نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیّات و زبان‌های خارجی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

10.30465/crtls.2021.30661.1831

چکیده

تاریخ بیهقی یکی از متون منثور فارسی است که در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی‌ارشد رشتۀ زبان و ادبیّات فارسی تدریس می‌شود. تاکنون شش تصحیح از تاریخ بیهقی انجام شده که تصحیح فیّاض و تصحیح یاحقّی–سیّدی بیشتر مورد اقبال پژوهشگران قرارگرفته‌است. از آنجاکه وجود یک تصحیح منقّح، کار تعلیم و تعلّم این اثر را آسان‌تر می‌سازد، پژوهش حاضر به نقد و بررسی وزن سروده‌های فارسی تاریخ بیهقی در تصحیح یاحقّی–سیّدی و مقایسۀ آن با تصحیح فیّاض می‌پردازد و می‌کوشد با بررسی اوزان این سروده‌ها، میزان صحّت ضبط و دقّت مصحّحان را بسنجد. برای این کار، کوشش شده علاوه بر بهره‌گیری از قواعد عروضی زبان فارسی، از نسخه‌بدل‌ها، توجّه به صورخیال، انسجام بافت متن، تصحیح‌های معتبر دیوان‌های شاعران مورد استفاده و موارد دیگر این‌چنینی استفاده‌شود. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها به شیوۀ کتابخانه‌ای و سندکاوی با استفاده از روش تحلیل محتوا بررسی شده‌اند. نتیجه نشان می‌دهد دریافت درست معنی ابیات، پیوند آن‌ها با گزاره‌های تاریخی متن و فهم درست این گزاره‌ها در گرو وزن صحیح ابیات است که متأسّفانه در تصحیح یاحقّی–سیّدی به وزن برخی از ابیات، توجّه کافی نشده‌است و این تصحیح به رغم در اختیار داشتن نسخ خطّی بیشتر، در این زمینه دقّت نظر کمتری دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critique of the Meter of Persian Poems in the Tarikh –e- Baihaqi in version of Yahaghi-sayyedi

نویسندگان [English]

  • yadullah mohamadi
  • Sayyed Ahmad Parsa

Department of Persian Language and Literature, Faculty of Foreign Languages and Literature, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran

چکیده [English]

Tarikh –e- Baihaqi is one of the Farsi proses taught in two undergraduate and postgraduate courses in Persian language and literature. Having a Good correction makes it easier to teach. So far, six corrections have been made Tarikh –e- Baihaqi. Two recent corrections have been favored by researchers. The present study compares the recording of the Persian poems of Tarikh –e- Baihaqi in two versions of the Tarikh –e- Baihaqi of Yahaghi-sayyedi and Fayyaz and tries to assess the accuracy of the recordings and the accuracy of the copy editors by examining the harmony of these poems with the content. For this purpose, in addition to using the prosdic rules of the Persian language, Attempted have been made to use transcripts, attention to the imagination, textual consistency, authentic corrections of the poets divans, transcripts and soon. The research method is descriptive-analytical. Data were analyzed by library and document analysis using content analysis method. The result shows that understanding the true meaning of the verses, linking them to the historical statements of the text and understanding them correctly depends on the correct meter of the verses, which unfortunately has not been adequately addressed in the correction of some of the verses. Metrical studies indicate that the correction of Yahaghi-sayyedi despit more manuscripts, is less accurate at his disposal.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Tarikh –e- Baihaqi
  • Farsi Poems
  • meter
  • Yahaghi-sayyedi Printing
  • Fayyaz Printing