نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد رشتة مترجمی زبان و ادبیات عربی دانشگاه کاشان، ایران

2 استادیار زبان و ادبیات عربی، عضو هیئت علمی دانشگاه کاشان، ایران

چکیده

ترجمه بیش از آن‌که "ابزاری" برای برگرداندن دانش و آگاهی از یک زبان به زبان دیگر باشد، "فرایندی" در بازتاب­دادن مفاهیم فرهنگی و اجتماعی است. برای بهبود چنین بازتابی، می­توان از دیدگاه­های نوین ترجمه، زبان­شناسی و گفتمانی بهره برد. یکی از دیدگاه­های نوین ترجمه، پیشنهادة کارمن گارسس اسپانیایی در سال 1994 و دارای چهار سطح "معنایی-لغوی"، "نحوی-واژه­ساختی"، "گفتمانی-کارکردی" و "سبکی-عملی" است که به کمک آن‌ها می‌توان "افزایش، مانش (نگهداری) و کاهش" اطلاعات متن اصلی را ‌در ‌متن ترجمه بررسی کرد. در این نظریه، از راه شمارش ویژگی­های مثبت و منفی ترجمه، "کفایت و مقبولیت" ترجمه نیز ارزیابی می­شود. در جستار پیشِ رو، به نقد ترجمة حبیب­الله عباسی از کتاب الصوفیه و السوریالیة ادونیس بر پایة این نظریه پرداخته می­شود. اگرچه مترجم به دلیل پیش­گرفتن شیوة "مترادف­ نویسی" و آوردن پی­نوشت­ های کمابیش زیاد، بر حجم متن ترجمه افزوده است، ولی بر اساس معیارهای مطرح­شده نزد گارسس، ترجمة او نگهدارندة اطلاعاتِ متن مبدأ است و با وجود خرده­­هایی که می­توان بر روش مترجم در برگرداندن اصطلاح­ ها و نوع ترجمة واژه به واژه گرفت، در مجموع، ترجمة وی دارای درجة کفایت و مقبولیتی است که در نظریة گارسس آمده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Translation of the Book “Sufism and Surrealism” Based on Garcé's Theory

نویسندگان [English]

  • Zahra Hadavi Khalil-Abad 1
  • Hosein Imanian 2
  • Ali Bashiri 2

1 Master in Arabic Language and Literature, University of Kashan, Kashan, Iran

2 Assistant Professor of Arabic Language and Literature, University of Kashan, Kashan, Iran

چکیده [English]

More than being a "tool" for translating knowledge and awareness from one language to another, translation is a "process" for reflecting cultural and social concepts. To improve the quality of such reflection, new perspectives on translation, linguistics, and discourse can be used. One of the new perspectives on translation is the proposal of the Spanish Carmen Garcés (1994), which has four levels: "semantic-lexical", "syntactic-word-constructive", "discourse-functional" and "stylistic-practical". With the help of these four levels, it is possible to investigate the increase, maintenance, and decrease the original text information in the translated text. By counting the positive and negative features of translation, the adequacy and acceptability of translation are also evaluated in this theory. In the following article, based on this theory, we critique the translation of Habibullah Abbasi from the book "Sufism and Surrealism" written by Adonis. Although the translator has increased the volume of the translated text by adopting the method of "synonymy" and bringing more or fewer captions, according to the criteria set by Garcés, his translation has the feature of preserving the information of the source text. In spite of the criticisms that can be leveled at the translator's method of translating terms and the type of word-for-word translation, in general, his translation has a degree of adequacy and acceptability as stated in Garcés' theory.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sufism
  • Persian and Arabic
  • Carmen Garcess
  • Translation Theory
  • Translation Criticism
أدونیس، علی احمد سعید(۱۹۹۲)، الصوفیه والسوریالیه، بیروت: دارالساقی.
-------(1385)، تصوف و سوررئالیسم، ترجمة حبیب‌الله عباسی، تهران: سخن.
افروز، محمود(1399)، «ارتقاء الگوی کارمن والرو گارسس (1994) از رهگذر بررسی ترجمه‌های انگلیسی شاهکار سوررئالیستی هدایت»، مجلة ادبیات پارسی معاصر، س۱۰، ش۲، 51- 74.
بالو، فرزاد(۱۳۹۴)، «حاشیه‌ای بر نقد ترجمه کتاب (الثابت و المتحول) سنت و تجدد»، نقد کتاب ادبیات، سال1، ش4 و 3، ۳۲۸-۳۱۳.
حمّود، ماجده(۱۹۹۷)، علاقه النقد بالابداع الادبی، دمشق: منشورات وزاره الثقافه.
رشیدی، ناصر و شهین فرزانه(۱۳۹۲)، «ارزیابی و مقایسه در ترجمة فارسی از رمان انگلیسی دن کیشوت اثر میگوئل.د.سروانتس بر اساس الگوی گارسس(1994)»، زبان و ادب فارسی، سال5، ش15، 41-56.
صلح­جو، علی(۱۳۷۷)، گفتمان و ترجمه، تهران: مرکز.
عباس، احسان(١٩٧٨)، إتجاهات الشعر العربی المعاصر، کویت: سلسله کتب ثقافیه شهریه یصدرها المجلس الوطنی للثقافه والفنون والآداب.
-------(۱۳۸۴)، اتجاهات الشعر العربی المعاصر، ترجمة حبیب­الله عباسی، تهران: سخن.
فرحزاد، فرزانه.(۱۳۸۶). «نقد ترجمه»، بخارا، ش۶۲، ۴۲۴-۴۲۰.
-------(۱۳۹۰)، «نقد ترجمه: ارائه مدلی سه وجهی»، پژوهشنامه انتقادی، ش۸۸، ۴۸-۲۹.
فرزانه، شهین(۱۳۸۷)، پایان­نامة «ارزیابی و مقایسة ترجمه­های فارسی رمان انگلیسی شاهزاده و گدا اثر مارک­تواین بر اساس مدل گارسس»، دانشگاه شیراز، گروه زبان­شناسی.
قندیل­زاده، نرگس(۱۳۹۴)، «دلالت‌های بی‌دلیل، تبدیل‌های بی‌ بدیل»؛ نقد کتاب ادبیات، ش۲، ۲۶۲-۲۴۳.
کامبل الیسوعی، روبرت(۱۹۹۶)، أعلام الادب العربی المعاصر (سیر و سیره ذاتیه)، بیروت: المعهد الألمانی للأبحاث الشرقیه.
گوهرین، سید صادق(۱۳۸۰)، شرح اصطلاحات تصوف، ج6، تهران: زوّار.
مختاری اردکانی، محمدعلی(۱۳۷۶)، «چهارچوبی نظری برای ارزیابی ترجمه»، مترجم، ش25،۵۰-۵۸.
-------(۱۳۸۶)، استعارة ترجمه (مجموعه مقالات درباره ترجمه)، کرمان: دانشگاه باهنر کرمان.
منافی‌اناری، سالار(۱۳۹۱)، «کرسی نظریه­پردازی، نظریه­ای جدید در مطالعات ترجمه: جدایی­ناپذیربودن ترجمه از زندگی روزمره انسان»، مجموعه مقالات دانشگاه علامه طباطبایی، ش۲۸۵، ۹-۶۸.
نیازی، شهریار و زینب قاسمی اصل(۱۳۹۷)، الگوهای ارزیابی ترجمه (با تکیه بر زبان عربی)، تهران: دانشگاه تهران.
نیومارک، پیتر(۱۳۸۲ش)، دوره آموزش فنون ترجمه، ترجمة منصور فهیم و سعید سبزیان، تهران: رهنما.