نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته تاریخ ایران دوره اسلامی، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، ص.پ. 4697-19395 تهران، ایران

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، ص.پ. 4697-19395 تهران، ایران.

چکیده

این پژوهش، کوشش خویش را بر آن گمارده تا از طریق دانش تصحیح و نقد، این مجموعه منشآتی مربوط به قرن دهم ق به کتابت: میرزا محمدصادق ناظم تبریزی (صادقای تبریزی) را مورد بررسی قرار دهد و ویژگی‌ها، کاستی‌ها، اهمیت اسناد نسخه و بینش و روش کاتب را در چهارچوب الگویی معنادار نقد کند. درون‌مایه‌ی نسخه فوق شامل مضامینی چون فرامین پادشاهان، اسناد دیوانی، فتح‌نامه‌ها، و منشآت و اخوانیات از روزگار سلجوقی تا اوایل صفوی است که تاکنون مورد نقد و انتشار قرار نگرفته‌اند و می‌تواند در جای خود به فهم حلقه‌های مفقودی از تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران و برخی همسایگان یاری رساند. این بررسی با اتکا بر نسخه خطی این اثر و با رویکرد تحلیلی، همراه با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است و نشان می دهد که نویسنده در تدوین و چینش منشات، تحت تاثیر فضای سیاسی دوره صفویه قرار داشته است. از آنجا که آرمان صفویه ایجاد دولتی ملی بر پایه مذهب رسمی و مرزهای سیاسی تبیین می‌شود، کاتب نسخه به کتابت اسنادی دست یازیده که در پیوند با جغرافیایی است که صفویان در ترسیم الگوی سرزمینی خود به دنبال تحقق آن بودند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Structural critique and analysis of the manuscript of "The Sadegha-ye- Tabrizi’s monshaat" and the study of the insight and method of the scribe (11th century AH)

نویسندگان [English]

  • Reza Shah Maleki 1
  • Houshang Khosrow Beigi 2
  • Jamshid Norouzi 2

1 PhD Student in History of Iran in the Islamic period, department of Payame Noor University, (pnu),p.o.box 19395-4697, Tehran, Iran.

2 Associate Professor department of history, Payame Noor University, (pnu),p.o.box 19395-4697, Tehran, Iran.

چکیده [English]

This research has made an effort to examine, through the knowledge of correction and critique, the collection of monshaat related to the 10th century AH written by Mirza Mohammad Sadegh Nazem Tabrizi (Sadegha-ye-Tabrizi) and criticize the writer’s features, shortcomings, importance of manuscript documents and, insight and method in a meaningful framework. The theme of the above version includes such concepts as royal decrees, court documents, announcement of a victory, monshaat and friendly correspondences from the Seljuk period to the early Safavid period that have not still been criticized and published and can in turn help to understand missing links in the political and social history of Iran and some of its neighbors. Relying on the manuscript of Tabrizi’s monshaat and an analytical approach along with qualitative content analysis, this study indicates that the writer was influenced by the political atmosphere of the Safavid period in compiling and arranging the monshaat. Since the Safavid’s ideal is explained to establish a national state on the basis of official religion and political boundaries, the writer has written documents that are linked to the geography that the Safavids sought to achieve in drawing their territorial model.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Monshaat
  • Sadegha-ye-Tabrizi
  • Structural Criticism
  • Historical Evidences
  • Safavid’s Ideal