نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استاد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

10.30465/crtls.2022.37012.2283

چکیده

هدف این مقاله ارزیابی انتقادی کتاب خشونت و نظم های اجتماعی است. خشونت سیاسی جمعی به مثابه پدیده ای پربسامد در زندگی جوامع، از دیرباز مطمح نظر اندیشه‌ورزان علوم اجتماعی بوده است. آغاز هزاره سوم و ظهور اشکال نوین خشونت سیاسی ، سبب بازتوجه صاحب نظران در باره نسبت آن با توسعه شده است. اثر حاضر با پیشگامی فکری داگلاس نورث و همکارانش، از زاویه اقتصاد سیاسی  و مطالعه تاریخی-مقایسه ای می کوشد چارچوبی مفهومی برای درک چگونگی مهار خشونت سیاسی در نظم های اجتماعی دسترسی محدود و باز ارائه کند. ایده محوری کتاب توضیح منطق بنیادین الگوهای نظم های اجتماعی و تبیین چگونگی گذار از حکومت های طبیعی به نظم دست‌رسی باز و خشونت زدایی از طریق ائتلاف فرادستان یا رقابت سیاسی و اقتصادی است. قوت کتاب برخورداری از ایده های نوآورانه، راهبردی و بین رشته ای، خوانشی انتقادی از نظریه های مسلط توسعه و بازآوری نهاد دولت به کانون بحث توسعه است، اما کاستی های آن شامل فهم فروکاست گرایانه از متغیر خشونت، خوانش غایت انگارانه از نظم دسترسی باز و پذیرش ضمنی ایده یکتاباوری در الگوی دگرگونی جوامع و کم اعتنایی به نقش روابط نامتقارن قدرت بین جوامع دسترسی باز و جوامع درحال توسعه است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review of the Book “Violence and Social Orders: A conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History”

نویسنده [English]

  • Ali Karimi Maleh

Professor of Political science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran

چکیده [English]

This article aims at the critical study of the book “violence and social orders” written by North and his colleagues. Political violence is a frequent phenomenon and has great consequences in the political life of societies. Hence, it has attracted many social and political scientists since ancient times. The rise of new forms of political violence from the beginning of the third millennium, caused its reconsideration by different thinkers. This book by North and his colleagues is considered as a pioneer and creative work regarding the issue of violence and its relationship with development from the perspective of political economy and historical-comparative approach to provide a conceptual framework for understanding and analyzing ways of control of political violence in limited access social orders and open access social orders. The main idea of the book examines the basic rationale of social orders and the explanation of the transition from natural governments to open access orders and reduction of violence through the coalition of elites or political and economic competition. In spite of various innovative and creative ideas presented in this book, its critical reading, represents some shortcomings such as reductionist understanding of the political violence, teleological and ideological understanding of the open-access order and acceptance of modernization paradigm and uni-linearism in the transformation of societies and the neglect of the asymmetrical and hierarchical relations between developed and developing countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Violence
  • Natural Government
  • Open-access Order
  • Dual Equilibrium
اپتر،دیوید ای و آندرین، چارلز اف، (1380)، اعتراض سیاسی و تغییر اجتماعی، ترجمه سعیدآبادی، محمدرضا، تهران، پظژوهشکده مطالعات راهبردی.
بشیریه،حسین، (1374)، جامعه شناسی سیاسی؛ نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران، نشر نی.
بوردیو، پی یر، (1381)، نظریه کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه مردیها، مرتضی، تهران، انتشارات نقش و نگار، چاپ دوم.
پیرسون، پل، (1393)، سیاست، تاریخ، نهادها و تحلیل اجتماعی در بستر زمان، ترجمه فاضلی، محمد، تهران، نشر نی.
خیری دوست لنگرودی، زهرا، مؤمنی، فرشاد و علیزاده، امیرخادم، ( 1399)، تأثیر و اهمیت فرهنگ در مکاتب نئوکلاسیک و نهادگرایی جدید، فصلنامه علمی اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره 32، صص 53-77.
زاهدی، نسا و سرپرست سادات، سیدابراهیم، (1397)، اقتصاد سیاسی ایران از منظر نونهادگرایی، دوفصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی-ایرانی، صص 105-131)
سیمون، برند و کلاندرمانز، برت، (1397)، تحلیل هویت جمعی سیاسی شده از دیدگاه روان‌شناسی اجنماعی، در جاست، جان تی و سیدانیوس، جیم، روان شناسی سیاسی، ترجمه جلالی، محمدرضا و سعدی، محمد، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، صص 941-971.
فاضلی، محمد، (1389)، بنیان های ساختاری تحکیم دموکراسی؛ تجربه ی ایران، ترکیه و کره جنوبی، تهران، انتشارات کندوکاو.
قاضی مرادی، حسن، (1397)، گذارها به دموکراسی؛ تاریخچه پنجاه سال پژوهش های دموکراسی‌سازی، تهران، نشر اختران.
کدیور، محمدعلی، دیباچه ای بر تطورات نظریه های گذار به دموکراسی، در هانتینگتون، ساموئل و دیگران، گذار به دموکراسی، ترجمه و تالیف کدیور، محمدعلی، تهران، گام نو، صص 37-132.
گیل، گریم، (1394)، پویایی دموکراسی سازی؛ نخبگان، جامعه مدنی و فرایند گذار، ترجمه حاجی ناصری، سعید و حسینی مرام، فرید، تهران، نشر اختران.
متوسلی، محمود، حسینی زاده، سیدمحمدعلی و نیکونسبتی، علی، ( 1387)، بررسی علل تغییرات اجتماعی از نگاه نورث، ویلیامسون و گریف و لاکلا و موف، دو فصلنامه علمی جستارهای اقتصادی، سال 5، شماره 10، صص 39-67.
مهدوی، ابوالقاسم و نصیری اقدم، علی، (1388)، تطور برنامه پژوهشی یک اقتصاددان نهادگرا: داگلاس سیسیل نورث، دوفصلنامه جستارهای اقتصادی، سال 6، شماره 12، صص 149-174.
نش، کیت، (1382)، جامعه شناسی سیاسی معاصر؛ جهانی شدن، سیاست و قدرت، ترجمه دلفروز، محمدتقی، تهران، انتشارات کویر، چاپ دوم.
نقیب زاده، احمد و استوار، مجید، ( 1391)، بوردیو و قدرت نمادین، فصلنامه سیاست، دوره 42، شماره 2، صص 279-294.
نورث، داگلاس سی، والیس، جان جوزف، وینگاست، باری آر، ( 1395)، خشونت و نظم های اجتماعی، چهارچوب مفهومی برای تفسیر تاریخ ثبت شده بشر، ترجمه خیرخواهان، جعفر و مجیدزاده، رضا،تهران، انتشارات روزنه.
نورث، داگلاس سی، والیس، جان جوزف و وب، استیون بی و وینگاست، باری آر ( 1394)، سیاست، اقتصاد و مسائل توسعه در سایه خشونت، ترجمه میردامادی، محسن و نعیمی پور، محمدحسین، تهران، انتشارات روزنه، چاپ دوم.
نورث، داگلاس سی (1387)، نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ترجمه معینی، محمدرضا، تهران، سازمان مدیریت و برنامه ریزی.
های، کالین،(1390)، درآمدی انتقادی بر تحلیل سیاسی، ترجمه گل محمدی، احمد، تهران، نشر نی.
هری، (1397)، رویکردهای نظری در تبیین خشونت سیاسی جمعی، در جاست، جان تی و سیدانیوس، جیم، روان شناسی سیاسی، ترجمه جلالی، محمدرضا و سعدی، محمد، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، صص901-941.
 
Giddens, Anthony, (1984), The Constitution of Society, Cambridge, polity.
Gurr, Ted Robert, (1970), Why Men Rebel, U.S.A, Princeton University Press.
Janoski, Thomas, et al, (2005), The Handbook of Political Sociology; states, civil societies, and globalization, London, UK, Cambridge University Press.
Kornhauser, William, (1959), The Politics of Mass Society, Glencoe, IL: Free Press, p. 46.
Kyron, Christos N, Pribilsky, Jason, and Rubinstein, Robert A, (1999), "Cultural Anthropology Studies of Conflict,” in Encyclopedia of Violence, Peace, and Conflict, Vol 1, ed. Lester Kurtz, San Diego: Academic Press, pp. 89–99.
Martínez, Gabriel, (2010), Book Review. Violence and Social Orders: A Conceptual Framework for Interpreting Recorded Human History, BY Douglass C. North, John Joseph Wallis, and Barry R. Weingast, WELL-BEING AND SOCIAL POLICY, Vol. 6, Nom. 2, pp. 79-85.
Morgan, Earl Conteh, (2004), Collective Political Violence, An Introduction to the Theories and Cases of Violent Conflicts, London, Routledge.
Rule, James B, (1988), Theories of Civil Violence, Berkeley: University of California Press.
Stromberg, Joseph R, (2002), Douglass C. North and Non-Marxist Institutional Determinism, Journal of Libertarian Studies, Volume Vol,16, no. 4, pp. 101–137.