نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

مدیر پایگاه ملی میراث فرهنگی شهر ری، دکترای باستان شناسی دوران اسلامی دانشگاه تربیت مدرس

10.30465/crtls.2021.35157.2153

چکیده

در میان مباحث مربوط به باستان­شناسی، باستان­شناسی دوران اسلامی به عنوان یکی از دوران متنوع با جریان­هایی درخصوص هنر، معماری و شهرسازی همواره مورد توجه باستان­شناسان و پژوهشگران قرار داشته است. نوشتار پیش­رو به بررسی و نقد کتاب «مقدمه­ای بر باستان­شناسی اسلامی» نوشته مارکوس میلرایت می­پردازد. هدف از انجام این پژوهش، بررسی و نقد کتاب باستان­شناسی اسلامی به عنوان یکی از گرایش­های مهم رشته باستان­شناسی است. کتاب فوق به معرفی باستان­شناسی دوران اسلامی با نگاهی به وضعیت اجتماعی و مذهبی، برخی بناهای دوران اسلامی، فرهنگ­ها و آداب و رسوم می­پردازد. مقاله فوق به نقد شکلی و محتوایی این اثر می­پردازد؛ به­گونه­ای که در نقد شکلی، کتاب به لحاظ فنی، ساختاری و ویژگی­های نگارشی و در نقد محتوایی نیز دقت و صحت مطالب و کم­ و کاستی­های نویسنده در نگارش کتاب مورد بررسی قرار می­گیرد. بررسی دقیق این کتاب نشان می­دهد که این اثر با وجود کیفیت چاپ درخور توجه و روانی نسبی متن در برخی فصل­ها دارای اشکالاتی است. از لحاظ محتوایی کتاب فوق دارای اشکالاتی از جمله عدم ارجاع به منابع دست اول، تصاویر بدون رفرنس، نبود یک ساختار کلی از سلسله­ها و حکومت­های دوران اسلامی در کتاب و عدم یکپارچگی و انسجام مطالب با توجه گستردگی حوزه کاری موضوع است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of “An Introduction to Islamic Archaeology”

نویسنده [English]

  • Mohsen Saadati

Manager of National base in Ray Cultural heritage & Ph.D in Islamic Archaeology, University of Tarbiat Modares

چکیده [English]

From among the topics related to archaeology, archaeologists and researchers have always been interested in archaeology of the Islamic era, as one the most diverse periods with currents regarding the art, architecture, urbanism, etc. The present article intends to describe and review “An Introduction to Islamic Archaeology” by Marcus Milwright. This research is aimed at archaeologically reviewing the Islamic era as one of the important areas in archaeology. The above-mentioned book introduces the Islamic period looking at the social and religious status, some monuments of the Islamic era, cultures, as well as customs and traditions. The current article seeks to review this work in terms of form and content; in such a way that in reviewing the form, the book is considered in three aspects: technically, structurally and in terms of writing features. Then in the content review, accuracy and validity of material as well as the author’s deficiencies are addressed. The detailed review of this book indicates that despite its remarkable print quality and the relative fluency of the text, the book has several problems in some chapters. In terms of content, the book suffers from a number of drawbacks, for example it fails to refer to first-hand sources, images have no reference, there is no general structure for dynasties and governments of the Islamic period and finally the contents are dispersed given the extensive scope of the subject matter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Archaeology
  • Islamic architecture
  • Islamic art
  • Social Archaeology
برهمند، غلامرضا (1387). «درآمدی بر سیر تاریخی پدیده قنات و نقش تمدنی آن در ایران»، دوفصلنامه مسکویه، دوره 2، شماره 8، صص 32-7.
پترسون، اندرو (1376). «شناخت وجه فلسفه باستان­شناسی اسلامی؛ باستان­شناسی اسلامی چیست؟»، ترجمه بهاره بخشنده، فصلنامه اثر، شماره 44، صص 109-98.
خالدیان، ستار و حسین صدیقیان (1392). «باستان­شناسی دوران اسلامی، تاریخچه و مفاهیم»، مجله پیام باستان­شناس، سال دهم، شماره نوزدهم، صص 132-121.
لاله، هایده (1378). «باستان­شناسی دوران اسلامی ایران»، نمایه پژوهش، سال سوم، صص 28-17.
موسوی حاجی، سید رسول و عابد تقوی (1393). «نقش باستان­شناسی اسلامی در بازشناسی فرهنگ و تمدن اسلامی ایران با تاکید بر سند تحول در علوم انسانی»، فصلنامه علمی پژوهشی تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، سال چهارم، شماره 17، صص 113-99.
Grabar, O. (1987). The Formation of Islamic Art, Yale: Yale University Press.
Grabar, O, (2006). Islamic Art and Archaeology, in Islamic Art and Beyond, Volume III, Constructing the Study of Islamic Art, Hampshire: Ashgate Publishing Limited.
Insoll, T., (1999). The Archaeology of Islam, Blackwell: Oxford.
Kennet. D. (2002). Sasanian Pottery in Southern Iran and Eastern Arabia. Iran, Vol. 40 (2002), pp. 153-162
Kiani, M. Y., (1982). Excavation on the Defensive Wall of the Gurgan Plain: A Preliminary Report, Iran, Vol.20, pp 73-79.
Milwrigh, M. (2010). An Introduction to Islamic Archaeology, Edinburg University press.
Patitucci, S. and Uggeri, G.)1985(.  Failaka insediamenti medievali islamici, ricerche e scavi nel Kuwvait, Rome.
Sasaki, T.  )1990(. Excavations at A'Ali - 1988/89, Proceedings of the Seminar for Arabian Studies 20: 111-29.
Tampeo, M. (1989). Maritime Trade between China and West” An Archaeological Study of the Ceramics from Siraf (Persian Gulf) 8 to 15th centuries A.D. (BAR International Series 555, 1989).
Walmsley, A. (2002). Archaeology and Islamic studies, 1th meeting conference Orientalsk forum, Copenhagen.
Whitcomb, D., (2002). Islamic Archaeology, Chicago.
Wilkinson, C., (1971). Islamic Archaeology in Iran, Expedition, Vol.5, pp.62-65.