چکیده

رویکرد اقتصاد سیاسی به معنای تحلیل ریشه­های سیاسیِ عملکردهای اقتصادی است. هدف اصلی این مقاله، بررسی و ارزیابی مهمترین نقاط قوّت و ضعف کتاب «اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی» به قلم بهمن احمدی امویی است. کتاب، تلاش کرده در چارچوب تحلیل اقتصاد سیاسی، چرایی جهت­گیری­ها و عملکردهای اقتصاد ایران در سالهای دهه­های 1360 و 1370 را مورد بررسی قرار دهد. کتاب، در 6 فصل تهیه شده و شامل مجموعه مصاحبه­هایی با 6 مرد تصمیم­ساز اقتصاد ایران در آن دوره است. در نیمه اول این مقاله، ابتدا به معرفی کلی اثر پرداخته و سپس، مزیت­ها و نواقص شکلی اثر به همراه مزیت­های محتوایی آن مورد بررسی قرار گرفته­اند. در نیمه دوم مقاله نیز محتوای اثر، بررسی و نقد شده است. در این قسمت، مولفه­های «تحلیل اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی در عمق» مورد بررسی قرار گرفته است. این نوشتار، پژوهشی تحلیلی با رویکرد نقد از طریق مطالعه موردی اثر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Formal Political Economy: A Critique on the Book "Political Economy of the Islamic Republic"

نویسنده [English]

  • Saeed Attar

Associate Professor, Law and Political Science Department, Yazd University, Iran

چکیده [English]

The political economy approach means analyzing the political roots of economic performance. The main purpose of this article is to review and evaluate the most important strengths and weaknesses of the book "Political Economy of the Islamic Republic" by Bahman Ahmadi Amoui. In the framework of political economy analysis, the book tries to examine the orientations and practices of the Iranian economy in the 1981s and 1991s. The book is prepared in 6 chapters and includes a series of interviews with 6 decision-makers of the Iranian economy in that period. In the first half of this article, I first introduce the book in general. Then, the advantages and disadvantages of the book along with its content advantages are examined. In the second half of the article, the content of the book is reviewed and critiqued. In this section, the components of an "in-depth analysis of the political economy of the Islamic Republic" are examined. This paper is analytical research with a critical approach through a case study of the book.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economy
  • Policy
  • Islamic republic
  • Iran
  • Interview
ایسنا (1395). «همه چیز در مورد قرارگاه خاتم­الانبیاء سپاه»؛ (تاریخ مشاهده، 03/06/1399)، قابل دسترس در:
https://is.gd/ohcsa7
احمدی امویی، بهمن (1385). اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی، تهران: گام نو.
پیرسون، پل (1394). سیاست در بستر زمان: تاریخ، نهادها و تحلیل اجتماعی، ترجمه محمد فاضلی، تهران: نی.
تانسى، استیون (1381). مقدمات سیاست، ترجمه هرمز همایون­پور، تهران: نى.
دینی ترکمانی، علی (1398). اقتصاد ایران: رکود تورمی و سقوط ارزش پول ملی (اقتصاد سیاسی تودرتویی نهادی و ظرفیت جذب ضعیف؟)، تهران: علم.
رحمان زاده هروی، محمد (1398). نگاهی به اقتصاد سیاسی ایران از دهه 1340 تا سال 1395، تهران: اختران.
رنانی، محسن (1398). اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی ایران (درآمدی بر عبور تمدن­ها)، تهران: نور علم.
سازمان برنامه و بودجه (1373). مستندات برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1373- 1377)، تهران: سازمان برنامه و بودجه، مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی و انتشارات.
صامتی، مجید، مرتضی سامتی و علی دلائی میلان (1388). «برآورد اقتصاد زیرزمینی در ایران (1344-84): به روش MIMIC»، مطالعات اقتصاد بین الملل، س 20، ش 2.
عرب­مازار یزدی، علی اکبر (1384). اقتصادسیاه درایران، تهران: مؤسسة تحقیقات و توسعة علوم انسانی.
عطار، سعید و احمد مرکز مالمیری (1398). «بایسته­های برنامه­ریزی توسعه با توجه به تجارب کشورهای منتخب: با تاکید بر ماده 150 قانون برنامه پنجم توسعه»، فصلنامه سیاست، دوره 49، ش 4.
عطار، سعید و حجت کاظمی (1396). «ائتلافهای سیاسی و توسعه اقتصادی»، فصلنامه سیاستگذاری عمومی، دوره 3، ش 1.
غنی نژاد، موسی، محمد طبیبیان و حسین عباس علی کمر (1392). اندیشه آزادی: از منظر اقتصاد سیاسی به تجربه ایران معاصر، تهران: دنیای اقتصاد.
کاپوراسو، جیمز ای (1398). نظریه­های اقتصاد سیاسی، ترجمه محمود عبدالله­زاده، تهران: ثالث.
لاجوردی، حبیب (1361، 1362، 1363، 1364). پروژه تاریخ شفاهی ایران، هاروارد: دانشگاه هاروارد.
علیزاده، هانیه و فرهاد غفاری (1392). «برآورد اندازه اقتصاد زیرزمینی در ایران و بررسی عوامل موثر بر آن»، فصلنامه اقتصاد مالی، دوره 7، زمستان.
مالجو، محمد (1394). اقتصاد سیاسی بحران جاری در ایران، سخنرانی در انجمن جامعه­شناسی ایران؛ (تاریخ مشاهده، 29/05/1399)، قابل دسترس در:
https://is.gd/gb6LH6
منتظری، حسینعلی (1379). خاطرات آیت­الله منتظری، جلد دوم؛ (تاریخ مشاهده، 20/05/1399)، قابل دسترس در:
https://amontazeri.com
موزلیس، نیکوس (1382). «تجدد، توسعه دیرهنگام و جامعه مدنی» در جان ا. هال (ویراستار)، جامعه مدنی: نظریه، تاریخ و مقایسه، ترجمه افشین خاکباز، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
مومنی، فرشاد (1394). اقتصاد سیاسی توسعه در ایران امروز، تهران: نقش و نگار.
میچل، ترنس آر. (1377). مردم در سازمانها، ترجمه حسین شکرکن، تهران: رشد.
نادران، الیاس و حسن صدیقی (1387). «بررسی اثر مالیات­ها و اجزای آن بر حجم اقتصاد زیرزمینی در ایران (1351- 1382)»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، دوره 43، ش 85.
نعمانی، فرهاد و سهراب بهداد (1387). طبقه و کار در ایران، ترجمه محمود متحد، تهران: آگاه.
نوابخش، مهرداد، سعید عطار و رحیم ابوالحسنی (1391). «رویکرد سیاست شبکه­ای: تعمیم اندیشه سرمایه اجتماعی به عرصه تحلیل دولت»، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، س 4، ش 2.
 
Amir Arjomand, Said (2009). After Khomeini: Iran Under His Successors, New York: Oxford University Press.
Binder, Barry (1962). Iran: political development in a changing society, California: University of California Press.
Buchta, Wilfred (2000). Who Rules Iran? The Structure of Power in the Islamic Republic, Washington: Washington Institute for Near East Policy.
Castells, Manuel (2011). “A Network Theory of Power,” International Journal of Communication, No. 5.
Katzman, Kenneth (2006). Specialist in Middle Eastern Affairs, Congressional Research Service before the Joint Economic Committee Hearing on Iran, July 25.
Lange, Matthew K. (2004). “British Colonial Legacies and Political Development”, World Development, Vol. 32, No. 6.
Roniger, Luis (1994). “The Comparative and the Changing Nature of Civil Society in the Contemporary World” in Luis Roniger, Ayşe Güneş-Ayata, Ayse Günes-Ayata (eds.), Democracy, clientelism, and civil society, Boulder: Lynne Rienner.