نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار تاریخ، عضو هیئت علمی، پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی، تهران، ایران

10.30465/crtls.2021.37007.2282

چکیده

هویت یا پرسش از کیستی و چیستی انسان، به‌صورت شکلی از آگاهی تاریخی بروز کرده و دارای کارویژه‌های فردی و اجتماعی متعددی است. در دهه‌های اخیر با توجه به پیچیده‌شدن روند هویت‌یابی و نیز گستردگی لایه‌ها و ابعاد هویت، گسترش جهانی شدن، پیدایش مکاتب و رهیافت‌های مدرن و پسامدرن درباره تبیین مبانی، مؤلفه‌ها و کارکردهای آن و نیز تأثیر رویدادهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بر امر هویت‌یابی، موضوع هویت برای بسیاری از جوامع تبدیل به مسئله‌ای مهم و اساسی شده که حتی از آن تعبیر به بحران می‌شود. در ایران هم با توجه به تنوع قومی و زبانی، میراث غنی تاریخی و فرهنگی، تأثیرات جهانی و عوامل دیگر، دهه‌های گذشته هویت به یک مسئله اجتماعی، سیاسی و نیز موضوع علمی-پژوهشی مهم تبدیل شده است. این مقاله بر آن است کتاب «هویت ایرانی» را مورد تحلیل انتقادی قرار داده و مهم‌ترین ابعاد مثبت و نیز کاستی‌های آن را بررسی نماید. دستاوردهای تحقیق بیانگر آن است عدم تعریف عملیاتی مفاهیم اصلی، تکیه‌بر گفتمان هویتی ایران‌مدار و نادیده گرفتن گفتمان‌های هویت‌بخش دیگر، تناقض در مبانی نظری و روش‌شناختی مقالات، تکیه‌بر دوره‌بندی‌های تاریخ سیاسی و نادیده گرفتن چالش‌های برآمده از رویارویی هویت ایرانی و هویت ملی از جمله کاستی‌های کتاب است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book "Iranian Identity: From Antiquity to the End of Pahlavi"

نویسنده [English]

  • Reza Bigdelou

Assistant Professor in History, Faculty Member of Policing Sciences and Social Studies Research Institute, Tehran, Iran

چکیده [English]

Identity, or the examination of who and what man is, has developed as a type of historical awareness and serves a variety of individual and societal functions. Due to the complexity of the identification process and the vastness of layers and aspects of identity, the growth of globalization, the establishment of modern and postmodern educational institutions and frameworks to describe its principles, elements, and functions, and the implications of recent political, social, and economic events, the subject of identity has become a critical and fundamental concern. In Iran also, identity has emerged as a critical social, political, and scientific issue. The purpose of this article is to perform a critical examination of the book "Iranian Identity: From Antiquity to the End of Pahlavi" emphasizing both its strengths and weaknesses. The study's findings signify that the book has become a widely cited source in the Iranian scientific-research community as a result of its theoretical principles and research methodology; however, the book's lack of operational definitions for key concepts, emphasis on Iranian identity discussion while ignoring other identity discussions, and inconsistencies in the theoretical and methodological framework, reliance on the periods of political history, and a neglect of the challenges resulting from the confrontation between Iranian and national identities, all contribute to the book's shortcomings.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • identity
  • National Identity
  • Critical Analysis
  • Ahmad Ashraf
  • Shahbazi
احمدی، حمید (1378) قومیت و قوم‌گرایی در ایران؛ افسانه یا واقعیت، تهران، نشر نی.
احمدی، حمید (1390) بنیادهای هویت ملی ایرانی، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
اسکاچپول، تدا (1392) بینش و روش در جامعه‌شناسی تاریخی، ترجمه سیدهاشم آقاجری، تهران، سمت.
اشرف، احمد، نیولی، گراردو، شهبازی، شاپور (1395) هویت ایرانی؛ از دوران باستان تا پایان پهلوی، ترجمه و تدوین حمید احمدی، تهران، نشر نی.
افروغ، عماد (1400)، هویت ایرانی در گذر تاریخ؛نقد و ارزیابی کتاب هویت ایرانی، تهران، انتشارات علم.
اوزکریملی، اوموت (1383) نظریه‌های ناسیونالیسم، ترجمه محمدعلی قاسمی، تهران، موسسه مطالعات ملی.
بروجردی، مهرزاد (1389)؛ تراشیدم، پرستیدم، شکستم، تهران، نشر نگاه معاصر.
بشیریه، حسین (1379) نظریه‌های فرهنگی در قرن بیستم، تهران، موسسه فرهنگی آینده پویان.
بشیریه، حسین (1398) از این جا تا ناکجاآباد، تهران، نشر نی.
توفیق، ابراهیم (1400)، بازآرایی امپراتوری، تهران، گام نو.
خانیکی، هادی (1397) www.atnanews.ir
رحمانیان، داریوش (1398) https://www.mehrnews.com
زرین‌کوب، عبدالحسین (1379) دو قرن سکوت، تهران، سخن.
سیبلی، مالفرد (1394) ایده‌ها و ایدئولوژی‌های سیاسی، ترجمه عبدالرحمن عالم، تهران: نی.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1352)، «تلقی قدما از وطن»، نشریه الفبا، شماره 2، سال 1352، صص 1-26.
شولسته، راینهارد (1389) تاریخ جهان اسلام در قرن بیستم، ترجمه ابراهیم توفیق، تهران، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
ضیاء ابراهیمی، رضا(1396)، پیدایش ناسیونالیسم ایرانی؛ نژاد و سیاست بی‎جاسازی، تهران، نشر مرکز.
الطائی، علی (1382) بحران هویت قومی در ایران، تهران، نشر شادگان.
عبداللهی، محمد، هویت ملی در ایران؛ فراتحلیل مقاله‌های فارسی موجود، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 50، پاییز 1389، صص 1-36.
عظیمی، فخرالدین(1399)، هویت ایران، تهران، نشر آگاه.
کاتوزیان، همایون (1391)، ایرانیان، ترجمه حسین شهیدی، تهران، نشر مرکز.
گلوور، دیوید و استرابریج، شیلاف (1390) جامعه‌شناسی معرفت و علم، تهران، سمت.
مانز، برت‌کلاندر (1394) بنیادهای نظری در جامعه‌شناسی جنبش‌های اجتماعی، ترجمه نوذر امین‌صارمی، تهران، دانشگاه علوم انتظامی.
محمدی، رحیم (1396) https://donya-e-eqtesad.com
مندالیوس، جان (1385) مطالعه میان‌رشته‌ای؛ ادغام تاریخ و نظریه؛ تاریخ‌نگاری و جامعه‌شناسی تاریخی، همیلتون و دیگران، ترجمه هاشم آقاجری، تهران، کویر.
میرزایی، سید آیت‌الله (1399) ناسیونالیسم و قومیت در ایران، تهران، نشر آگاه.
نظری، علی‌اشرف، «هویت ملی و وحدت یابی جمعی»، نامه تاریخ‌پژوهان، شماره 12، زمستان 1386، صص 122-150.
 
Marchan, Suzanne L., (2009), German orientalism in the age of empire, religion, race and scholarship, Washington: Cambridge University Press.
Vaziri, Mostafa, (1993), Iran as Imagined Nation: the Construction of National IdentityNew York.
 Zia-ebrahimi, reza, self-orintalization and dislocation:The use and abuse of the Aryan discourse in iran,Iranian studies,vol44,num4,july,2011.