نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار، گروه تاریخ و ایران‌شناسی، عضو هیأت علمی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران،

10.30465/crtls.2021.32633.1956

چکیده

در کتاب انسان‌خردمند؛ تاریخ مختصر بشر اثر یووال نوح هراری، سابقة دویست هزار سالة انسان‌خردمند به سان مؤخره‌ای بر سیزده‌ونیم میلیارد سال عمر جهان ترسیم شده است. انسان‌خردمند شامل مباحث متعددی از حوزه‌های علوم‌انسانی و غیر علوم‌انسانی است اما باتوجه به این‌که عنوان فرعی کتاب ادعایِ ارائة تاریخچة بشر را دارد، این مقاله صرفاً به نقدِتاریخیِ این اثر یعنی به نقدِ رویکرد روش شناختی و نقد نظریة تاریخی نویسنده می‌پردازد و ظرفیت‌های روش‌شناختی این کتاب را از منظرِ فلسفة انتقادی تاریخ و مباحث نظریِ آن را از موضع تکامل‌گراییِ خلقت‌باور در بوتة نقد خواهد گذاشت. با تمرکز بر محتوای کتاب و روش نویسنده، در این نقد به سه مقطع پرداخته می‌شود: 1) مقطع پیشا‌تاریخی؛ از سیزده‌ونیم‌میلیارد سال پیش تا ابداع خط در پنج هزار سال پیش 2) مقطع تاریخی؛ از ابداع خط تا کنون 3) مقطع پسا‌تاریخ؛ آینده بشر. از نگاه انتقادیِ این مقاله، واژه‎های تار، تاریخ و تاریک به ترتیب به این سه مقطع اشاره دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Mystery, History, Minatory! A Historical Critique on the Book “Sapiens; A Brief History of Humankind”

نویسنده [English]

  • Abolhasan Fayaz Anush

Associated Professor, Department of History, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

In “Sapiens; A Brief History of Humankind” by Yuval Noah Harari the 200.000 years of history of sapiens has been presented to the reader as an appendix to the 13.500.000.000 years of the world history. Sapiens covers numerous topics in the fields of humanities and non-humanities. However, considering that the subtitle of the book claims to present human history, this article deals only with the historical critique of this work, that is, the methodological approach and the critique of the author’s historical theory, and will critique the methodological capacities of this book from the perspective of critical philosophy of history and its theoretical discussions from the position of evolutionary creationism. Focusing on the content of the book and the authors method, this article deals with three sections: 1) prehistoric period; from 13.5 billion years ago to the invention of calligraphy in 5.000 years ago 2) historical period; from the invention of calligraphy until now, and 3) posthistoric period; human future. According to the critical view of this article, the words mystery, history and minatory refer to these three periods, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sapiens
  • Historical Critique
  • History Processing
  • Deconstructionism
  • Evolutionism
ایگلتون، تری (1386). اهمیت نظریه از پولیس تا پسامدرنیسم، ترجمه امیر احمدی‌آریان و دیگران، تهران: حرفه هنرمند.
پوکنر، مارتین (1399). جهان مکتوب، ترجمة علی منصوری، تهران: نشر بیدگل.
پولانی، مایکل (1399). علم، ایمان و جامعه، ترجمه حسن تیموری، تهران: نشر شب‌خیز.
پیترز، تد (1396). بازی در نقش خدا؟ جبرگرایی‌ژنتیک و آزادی و اختیاربشر، ترجمة عبدالرضا سالار‌بهزادی، تهران: نشر نی.
دوبلی، رولف (1399). دیگر اخبار نخوانید، ترجمه فائزه طباطبایی، تهران: نشر مرکز.
رایش‌هُلف،یوزف ه (1392). پیدایش انسان، ترجمة سلامت رنجبر، تهران: نشر آگه.
سوییتمن، برندن (1399). تکامل، تصادف و خدا، ترجمة علی شهبازی، تهران: نشر طه.
کار،ئی.اچ (1378). تاریخ چیست؟،ترجمه حسن کامشاد، تهران: خوارزمی.
کلارک، الیزابت ا (1397). تاریخ، متن، نظریه؛ مورخان و چرخش زبانی، ترجمه سیدهاشم‌آقاجری، تهران: مشر مروارید.
مانزلو، آلن (1394). واساخت تاریخ، ترجمه مجید مرادی‌سه‌ده، تهران:پژوهشکده تاریخ اسلام.
محمدپور، احمد ( 1396). تاریخ به روایت فلسفه، قم، نشر لوگوس.
موسوی‌سیانی،سعید (1398). فلسفه تحلیلی تاریخ؛مبانی فلسفی دانش تاریخی، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
مِیِر، فردریک دبلیو (1399). روایت و کنش جمعی، ترجمه ابهام شوشتری‌زاده، تهران: نشر اطراف.
هراری، یووال نوح (1396). انسان‌خردمند؛ تاریخ مختصر بشر، ترجمة نیک گرگین، تهران: فرهنگ نشر نو با همکاری نشر آسیم.
 هراری، یووال نوح (1397). 21 درس برای قرن 21، ترجمة سودابه قیصری، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه.