نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.30465/crtls.2020.28653.1665

چکیده

نوشتار حاضر در پی معرفی و نقد نظریه تمایز پیر بوردیو با یک رویکرد فرانظری است. تحلیل فرانظری تمایز با تأکید برچهار محور زمینه‎های فکری و اجتماعی نظریه پرداز، مفروضات اساسی، مفاهیم محتوایی، روابط منطقی گزاره‎ها و فرایندهای تبیینی نظریه، و نقد نظریه صورت گرفته است. نتایج تحلیل فرانظری نشان داد جهان اجتماعی بوردیو مملو از توزیع ناخوشایند موقعیت و منابع است و این امر دغدغه نظری تمایز را در نزد او برجسته ساخته است. تأثیرات متضاد تفکرات وجود گرایی و ساختارگرایی و کنشگری مارکسیستی، نیز علاقه به نظریه‎ای تلفیقی را در بوردیو به وجود آورده است. وی در این تلفیق، بر آن است تا عاملیت افراد را به گونه ای در نظر گیرد که هم بر ذهن و هم بر ساختار اثر بگذارد. او جامعه را مجموعه به هم پیوسته‎ای از میدان‎ها، سرمایه‎ها و عادت‌واره‎ها می‌داند. حسب نظر او تفاوت در عادتواره، سرمایه و موقعیت در میدان به تفاوت و تمایز سبک‎های زندگی می انجامد. با این حال، توجه ناکافی به جنبه‎های اخلاقی کنش، نادیده گرفتن نقش احساسات در روند استدلال و اولویت دادن به منافع به عنوان مبنایی برای رقابت اجتماعی از مهمترین نقدهای وارده بر نظریه تمایز بوردیو است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Critical Analysis of Bourdieu's Theory of Distinction with a Metatheory Approach

نویسندگان [English]

  • Tahere Lotfi Khachaki 1
  • Ali Yousofi 2

1 PhD Student in Economic Sociology and Development, Ferdowsi University Mashhad, Mashhad, Iran

2 Associate Professor in Social Sciences, Ferdowsi University Mashhad, Mashhad, Iran

چکیده [English]

The present study seeks to introduce and critique Pierre Bourdieu's theory of distinction with a metatheory approach. The distinctive metatheory analysis is based on the four factors of the theoretical and social contexts of the theorist, basic assumptions, content concepts, logical relations of propositions and explanatory processes of theory, and finally a critique of theory based on the views of one of Bourdieu's key critics. The results of the transnational analysis show that Bourdieu's social world is full of unpleasant distribution of position and resources, and this has highlighted the theoretical concern of differentiation. The conflicting influences of Marxist, existentialism, structuralism, and activism have also created an interest in fusion theory in Bourdieu. In combining agency and structure, he considers the agency of individuals in a way that affects both the mind and the structure. He sees society as an interconnected set of fields (structures), capitals, and habitus. In his view, differences in habituation, capital, and position in the field lead to differences and distinctions in lifestyles. However, insufficient attention to the moral aspects of action, ignoring the role of emotions in the process of reasoning and prioritizing interests as the basis for social competition have been considered as the most important criticisms of Bourdieu's theory of distinction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Metatheory
  • Distinction
  • habitus
  • field
  • lifestyle
شامپاین، پاتریک (1391)، پیر بوردیو، ترجمه مؤید حکمت، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
بوردیو، پیر (1380)، نظریه کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه مرتضی مردیها، چاپ اول، تهران: نقش و نگار.
بوردیو، پیر (1395)، تمایز (نقد اجتماعی قضاوت های ذوقی)، ترجمه حسن چاوشیان، چاپ چهارم، تهران: ثالث.
ترنر، جاناتان اچ (1372)، ساخت نظریه جامعه شناختی، ترجمه عبدالعلی لهسائی زاده، چاپ اول، شیراز: نوید شیراز.
ترنر، جاناتان اچ (1394)، نظریههای نوین جامعه شناختی، ترجمه علی اصغر مقدس و مریم سروش، چاپ اول، تهران: جامعه شناسان.
چلبی، مسعود (1393)، تحلیل نظری و تطبیقی در جامعه شناسی، چاپ اول، تهران: نشر نی.
دورتیه، ژان فرانسوا (1381)، «پیر بوردیو انسان شناس، جامعه شناس (یادی از بوردیو)»، ترجمه مرتضی کتبی، نامه انسان شناسی، شماره 1.
ریتزر، جورج و گودمن، داگلاس جی (1390)، نظریه جامعه شناسی مدرن، ترجمه خلیل میرزایی و عباس لطفی زاده، چاپ اول، تهران: جامعه شناسان.
گرنفل، مایکل (1388)، مفاهیم کلیدی پیر بوردیو، ترجمه محمد مهدی لبیبی، تهران: افکار.
موید حکمت، ناهید (1395)، «سرمایه فرهنگی: درآمدی بر رویکرد نظری و روش‌شناسی پیر بوردیو»، چاپ اول، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
واکووانت، لوئیک «پیر بوردیو» در استونز، راب (1379)، متفکران بزرگ جامعه شناسی، ترجمه مهرداد میردامادی، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
 
Boschetti, A. (2006), “Bourdieu’s work on literature: contexts, stakes and perspectives”, Theory, Culture & Society.
Bourdieu, P., & Zanotti-Karp, A. (1968), Structuralism and theory of sociological knowledge, Social Research.
Bourdieu, P., Schultheis, F. and Pfeuffer, A. (2011), With Weber against Weber: In Conversation with Pierre Bourdieu. In: Susen, S. and Turner, B. S. (Eds.), The Legacy of Pierre Bourdieu: Critical Essays , London: UK: Anthem Press.
Edwards, M. G. (2013), “Misunderstanding metatheorizing”, Systems Research and Behavioral Science.
Holt, D. B. (1997), Distinction in America? Recovering Bourdieu's theory of tastes from its critics. Poetics.
Holt, D. B. (1998), “Does cultural capital structure American consumption?”, Journal of consumer research.
Lamont, M. (2012). “How has Bourdieu been good to think with?” The case of the United States. In Sociological Forum , Oxford, UK: Blackwell Publishing Ltd.
McAdam, M., Harrison, R. T., & Leitch, C. M. (2019). “Stories from the field: Women’s networking as gender capital in entrepreneurial ecosystems”, Small Business Economics.
Ollion, E. (2012), Pierre Bourdieu, Oxford University Press, Last  Reviewes: 18 July 2014, Last Modified: 21 November 2012.
Ozbilgin, M., Tatli, A., & Nord, W. R. (2005), “Book review essay: Understanding Bourdieu's contribution to organization and management studies”, Academy of Management Review.
Paterson, B. L., Thorne, S. E., Canam, C., & Jillings, C. (2011), “Meta-Theory”, Meta-study of Qualitative Health Research.
Quaye, J. (2014), “Exploring academic achievement in mathematics and attitudes towards mathematics: The role of Bourdieu’s elusive habitus”, Proceedings of the British Society for Research into Learning Mathematics.
Sayer, A. (1999). “Bourdieu, Smith and disinterested judgement”, The Sociological Review.
Sayer, A. (2002), “What are you worth?: why class is an embarrassing subject”, Sociological research online.
Sayer, A. (2005). The moral significance of class. Cambridge University Press.
Sayer, A. (2010). Bourdieu, ethics and practice. In Cultural analysis and Bourdieu’s legacy, Routledge.
Silva, E., & Warde, A. (2010). Introduction: the importance of Bourdieu In: Silva, Elizabeth and Warde, Alan eds. Cultural analysis and Bourdieu's legacy : settling accounts and developing alternatives. Culture, Economy and the Social. London: Routledge
Susen, S., & Turner, B. S. (Eds.). (2011), The legacy of Pierre Bourdieu: critical essays, Anthem Press.
Turner, J. H. (1990), “The misuse and use of metatheory” In Sociological Forum .
Wallace, W. L. (1992). Metatheory, Conceptual Standardization and the Future of Sociology. In: Ritzer, George. (ed). Metatheorizing. Sage Publications
Weinstein, D. & M. Weinstein. (1992), The Postmodern Discourse of Metatheory. in: Ritzer, George. (ed). Metatheorizing. Sage Publications