نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار جامعه‌شناسی سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

10.30465/crtls.2020.31708.1899

چکیده

تاکنون بسیاری مدرنیته را به مثابه کلیتی یکپارچه در نظر گرفته اند که در زمان و مکانی خاص متولد شده و بالیده است. در این دیدگاه مدرنیته به مثابه امری زمانمند و مکانمند پنداشته می‌شود که با دیگر فرهنگ­ها و اقلیم ها ناسازگار و بیگانه است. اما اگر مدرنیته را «متنی فرهنگی» در نظر بگیریم که بسترساز سوژگی انسانی است، می توانیم نشانگان آنرا در تمامی جمعیت­های انسانی به نسبت­های مختلف بیابیم. کتاب «سه تقریر رقیب درباره مدرنیته: خروج، اعتراض، وفاداری» میکوشد تا با نشان دادن ناسازواری­های نظری در درک امر مدرن بر ماهیت منشوری و چندگانه آن تاکید گذارد و امکان­های مختلف در مواجهه با آن را بررسی کند. از این نظر دشوارۀ کانونی کتاب بررسی امکانات نظری­ای است که در انگارۀ مدرن نهفته‌اند. بدنۀ اصلی اثر به نظرات شش اندیشمند غربی درباره مدرنیته می پردازد. همچنین، در آخرین قسمت کتاب نظرات اندیشمندان ایرانی درباره مدرنیته به بحث گذارده می شود و آراء آنها از سه منظر وفاداری به مدرنیته، اعتراض به آن و خروج از آن بررسی می شود. در مجموع میتوان این اثر را تلاشی ارزنده برای ارائه درکی بهتر از مفهوم مدرنیته دانست. امری که به خودی خود می تواند جامعه ایرانی را در رویارویی آگاهانه تر با مدرنیته یاری بخشد. مقاله حاضر میکوشد به دو روش صورت­گرایانه (فرمالیستی) و محتوایی کتاب یادشده را مورد نقد و ارزیابی قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critique on the Book “Three Rival Versions of Modernity: Exit, Voice, Loyalty”

نویسنده [English]

  • Salman Sadeghizadeh

Assistant Professor of Political Science, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran

چکیده [English]

By now many have considered modernity as an integrated totality that was born and flourished in a given time and in a given location. From this point of view, modernity is incompatible and alien to other territories and cultures, but if we consider modernity as a “cultural text” creating a suitable context for human subjectivity, then we would know it as an omnipresent phenomenon in all the human aggregations. The book “Three Rival Versions of Modernity: Exit, Voice, and Loyalty” focuses on incompatibilities in understanding modern affairs. Hence it shows the different capabilities inside modernity. Therefore, the central problem of the book has to do with the way of approaching modernity. Though the main part of the book is dedicated to the analysis of six Western thinker’s theories, the last part focuses on Iranian thinkers and analyses their attitudes toward modernity from three different standpoints: exit, voice, and loyalty. Finally, the book could be considered as a precious effort in understanding modernity, which per se could lead Iranian society to adopt a more conscious approach in case of modernity. 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Modernity
  • modern Idea
  • Exit
  • Voice
  • Loyalty
آلتوسر لویی (1386) ایدئولوژی و سازوبرگ‌های ایدئولوژیک دولت، ترجمه‌ی روزبه صدر آرا، تهران نشر چشمه
بک، اولریش (1397)، جامعۀ خطر، ترجمۀ رضا فاضل و مهدی فرهمندنژاد. تهران: نشر ثالث.
تورن، آلن (1396)، پارادایم جدید، ترجمه سلمان صادقی­زاده. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
تورن، آلن (1398)، برابری و تفاوت: آیا میتوانیم با هم زندگی کنیم؟، ترجمه سلمان صادقی زاده، تهران نشر ثالث.
حائری، عبدالهادی (1378)، نخستین رویارویی­های اندیشگران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیر کبیر.
داوری اردکانی (1380) ، تمدن و تفکر غربی، تهران: ساقی.
دوستدار، آرامش (1370)، امتناع تفکر در فرهنگ دینی، پاریس: انتشارات خاوران.
شایگان، داریوش (1378)، آسیا در برابر غرب، تهران: انتشارات امیر کبیر.
صادقی­زاده، سلمان (1398)، سخن مترجم؛ در آلن تورن، برابری و تفاوت، تهران: نشر ثالث.
صادقی­زاده، سلمان (1399)، جنبشهای اجتماعی؛ روحی دیرین در جستجوی کالبدی نوین. روزنامه شرق، شماره 3769، ص 7.
لش، اسکات (1383)، جامعه­شناسی پست­مدرنیسم. ترجمۀ حسن چاوشیان. تهران: نشر مرکز.
مصباحیان، حسین (1398)، مدرنیته و دیگری آن: مواجهه انتقادی با تفسیر هابرماس از مدرنیته به مثابه پروژه ای ناتمام، تهران: نشر آگه: 1398. 
نوری، مختار (1398)، سه تقریر رقیب درباره مدرنیته: خروج، اعتراض، وفاداری. تهران: نشر قصیده‌سرا.
 
Beck, Ulrich, Giddens, Anthony and Lash, Scott (1994), Reflexive Modernization: Politics, Tradition and Aesthetics in the Modern Social Order. Cambridge: Polity Press.
Dumont, Louis. (1977). Homo aequalis. Paris: Gallimard.
Frazer Nancy and Axel Honneth (2003), Redistribution or Recognition?: A Political-Philosophical Exchange. London, Verso.
Inglehart, R. (2018). Cultural Evolution: People's Motivations are Changing, and Reshaping the World. Cambridge: Cambridge University Press.
Touraine, Alain (1988) Return of the actor: Social Theory in Postindustrial Society, Translated by Myrna Godzich, Mineapolis, University of Minnesota Press
Touraine, Alain (1997). What is Democracy? Translated by David Macey, Westview Press.