نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار تاریخ، عضو هیات علمی گروه تاریخ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.30465/crtls.2021.33055.1985

چکیده

بررسی مفهوم ایران و هویت ملی در ارتباط با مساله تنوع قومی و زبانی جامعه ایرانی، موضوع اصلی مطرح در کتاب ایران در پنج روایت است. نویسنده کتاب با ارجاع به واقعیت تنوع قومی-زبانی و جغرافیایی جامعه ایرانی، در صدد ارائه خوانشی کثرت گرا از مفهوم ایران و هویت ملی است. وی با نقد گفتمان تقلیل گرایِ ناسیونالیستی، ایرانیت و هویت ملی را مقوله ای فراتر از عنصر واحد آریایی و فارس بودن می داند و معتقد است باید تمام اقوام و زبان های ایرانی چون ترکی، عربی، کردی، بلوچی و ترکمن را در دایره هویت ملی و زبان های ملی ایرانی قرار داد. نویسنده بر اساس چنین نگرشی، به طرح «روایت» های شریعتی، مطهری، آل احمد، زرین کوب و مسکوب درباره مفهوم ایران، هویت ملی، مساله تنوع زبانی و خصوصاً زبان ترکی می پردازد. در پژوهش حاضر براساس روش تحلیل محتوای کیفی، روایت های اندیشمندان مذکور درباره ایران و هویت ملی، براساس بازخوانی مولف کتاب مطرح و بعد دیدگاه های نویسنده کتاب در مورد مفهوم ایران و هویت ملی بررسی شده است. در مبحث پایانی هم کاستی های تحلیلی و استنادی کتاب ایران در پنج روایت بیان شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book "Iran in Five Narratives: About National Identity, Linguistic Diversity, Mother Tongue and the Issue of Turkish Language in Iran”

نویسنده [English]

  • Naser Sedghi

Associate Professor of History, Faculty Member, Department of History, University of Tabriz, Tabriz, Iran

چکیده [English]

The study of the concept of Iran and national identity in relation to the issue of the ethnic and linguistic diversity of Iranian society is the main subject of the book “Iran in five narratives”. In the opinion of the author, our understanding of a phenomenon called Iran is a theoretical and philosophical structure, not a fixed and permanent concept. Therefore, existing understandings of national identity and Iranianness can be criticized. By referring to the ethnic-linguistic and geographical diversity of Iranian society, the author seeks to provide a pluralistic reading of the concept of Iran and national identity. Criticizing the reductionist nationalist discourse, he considers Iranianness and national identity as a category beyond the single element of being Aryan and Persian. he believes that all Iranian ethnic groups and languages ​​such as Turkish, Arabic, Kurdish, Baluchi, and Turkmen should be considered Iranian and based on that, the concept of Iran and national dignity should be redefined. Based on such a view, the author reviews and critiques the "narratives" of Shari’ati, Motahhari, Al-Ahmad, Zarrinkoob and Maskoob about the concept of Iran, national identity and the issue of linguistic diversity. In the present study, based on the method of qualitative content analysis, the narrations of the mentioned thinkers about Iran and national identity have been presented based on the author's reading and then the author's views on the concept of Iran and national identity have been studied. In the final discussion, the shortcomings of the book of “Iran in Five Narratives” are stated.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • National Identity
  • Persian language
  • Turkish language
  • mother tongue
اشرف ، احمد ( 1395 ). هویت ایرانی از دوران باستان تا پایان پهلوی، ترجمه حمید احمدی، چاپ دوم ، تهران، نی.
اکبری ، محمد علی (1384).  تبارشناسی هویت جدید ایرانی ، عصر قاجاریه و پهلوی اول ، تهران، علمی و فرهنگی.
آل احمد، جلال( 1357). در خدمت و خیانت روشنفکران ، تهران، انتشارات خوارزمی.
آل‌احمد، جلال( 1383).  غربزدگی ، تهران، انتشارات گهبد.
بیگدلو ، رضا ( 1380 ). باستانگرایی در تاریخ معاصر ، تهران، نشر مرکز.
توکلی طرقی، محمد ( 1382). تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ(مجموعه مقالات ، تهران نشر تاریخ ایران.
شریعتی، علی( 1363). اسلام شناسی(درسهای دانشگاه مشهد ، بی‌جا شرکت سهامی خاص.
شریعتی، علی( 1378). بازشناسی هویت ایرانی-اسلامی، چ6 ، تهران، انتشارات الهام.
صدقی ناصر، محمد سلماسی زاده، ولی دین پرست و فرهاد جعفری( 1400). «ناسیونالیسم ایرانی و مسئلۀ آذربایجان و زبان ترکی (با تأکید بر مجلات دورۀ گذار از قاجاریه به پهلوی)»، مجله تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهراء، دوره 31، شماره 49، صص73-91.
صدقی، ناصر(1398). رویکردهای تاریخی به مساله انحطاط و عقب ماندگی ایران ، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز.
ضیاء ابراهیمی، رضا ( 1394/2016). «خودشرقی گرایی و بی جا سازی: استفاده و سوء استفاده از گفتمان آریایی گرایی در ایران»، ترجمه علی محمد طرفداری، ایران نامه، سال 30، ش. 4، صص 104-143.
ضیاء ابراهیمی، رضا ( 1398). پیدایش ناسیونالیسم ایرانی؛ نژاد و سیاست بی جاسازی، ترجمه حسن افشار ، تهران، نشر مرکز.
کاتم ، ریچارد (1386 ).  ناسیونالیسم در ایران ، احمد تدین ، تهران، کویر.
کاتوزیان ، محمدعلی ( 1380 ).  تضاد دولت و ملت ، ترجمه علیرضا طیب ، تهران، نی.
مطهری، مرتضی ( 1375). خدمات متقابل اسلام و ایران ، تهران، انتشارات صدرا.
میری، جواد ( 1397 ).  ایران در پنج روایت ؛ درباره هویت ملی ، تنوع زبانی ، زبان مادری و مساله زبان ترکی در ایران ، تهران، نقد فرهنگ.
میری، جواد ( 1397). تاملی درباره ایران ؛ واکاوی هویت ، ملیت ، ایرانیت و سیاست گذاری های زبانی، تهران، نقد فرهنگ .
 
Motadel, David,( 2014). “Iran and the Aryan myth” In: Ansari, Ali, (ed), Perceptions of Iran: History, Myths and Nationalism From Medieval Persia to The Islamic Republic, International Library Of Iranian Studies, (37), Tauris, London, UK, pp. 119-145.
Vaziri, Mostafa, (1993). Iran as Imagined Nation: The Construction of National Identity, New York: Paragon House.
 
سایت های اینترنتی: