نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه اسلامی، پژوهشکده باستان شناسی ،پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری

چکیده

عباسیان که گروهی انگیخته‏شده در اواخر حکومت امویان بودند، کوشیدند با ارایۀ ایدئدلوژی نوینی در قالب نظام دعوت، به بسیج منابع خویش در مبارزه با گروه حاکم بر آیند و کنش‏های معناداری را در جذب عناصر مخالف اموی و کشاندن آن‏ها به زیر چتر واحد «الرضا من آل محمد» به انجام رسانند. کتاب فراز و فرود عباسیان: پژوهش در ساختار و تحول ایدئدلوژی، اقتصاد و نهاد نظامی نوشتۀ محمد احمدی‏منش است که در سال 1397 از سوی انتشارات سمت به حلیۀ طبع آراسته شده است. نگارنده کتاب را در دو بخش: «بررسی تاریخی» (شامل هشت فصل) و «بررسی نظری» (شامل دو فصل) به گونه‏ای شایسته سازمان داده و اثری قابل قبول پدید آورده است. مقالۀ حاضر می‏کوشد تا در چارچوب نقد اثر، نقاط قوت و ضعف آن را شناسایی و بررسی نماید. به هر روی، کم‏دقتی و غفلت در برخی زمینه‏ها، به طور مثال در گزینش عنوانِ «فراز و فرود» و ارایۀ پاره‏ای نظریات در مقدمه که نمود آن در متن دیده نمی‏شود، در کنار نپرداختن به پیچیدگی‏های حکومت عباسیان و عدم نگاه جامع به موضوع به‏قدرت‏رسیدن عباسیان به ویژه در خراسان، تا حدی به کتاب آسیب رسانده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “The Rise and Fall of the Abbasids” (132‒324 AH): A Research into the Structure and Evolution of the Ideology, Economics and Military Institution

نویسنده [English]

  • Mohammad Mortezaei

Associate Professor in Archaeology, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran

چکیده [English]

As an enthused group in the late Umayyad period, the Abbasids sought to mobilize their resources in the engagement with the ruling dynasty by presenting a new ideology, viz. the so-called Summon System, and undertook significant actions in enticing anti-Umayyad elements to bring them under the unified patronage promoted by the slogan “al-Riza min Al-e Muhammad.” The book “The Rise and Fall of the Abbasids (132‒324 AH): A Research into the Structure and Evolution of the Ideology, Economics and Military Institution” is an authored work by Mohammad Ahmadi Manesh, published by the SAMT Publications in 2018. The author has fittingly organized the book in the two sections of “A Historical Inquiry” (consisting of eight chapters) and “A Theoretical Inquiry” (comprising two chapters), producing a worthwhile work. The present article attempts to review the volume, pinning down and examining its strengths and shortcomings. At any rate, as a result of the lack of due care and laxity, the volume suffers somewhat from occasional shortfalls, among them being the choice of the title “The Fall and Down…,” and a series of points that are made in the Introduction but are not reflected in the text, not to mention the author’s failure to address the complexities involved in the Abbasid rule and to adopt a holistic approach to their rise to power, particularly in Khorasan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Rise
  • Fall
  • structure
  • Evolution
  • ideology
  • Military
  • institution
  • Abbasids
1-الدوری.المطلبی،عبدالعزیز.عبد الجبار(1971م). اخبار الدوله العباسیه،بیروت:دارالطلیعه للطباعه و النشر .
2-احمدی منش،محمد(1397).فراز و فرود عباسیان(132 تا334ه)پژوهشی در ساختار و تحول ایدئدلوژی،اقتصاد و نهاد نظامی،تابستان1397،قم: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها(سمت).
3-  ازدی،الشیخ ابی زکریا یزیدبن محمد بن ایاس بن القاسم(1967م)تاریخ الموصل،تحقیق علی حبیبه،قاهره:
4-  بهرامیان، علی(1373). دایره‏المعارف بزرگ اسلامی، جلد 6.
5-  جهشیاری،ابوعبدالله محمد بن عبدوس(1348). الوزراء و الکتاب، تحقیق مصطفی السقا، ابراهیم الابیاری و عبدالحفیظ شبلی، ترجمه ابوالفضل طباطبایی،بی نا،بی جا:.
6-  شعبان، محمد عبدالحی محمد(1386). فراهم آمدن زمینه‏های سیاسی و اجتماعی نهضت عباسیان در خراسان، ترجمۀ پروین ترکمنی آذر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی:.
7-  صابی، ابوالحسن محسن بن هلال(1346). رسوم دارالخلافه، ترجمۀ محمدرضا شفیعی کدکنی، تهران:.
8-  طبری، محمد بن جریر(1353). تاریخ الرسل و الملوک، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
 9- فرای، ریچارد نلسون(1380). تاریخ باستانی ایران، ترجمۀ مسعود رجب‏نیا، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
10-  فلوتن، فان(1390). استیلای اعراب (شیعه و مهدویت در عهد بنی‏امیه)، ترجمۀ پرویز اذکایی، قم: کتابخانه آیت‏‏الله مرعشی نجفی، گنجینۀ جهانی مخطوطات اسلامی.
11-  مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین(1365). التنبیه و الاشراف، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، چاپ دوم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
12-  مسعودی، ابوالحسن علی بن حسین(1374). مروج اذهب و معادن  الجوهر، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، چاپ پنجم، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
13-  همدانی، محمد بن عبدالملک(1961م). تکمله تاریخ الطبری، تحقیق البرت یوسف کنعان، الطبعه الثانیه، بیروت: المطبعه الکاثولیکیه.
-14 Said Agha, Saleh(2003) .The Revolution which Toppled the Umayyads: Neither Arabs nor Abbasids, Leiden: Brill.
 - 15 Kennedy, Hugh (1986). The Prophet and the Age of the Caliphates, New York: Longman.