نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار حقوق عمومی، عضو هیأت علمی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

یکی از مباحث مهم حقوق اساسی، مقوله «رژیم‏های سیاسی» است. در تقسیم‏بندی رژیم‏های سیاسی نیز همواره توتالیتاریسم مورد توجه ویژه‏ای است. با این وجود، منبع الهام حقوقدانان برای بحث از رژیم‏های سیاسی، آراء و آثار اندیشمندان سیاسی است. چراکه این موضوع اصولاً ماهیت سیاسی دارد. با مطالعه آثار سیاسی مربوطه، درمی‏یابیم که نظریات اندیشمندان سیاسی و آراء برخی حقوقدانان چون ابوالفضل قاضی و سیدمحمد هاشمی در زمینه توتالیتاریسم، تفاوت دارند. طبیعتاً ملاک بحث و گفتگو در اینجا باید آثار اندیشمندانی مانند هانا آرنت باشد که خود در چارچوب رژیم‏های توتالیتر نشو و نما یافته و مطالعه خود را به طور ویژه بر این حوزه متمرکز کرده‏اند. بررسی آثار این گروه، آشکار می‏کند که توتالیتاریسم به مثابه مصداق نوین نظام سلطه در دو قرن اخیر، دارای ویژگی‏هایی چون داشتن پایگاه اجتماعی، وجود حزب واحد و ... است و ماهیتاً با مونوکراسی‏های توده‏ای یکسان است. بعلاوه، توتالیتاریسم با رژیم‏های دیکتاتوری تفاوت‏های بنیادینی از منظر نحوه به قدرت رسیدن حاکمان، لزوم یا عدم لزوم کسب حمایت مردمی، نوع رابطه حاکم با سایر مقامات و ... دارد. حال آن‏که در کتب بایسته‏های حقوق اساسی و حقوق اساسی و ساختارهای سیاسی، توتالیتاریسم به عنوان یکی از ویژگی‏های مونوکراسی توده‏ای مدنظر قرار گرفته و از سویی نیز در اثر دوم، توتالیتاریسم با دیکتاتوری یکسان پنداشته شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critique of "Totalitarianism" on the Books "Precise of Constitutional Law" and "Constitutional Law and Political Structures"

نویسنده [English]

  • Azad Rezaei

Assistant Professor, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran

چکیده [English]

One of the most important issues in constitutional law is the "Political Regimes". In the division of political regimes, special attention is paid to totalitarianism. However, the source of inspiration for jurists to discuss political regimes is the views of political thinkers, because this issue has political nature. By studying of the political writings in this field, we realize that the theories of political thinkers are different from the views of jurists such as Abolfazl Ghazi and Seyyed Mohammad Hashemi. Here the criterion for discussion should be the writings of thinkers such as Hannah Arendt who have grown up in totalitarian regimes and have focused on this area. Review of the writings of these thinkers reveals that totalitarianism as a new example of the domination system in the last two centuries has features such as having a social basis, the existence of a single party, and is the same as the mass monarchy. In addition, totalitarianism is very different from dictatorship in terms of how the Rulers come to power, the need or not of popular support, the type of Rulerʼs relationship with other officials and so on. However, in the books of Constitutional Law Summary and Constitutional Law and Political Structures, totalitarianism is considered as one of the characteristics of mass monarchy and on the other hand, in the second work, totalitarianism is equated with dictatorship.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Totalitarianism
  • Mass Monarchy
  • Political Regimes
  • Mass Society
  • Single Party
آرنت، هانا (1366)، توتالیتاریسم، ترجمه محسن ثلاثی، چ 2، تهران: سازمان انتشارات جاویدان.
آرنت، هانا (1398)، عناصر و خواستگاه‏های حاکمیت توتالیتر، ترجمه مهدی تدینی، چ 2، تهران: ثالث.
اشپربر، مانس (1363)، نقد و تحلیل جباریت، ترجمه کریم قصیم، تهران: دماوند.
اقبال، فرشید (1385)، مکتب های سیاسی، چ 2، تهران: سبکباران.
برلین، آیزایا (1385)، سرشت تلخ بشر(جستاری در تاریخ اندیشه ها)، تهران: ققنوس.
بشیریه، حسین (1384)، تاریخ اندیشه های سیاسی در قرن بیستم (لیبرالیسم و محافظه‏کاری)، ج 2، چ 6، تهران: نی.
بشیریه، حسین (1387)، جامعه شناسی سیاسی، چ 11، تهران: نی.
بوشهری، جعفر (1384)، حقوق اساسی: اصول و قواعد، تهران: شرکت سهامی انتشار.
پژوهشگاه علوم انسانی (1358)، توتالیتاریسم (سلطه گرائی)، پژوهشگاه علوم انسانی.
رحمانی‏زاده دهکردی، حمیدرضا (1382)، جامعه مدنی در دوران مدرن، تهران: برگ زیتون.
شوالیه، ژاک (1378)، دولت قانونمند، ترجمه دکتر حمیدرضا ملک‏محمدی، تهران: دادگستر.
قادری، حاتم (1386)، اندیشه های سیاسی در قرن بیستم، چ 8، تهران: سمت.
قاضی «شریعت پناهی»، ابوالفضل (1385)، بایسته‏های حقوق اساسی، چ 24، تهران: میزان.
مشیرزاده، حمیرا (1381)، درآمدی نظری بر جنبش های اجتماعی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
ملک‏محمودی، موسی (1384)، «توتالیتاریسم، اتوپیا و انسان کرگدنی»، مجله نامه، شماره 41.
نقیب‏زاده، احمد (1378)، حزب سیاسی و عملکرد آن در جوامع امروز، تهران: دادگستر.
هاشمی، سید محمد (1385)، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصول و مبانی کلی نظام)، ج 1، چ 7، تهران: میزان.
هاشمی، سید محمد (1390)، حقوق اساسی و ساختارهای سیاسی، تهران: میزان.
 
Totalitarism:CASE STUDY:Stalinist Russia,availablie online at: