نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

چکیده

مقالة حاضر، به بررسی انتقادی کتاب کندوکاوی در جامعه‌شناسی ادبیات اثر فرهنگ ارشاد می‌پردازد. در این مقاله نشان خواهیم داد که به دلیل عدم آشنایی عمیق با اصطلاحات ادبی، درآمیختن نظریه­ها و مکتب‌های ادبی و شناخت ناکافی از جریان‌ها، سبک‌ها و انواع ادبی و ... این کتاب تقریری مناسب از جامعه‌شناسی ادبیات به دست نمی‌دهد و نمی‌توان مطالب طرح‌شده در آن را قابل‌اعتماد دانست؛ به‌ویژه اینکه این اثر به­عنوان کتاب درسی منتشر شده است. به دلیل فقدان آشنایی ژرف با ادبیات، پاره‌ای از جریان‌ها و نظریه‌های مرتبط با جامعه‌شناسی ادبیات به کناری نهاده شده‌اند و به‌تبع عدم توغل در متون ادبی، آثار موردبررسی به‌دقت انتخاب نشده‌اند. در پاره‌ای موارد نیز دلیل بحث پیرامون مسائل ادبی در جامعه‌شناسی ادبیات تبیین نشده است و نخستین پرسش‌ها در باب اهمیت برخی مباحث ادبی؛ همچون انواع ادبی در جامعه‌شناسی ادبیات بدون پاسخ مانده‌اند. خطاهای متعدد درباب مباحث ادبی نشان از آن دارد که نویسندة محترم کتاب نه در انجام و نه در فرجام پژوهش از راهنمایی مشاوران ادبی بهره نگرفته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

From Sociology to Literature: A Critical Analysis of the Book “An Exploration of the Sociology of Literature”

نویسنده [English]

  • Hashem Sadeghi Mohsenabad

Assistant Professor of Persian Language and Literature, Neyshabur University, Neyshabur, Iran

چکیده [English]

The present paper aims to critically analyze the book “An Exploration of the Sociology of Literature” written by Farhang Ershad. It was found that the book’s content is not reliable because of the lack of deep knowledge of literary terms, the mixing of literary theories and schools, and the lack of adequate understanding of literary movements, styles, and types. This is especially true, given the fact that it is published as a textbook. For the above reasons, some of the sociologically-related literary theories and movements were disregarded. The works under study were not properly chosen because of the lack of a deep understanding of literary works. In some cases, the reasons for the discussion of the sociological issues in literature were not provided, and even some preliminary key literary questions, such as literary genres in the sociology of literature, remained unanswered. Different mistakes about literary issues indicated that the author has not benefited from literary advice in doing the research.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sociology of Literature
  • Interdisciplinary Research
  • Literary Genres
  • Literary Terms
  • Literary Theories
آدورنو، تئودور. و. (1396)، «سخنی پیرامون شعر غنایی و اجتماع»، در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 242- 222.
ارشاد، فرهنگ (1391)، کندوکاوی در جامعه­شناسی ادبیات، تهران: آگه.
انوشیروانی، علیرضا (1392)، «مطالعات بینارشته­ای ادبیات تطبیقی». ادبیات تطبیقی (ویژه­نامه­ی فرهنگستان)، شمارة 7 (بهار و تابستان)، صص 9- 3.
پوینده، محمدجعفر (1396)، «کوهلر: چشم­اندازی نو در جامعه­شناسی ادبیات» در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 211- 205.
تادیه، ژان ایو (1390)، نقد ادبی در قرن بیستم، چاپ دوم، تهران: انتشارات نیلوفر
خورسندی طاسکو، علی (1396)، گفتمان میان­رشته­ای دانش، چاپ دوم، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
رپکو، آلن (1396)، پژوهش میان­رشته­ای: نظریه و فرآیند، چاپ دوم، تهران: پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
زالامانسکی، هانری (1396)، «بررسی محتواها، مرحله­ای اساسی در جامعه­شناسی ادبیات معاصر» در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 251- 242.
زیما، پیر، و. (1396)، «جامعه­شناسی رمان از دیدگاه یان وات، لوکاچ، ماشری، گلدمن، باختین» در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 178- 138.
لوکاچ، گئورگ (1393)، رمان تاریخی، ترجمة امید مهرگان، چاپ دوم، تهران: نشر ثالث.
کوهلر، اریش (1396)، «تزهایی دربارة جامعه­شناسی ادبیات» در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 222- 211.
گلدمن، لوسین (1396)، «جامعه ­شناسی ادبیات» در درآمدی بر جامعه­شناسی ادبیات، ترجمة محمدجعفر پوینده، چاپ دوم، تهران: نشر چشمه. صص 71- 57.
گلدمن، لوسین (1371) جامعه­شناسی ادبیات (دفاع از جامعه­شناسی رمان)، ترجمة محمدجعفر پوینده، تهران: نشر هوش و ابتکار.