نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 کارشناسی ارشد پژوهش‌هنر، دانشکده هنر و معماری دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان ایران

چکیده

در تمدن ‌های پیش ‌از تاریخ و پیش ­از اسلام در ایران، بشر برای بیان نیازها و اعتقادات خود از ساخت پیکره و شمایل ‌نگاری بهره برده­ است. این آثارِ باقی‌ مانده نشان از نگرش، فرهنگ، پوشش، مذهب و پیشرفت در حیات اعصار گذشته در ایران باستان هستند. این پیکرک­ ها شامل حیوانات، انسان ­ها و حتی مجسمه‌ های اساطیری و مذهبی ‌بوده­اند که در هر دوره­ ای با­توجه به دانش روز آن عصر با مواد و مصالح و شیوه­ های خاص خود تولید شده‌اند. هر کدام از این آثار مصرف و کاربرد ویژه خود را با توجه به نیاز بشر در همان دوران را می داشتند و تغییرات در نگرش، مذهب، عقیده و زندگی روزمره آن زمان باعث می­شد پیکرک ­ها با پوشش، آرایش، تزئینات، اغراق ­ها و تأکیدات متفاوت ساخته ­شوند. کتاب تندیس ­گری و شمایل ­نگاری در ایران پیش از اسلام ترجمه­ای از دو مقاله‌ی اورلی دیمز پژوهشگر و باستان­شناس بلژیکی  است که توسط علی‌اکبر وحدتی در سال 1388 ترجمه و نشر ماهی آن را چاپ و منتشر‌ شده­ است. هرچند کتاب مذکور اطلاعات بسیار مفید و ارزشمندی را در اختیار پژوهشگران و باستان ­شناسان قرار می­دهد، اما همانند هر اثر مکتوب علمی دیگر کاستی­هایی را شامل می­شود لذا مترجم کتاب می­تواند در صورت صلاح‌دید پیشنهاد ‌ها و تغییراتی که در متن به آن اشاره می­شود را مورد توجه قرار­دهد.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critique on the Book “Pre-Islamic Sculpture and Iconography in Iran”

نویسندگان [English]

  • Alireza Taheri 1
  • Samira Nasr Esfahani 2

1 Professor in Arts and Architecture, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

2 MA in Art Research, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran

چکیده [English]

In the prehistoric and pre-Islamic civilizations of Iran, human beings have used sculpture and iconography to express their needs and beliefs. These works show the attitude, culture, cover, religion, and progress in the life of the past in ancient Iran. These figurines included animals, humans, and even mythological and religious sculptures that were produced in each period according to the knowledge of the day with their own materials and methods. Each of these works had its own consumption and special application according to human needs at the same time and the changes in attitude, religion, beliefs, and daily life of the time made the figurines with different coverings, arrangements, decorations, exaggerations, and accents. The Iconography of pre-Islamic woman in Iran is a translation of two articles by Aurelie Daems, a Belgian researcher and archaeologist, published by Ali Akbar Vahdati in 2009. However, this book provides very useful and valuable information to researchers and archaeologists, but like any other scientific work, it has its drawbacks.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aurelie Daems
  • Sculpture
  • Figurine
  • Iconography
  • Iran
- پرادا، ایدت (1357)، هنر ایران باستان (تمدن‌های پیش‌ از تاریخ)، مترجم یوسف مجیدزاده، تهران: دانشگاه تهران، چاپ اول.
- پوپ، آرتور اپهام و اکرمن، فیلیس (1387)، سیری در هنر ایران (از دوران پیش از تاریخ تا امروز)، مترجم نجف دریا­بندری، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، جلد اول، چاپ اول.
- جام تیر، امین و شیرازی، علی‌اصغر و اکبری، عباس (1389)، «ویژگی‌های سفالینه‌های پیکره‌ای در ایران پیش‌ از تاریخ»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی نگره، ش 15، صص 29 ـ 37.
- خانی، شهین(1380)، «پیکره­های آیینی­مؤنث در فلات­ایران»، فصلنامه ­هنر، ش 48، صص 94 ـ 100.
- شیرازی، روح‌الله و طاهری، صدرالدین و سلطانمرادی، زهره (1393)، «بررسی تطبیقی نخستین پیکرک‌های انسانی در داسه باروری (لوانت، میانرودان، آناتولی، غرب ایران)»، دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی مطالعات تطبیقی هنر، سال 4، ش 8، صص 65 ـ 80.
- طاهری، صدرالدین و طاووسی، محمود (1389)، «تندیس‌های ایزد بانوان باروری ایران»، مجله علمی ـ پژوهشی مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، ش 24، صص 43 ـ 72.
- گامبریج، ارنست (1379)، تاریخ هنر، مترجم علی رامین، تهران: نشر نی.
- گشایش، فرهاد (1388)، تاریخ ­هنر ­ایران ­وجهان، تهران: انتشارات مارلیک، چاپ 12. 
- مرتضوی، مهدی و سلیمانی، ساره (1390)، «پژوهشی بر ماهیت و کارکرد پیکرک‌های مؤنث عصر نوسنگی (مطالعه‌ی موردی غرب ایران)»، مجله مطالعات ایرانی، دانشکده ادبیات و علوم­انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال دهم، ش 20، صص 269 ـ 298.
- یانگ، کایلر و دیگران (1389)، ایران باستان (پیشا تاریخ، عیلامیان، هخامنشیان، سلوکیان، پارتیان،  ساسانیان)، مترجم یعقوب آژند، تهران: مولی، چاپ دوم.
- Hansen, Donald, (1970), “A Proto- Elamite silver Figurine in the Metroplitan Museum of Art”, J METROPOLITAN museum,vol 3,pp 5-14.