نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استاد، گروه جامعه‌شناسی، عضو هیأت علمی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.30465/crtls.2021.31826.1920

چکیده

انگیزۀ و هدف اصلی تامس کوهن از تدوین کتاب ساختار انقلاب­های علمی، ارائه تحلیلی در حوزۀ تاریخ فلسفۀ علم و تبیین دگرگونی­ها و استمرار نهاد علم است. کوهن که تحصیلات خودش را در فیزیک (مهندسی هیدرولیک) تا درجه دکتری به­پایان رسانده، بیش‌تر به تاریخ فلسفۀ علم (یا به­گفته بعضی، تاریخ و فلسفۀ علم)گرایش داشت. او تحت‌تاثیر آموزه­های افرادی مانند ماکس پلانک، الکساندر کوَیره و جیمز کاننت (رئیس دانشگاه هاروارد در زمان تحصیل نویسنده در آن دانشگاه) به این گرایش علاقه‌مند شد. علاوه بر این افراد، لودویگ ویتگنشتاین و استنلی کَیول بر کوهن و علاقه‌مندی او به رویکرد هرمنیوتیک بسیار موثر بودند. او در این کتاب، که در زمان خود (دهۀ 1960) کاری به­واقع نوآورانه بود، مفاهیم مهمی را به­کار می­گیرد که شاید مهم‌ترین آن­ها ”پارادایم“ و ”اجتماع علمی“ باشد. مناسباتی که کوهن بین این دو مفهوم بیان نموده در توسعه جامعه­شناسی علم تاثیر فراوان داشته است. هدف اصلی این مقاله، بازخوانی نقادانۀ این اثر مهم از دید جامعه­شناختی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “The Structure of Scientific Revolutions”

نویسنده [English]

  • Farhang Ershad

Professor of Sociology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

چکیده [English]

The aim of Thomas Kuhn in writing “The Structure of Scientific Revolutions” was to prepare an analysis in the field of the philosophical history of science and to explain the changes and continuity of scientific institutions. He studied physics at Harvard University but he was more interested in philosophy of science history. Kuhn’s mind was deeply impressed by Alexandre Koyre´, Max Planck, and James Conant, also his interest in hermeneutics was motivated by Ludwig Wittgenstein and Stanley Cavell. This book which was really innovative in its own time (1969s) brought about some important concepts that most frequented ones would be “paradigm” and “scientific community”. For Kuhn, the relations between these two concepts had an important role in the development of the sociology of science. Perhaps it could be said that the same as Kuhn was influenced by his predecessors, his posterities were impressed by Kuhn in their views in the field of sociology of science.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Paradigm
  • Scientific community
  • Scientific Revolution
  • Incompatibility of Paradigms
آزاد ارمکی، تقی (1372) «پارادیم و جامعه­شناسی»، نامه علوم اجتماعی، دوره جدید، جلد دوم، شماره 3، صص. 29- 51.
ایمان، محمدتقی (1388) مبانی پارادایمی روش­های تحقیق کمی و کیفی در علوم انسانی، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
بودون، ریمون، و بوریکو، فرانسوا (1385) فرهنگ جامعه­شناسی انتقادی، ترجمه عبدالحسین نیک‌گهر، فرهنگ معاصر.
چلبی، مسعود (1385) تحلیل اجتماعی در فضای کنش، نشر نی.
دباغ، سروش (1393) «در باره رساله منطقی- فلسفی ویتگنشتاین، در گفت­وگو با سروش دباغ: ویتگنشتاین فیلسوف خوش­شانس»، روزنامه اعتماد، سال دوازدهم، شماره 3610، ص. 9.
دریفوس، هیوبرت، و رابینو، پل (1376) میشل فوکو: فراسوی ساختگرایی و هرمنیوتیک، ترجمه حسین بشیریه، نشر نی.
کرایب، یان (1378) نظریه اجتماعی از پارسونز تا هابرماس، ترجمه عباس مخبر، نشر آگه.
کلاف، پاتریشیاف و شنیدر، ژوزف (1393) «دونا هاراوی»، در: آنتونی الیوت و برایان ترنر، برداشت­هایی در نظریه اجتماعی معاصر، ترجمه فرهنگ ارشاد، نشر جامعه­شناسان، صص. 596- 615.
کوهن، تامس (1390) ساختار انقلاب­های علمی، ترجمه سعید زیباکلام، انتشارات سمت، چاپ دوم.
مارکوم،ج. (1397) «سرنوشت علم با توماس کوهن به کجا ختم می­شود»، ترجمه علی برزگر، روزنامه تعادل، شماره 123، 16 تیرماه 1397.
هیوز، استیوارت (1378) هجرت اندیشه اجتماعی، ترجمه عزت­اله فولادوند، چاپ دوم، نشر آگه.
 
Benton, T., and Craib, Y. (2011) Philosophy of Social Science: the Philosophical Foundations of Social Thought, 2nd edition, Palgrave Macmillan.
Boron, A. A., (1999) "A Social Theory for the 21st Century", Current Sociology, vol. 47, No. 4, pp. 47- 64.
Brown, R. H., (2005) "Hermeneutics" in: G. Ritzer (ed.) Encyclopedia of Social Theory, vol. 1, Sage, pp. 362- 364.
Cohen, B. P., (2000) "Paradigms and Models", In E. F. Borgatta and R. J. Montgomery, Encyclopedia of Sociology, Macmillan Reference USA, pp. 2023- 2031.
Irzik, G. (2008) "Kuhn, Thomas Samuel" In: Complete Dictionary of Scientific Bibliography" (copyright 2008, pp. 1- 8).
Kuhn, T. S., (1970) the Structure of Scientific Revolutions, 2nd Edition, the University of Chicago Press.
Law, A. (2011) Key Concepts in classic Social Theory, Sage.
Ritzer, G., ed. (2005) "Paradigm", In: George Ritzer, Encyclopedia of Social Theory, vol. 2, Sage, pp.543- 544.
Shan Yong Zhao (2003) "Metatheorizing in Sociology", In: G. Ritzer and B. Smart, Handbook of Social Theory, Sage, pp.389- 394.