نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات عربی، عضو هیأت علمی دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دکتر علی شریعتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی ـ دانشکدة علوم انسانی ـ دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

کتاب «علم الاجتماع الأدبی» تألیف انور عبد الحمید الموسی از جمله تألیفات اخیر است که نویسنده در آن به شکلی جامع به سیر پیدایش و رشد و تحول جامعه شناسی ادبی از آغاز تا به امروز پرداخته و در کنار آن فصلی را نیز به آثار عربی در این حوزه و نقد آن ها اختصاص داده است. به منظور معرفی این کتاب بر آن شدیم تا این اثر را با تکیه بر روش توصیفی تحلیلی از دو جنبة شکلی و محتوایی مورد بررسی قرارداده تا در نهایت، محاسن و معایب و میزان موفقیت نویسنده در تألیف این اثر آشکار شود. بر اساس نتایج حاصله می توان روانی و شیوایی اسلوب، رعایت قواعد نگارشی، تناسب محتوا با عنوان و تسلسل منطقی میان مطالب، استحکام و دقت و بی طرفی در تحلیلها و نقدها را از جمله محاسن این کتاب بر شمرد و نوع طرح جلد، اختلاف در نوع و اندازه قلم ها، عدم تازگی در عنوان و کلی بودن آن، عدم تحقق اهدف پژوهش، صرف جمع آوری مطالب، شیوة استناد دهی نامناسب و غیر علمی، تکرار مکررات و مطالب، مسأله مند نبودن اثر و خاتمه نامناسب را از مهمترین نقیصه ها و معایب این اثر دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “Eelm Al-Ejtema Al-Adabi”, Mnhaj Sosiyoloji Fe Al-Qeraat Va Al-Naqd (Literary Sociology, … A Sociological Method in Reading and Criticism)

نویسندگان [English]

  • Amir Moqaddam Mottaqi 1
  • Ali Ahmadzadeh 2

1 Associate Professor, Department of Arabic Language and Literature, Dr. Ali Shariati Faculty of Letters and Humanities, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

2 ** PhD Student of Arabic language and literature, Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

The book "The Science of Literary Society" written by Anwar Abdul Hamid Al-Musa is one of the recent works in which the author comprehensively deals with the emergence and growth of literary sociology from the beginning to the present day. As well as a chapter on Arabic works in this area, their critique is also given. In order to introduce this book, we decided to examine this work based on a descriptive analytical method from both formal and content aspects to finally reveal the advantages and disadvantages and the success rate of the author in writing this work. Based on the results, we can consider the psychological and eloquent style, observance of writing rules, fit of the content with the title and logical sequence between the contents, strength and accuracy and neutrality in the analyses and critiques, among the advantages of this book. Type and size of fonts, lack of novelty in the title and its generality, failure to achieve the purpose of research, mere collection of materials, inappropriate and unscientific citation method, repetition and content, non-problematic work, bias in quoting content and conclusion, and being inadequate, are considered among the most important flaws and shortcomings of this work.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Literature
  • Society
  • Sociological Critique
  • Form and Content Evaluation
  • Technical
  • Methodological Features
کتاب:
آدرنو.گی، تئودور و دیگران(1377). در آمدی بر جامعه شناسی ادبیات، گزیده و ترجمه محمد جعفر پوینده،چ1، تهران: انتشارات نقش جهان.
ابراهیمی، عبدالجواد(1423). المنطق التعلیمی، چ2، قم: انتشارات دارالفکر.
اب‍ن ح‍ج‍ر ه‍یتم‍ی‌، اح‍م‍د ب‍ن م‍ح‍م‍د(د.تا). الصواعق المحرقة فی الرد علی أهل البدع و الرندقة، مصحح، عبداللطیف عبدالوهاب، قاهرة.
اسکارپیت، روبر(1376). جامعه شناسی ادبیات، ترجمه مرتضی کتبی، چ2،  تهران: انتشارات سمت.
ترابی، علی اکبر(1382). جامعه شناسی ادبیات فارسی، چ3، تبریز:  انتشارات فروزش.
داد، سیما(1380ش). فرهنگ اصطلاحات ادبی، چ4، تهران: انتشارات مروارید.
دیچز، دیوید(1370). شیوه های نقد ادبی، چ3، ترجمه محمد تقی صدقیانی، دکتر غلامحسین یوسفی، تهران: انتشارات علمی.
زرین کوب، عبدالحسین(1373ش). نقد ادبی، ج1و2، چ5، تهران: انتشارات امیر کبیر.
الموسی، أنور عبد الحمید (2011). علم الاجتماع الأدبی  (...منهج «سوسیولوجی» فی القراءة و النقد)،بیروت: دارالنهضة العربیة.
نصیر،جعفر؛ تیلاب،شقایق(1396).روش تحقیق، چ1، تهران: انتشارات خط خطی.
ولک،رنه(1388). تاریخ نقد جدید، ترجمه سعید ارباب شیرانی، ج 2، چ3، تهران: انتشارات نیلوفر.
-----(1385). تاریخ نقد جدید، ترجمه سعید ارباب شیرانی، ج 4، چ3، تهران: انتشارات نیلوفر.
گلدمن،لوسین(1369)نقد ،ساختگرایی تکوینی،ترجمه محمد تقی غیاثی،چ1،تهران:انتشارات بزرگمهر.
مقاله:
طالبی قره قشلاقی، جمال؛ بابازاده اقدم، عسکر(1398)«نگاه انتقادی به کتاب انواع شعر عربی و سیر تطور آن»،پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علووم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال نوزدهم، شماره هشتم، 269-287.
عسکری حسنکلو، عسکر(1387-1386). «سیر نظریه های نقد جامع شناختی ادبیات»، ادب پژوهی، شماره چهارم، 43-64.
محمد آقایی، طاهره و سهیلی، جمال الدین(1395). «مروری بر تأثیر رنگ ها از منظر روانشناسی و اهمیت به کارگیری مناسب آنها در طراحی فضاهای اقامتی و مراقبتی سالمندان»،  ماهنامه شباک، سال دوم، شماره 4و 5، 20-28.
منابع اینترنتی:
چگونه برای یک مقاله پژوهشی پایان مناسب بنویسیم،2016: https://www.tarjomano.com/)
چگونه نتیجه گیری مقاله ISI را بنویسم؟ 2017. http://www.iran-moshaver.ir/conclusions/
مصاحبه با انور موسی، روزنامه الزمان عراقی، 2018:  رقم المحتوى 19301.
http://www.azzaman-iraq.com/content.php?id=19301
https://www.neelwafurat.com/itempage.aspx?id=lbb170671-199071&search=books