نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه تاریخ، عضو هیأت علمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار، گروه جامعه‌شناسی، عضو هیات علمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه تاریخ، عضو هیات علمی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.30465/crtls.2021.32812.1965

چکیده

جامعه­شناسی تاریخی به عنوان روشی مبتنی بر داده­ها و سیر توالی رویدادهای تاریخی قابل‌دست‌یابی است و جامعه­شناسی تاریخی سلطه­پذیری به عنوان یک پدیدة اجتماعی قابل طرح و پیگیری در دوره­های مختلف تاریخی است. این مقاله با هدف بررسی کتاب جامعه­شناسی تاریخی سلطه­پذیری ایرانیان ارائه شده است. اثر به دلیل ویژگی­هایی که دارد، به عنوان یک اثر دارای نوآوری در این زمینه، شایستة بازخوانی است. نوشتار پیش­رو مروری انتقادی بر این کتاب در قالب محورهای زیر دارد: ابهام­زدایی در عنوان کتاب، عدم تبیین صحیح و اولیه مسئلة سلطه­پذیری، ابهام در روش­شناسی، عدم هماهنگی در روش و متن، ابهام در مفهوم جامعه­شناسی تاریخی. مقاله پس از پرداختن به تأملاتی دربارة جنبه فنی و ویرایشی اثر، با این جمع‌بندی به پایان می‌رسد که مسئلة «سلطه­پذیری» در نزد مؤلف به عنوان یک مسئلة تاریخی مطرح شده و نویسنده سعی دارد با استفاده از نظریه­ها و روش­های جامعه­شناسی آن را بررسی و تحلیل کند، اما این بررسی نشان می­دهد که جامعه‌شناسی تاریخی رویکردی جامعه­شناسانه با بهره­گیری از اطلاعات و داده­های تاریخی در دوره­های مختلف است یا به عبارت بهتر روند شدن سلطه­پذیری در دوره­های مختلف را مورد بررسی قرار می­دهد، نه آن چه که مورد توجه این اثر تحت عنوان رویکرد تاریخی با روش جامعه­شناسانه است.
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “Historical Sociology of Iranian Dominance”

نویسندگان [English]

  • Abdollah Sajedi 1
  • Shoresh Ak 2
  • Nezamali Dehnavi 3

1 Assistant Professor of Payame Noor University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor of Payame Noor University, Tehran, Iran

3 Assistant Professor of Payame Noor University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Historical sociology can be achieved as a method based on data and sequence of historical events, and historical sociology of domination as a social phenomenon can be designed and followed in different historical periods. This article has been presented with the aim of reviewing the book “Historical Sociology of Iranian Dominance”. Due to its features, this work, as innovative work in this field, deserves to be read. The present article has a critical review of this book in the form of the following axes: ambiguity in the title of the book, lack of correct and initial explanation of the issue of dominance, ambiguity in methodology, lack of coordination in method and text, ambiguity in the concept of historical sociology. After reflecting on the technical and editorial aspects of the work, the article concludes with the conclusion that the issue of "dominance" has been raised by the author as a historical issue and the author tries to use its sociological theories and methods. But this study shows that historical sociology is a sociological approach using historical information and data in different periods, or in other words, examines the trend of domination in different periods, not what is considered in this work as a historical approach with a sociological method.
 
 
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historical sociology
  • dominance
  • Iranian Dominance
  • Iranian history
ابن اثیر، عزالدین(1371) الکامل، ترجمه ابوالقاسم حالت، ج18، تهران: علمی.
ابن مسکویه ، احمد بن علی(1376) تجارب الامم، ج6و5، ترجمه ابوالقاسم امامی و علی نقی، تهران: توس و سروش.
اتینگهاوزن، ریچارد و گرابر، الگ(1378) هنر و معماری اسلامی، تهران: سمت.
اسکاچپول، تدا(1388) بینش و روش در جامعه­شناسی تاریخی، ترجمة سید هاشم آقاجری، تهران: مرکز.
اسلامی ندوشن، محمدعلی(1376) ایران و تنهایش، تهران: شرکت سهامی انتشار.
آقاجری، هاشم(1389) مقدمه­ای بر مناسبات دین و دولت در ایران عصر صفوی، تهران: طرح نو.
بندیکس، رونالد(1382) سیمای ماکس وبر، ترجمة محمود رامبد، تهران: هرمس.
بیتهام، دیوید(1382) مشروع­سازی قدرت، ترجمة محمد عابدی اردکانی، یزد: دانشگاه یزد.
پارکین، فرانک(1384) ماکس وبر، ترجمة شهناز مسمی­پرست، تهران: ققنوس.
تاریخ سیستان(1366)به تصحیح ملک­الشعرای بهار، تهران: پدیدة خاور.
جعفریان، رسول(1389) صفویه در عصر دین، فرهنگ و سیاست، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
رجبی، پرویز(1383) تاریخ ایران در دورة سلوکیان و اشکانیان، تهران: دانشگاه پیام نور.
زرین کوب ، عبدالحسین(1385) تاریخ در ترازو، تهران: امیرکبیر.
زرین کوب ، عبدالحسین (1379) تاریخ ایران بعد از اسلام، تهران: امیرکبیر.
شبانکاره ای ، محمد بن علی بن محمد(1381) مجمع الانساب، تصحیح میرهاشم محدث ، تهران: امیرکبیر.
شعبانی،رضا(1385) مبانی تاریخ اجتماعی ایران، تهران: نشر قومس.
صابی، ابوالحسن هلال بن محسن(1346) رسوم دارالخلافه، ترجمة محمدرضاشفیعی کدکنی، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
قاسمی، محمد(1393) «ارزیابی رضایت شهروندان در توجیه حکومت»، دو فصلنامة معرفت سیاسی، سال6، شمارة2، پاییز وزمساتن93.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1389) اقتصاد سیاسی در ایران، ترجمه محدرضا نفیسی و کامبیز عزیزی، تهران: نشر مرکز.
کاتوزیان، محمدعلی همایون (1380) تضاد دولت و ملت، ترجمة علیرضا طیب، تهران: نشر نی
گردیزی، عبدالحی بن ضحاک بن محمود (1363) زین الاخبار، تصحیح عبدالحی حبیبی ، تهران: دنیای کتاب.
گودرزی، حسین(1387) «کارکرد هویت­بخش مذهب شیعه در دورة صفوی»، مجلة مطالعات ملی، زمستان87، شماره36.
طبری،محمد بن جریر(1375) تاریخ طبری(الرسل و الملوک)، ج7، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: اساطیر.
طهماسبی کیهانی، ساسان(1398) جامعه­شناسی تاریخی سلطه­پذیری ایرانیان، تهران: جامعه­شناسان و روش­شناسان.
مستوفی، حمدالله(1380) ظفرنامه، تصحیح مهدی مداینی و دیگران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.
معین، محمد(1386) فرهنگ معین، ج1، تهران: ادنا.
وبر، ماکس(1374) اقتصاد وجامعه، ترجمة عباس منوچهری،ترابی نژاد وعمادزاده،تهران: نشر مولی.
هینتس، والتر(1361) تشکیل دولت ملی در ایران، ترجمة کیکاوس جهانداری، تهران: خوارزمی.