نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه شهید بهشتی

چکیده


الادب المقارن، اثر محمد سعید جمال‌الدین، ازجمله آثار قابل توجه در موضوع ادبیات تطبیقی است که نخستین‌بار در 1990 منتشر شد. نویسنده مباحث را با رویکرد مکتب فرانسه و با تأکید بر ادبیات فارسی و عربی نگاشته است. اگرچه این اثر مشخصات کتاب درسی را ندارد، ولی با توجه به اهمیت مباحث آن و با عنایت به این‌که به عنوان کتاب کمک‌درسی قابل استفاده است، نقد و بررسی آن به منظور تبیین نقاط قوت و ضعف آن ضروری می‌نماید. نقد این کتاب بر اساس دستور‌العمل شورای بررسی متون در دو سطح شکلی و محتوایی با مراجعه به متن اثر و با کمک سایر آثار مکتوب به‌ویژه ترجمة فارسی آن انجام پذیرفت. بررسی کتاب نشان داد که این اثر در شکل و محتوا فاقد مشخصات کتاب درسی است و بر اساس منابع پیشین عربی به نگارش درآمده است و نو‌آوری چندانی در آن دیده نمی‌شود. از نظر تناسب و جامعیت مباحث نیز نقطه‌ضعف‌هایی دارد. نقطة قوت اثر دارا بودن دو بخش نظری و عملی در مباحث و محوریت داشتن ادبیات فارسی پس از ادبیات عربی است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critical Assessment of the Comparative Literature Book of Comparative Studies in Arabic & Persian Literatures

نویسنده [English]

  • Hojjat Rasouli

چکیده [English]

The Comparative Literature Book a work of Mohammad Sa`eid Jamaluddeen is a characteristic one from among subjects of such literature, published for the first time in 1990. The writer followed up French School thoughts in his research focusing his efforts on Persian and Arabic Literatures. Although this work is not that type of teaching known books but in regard to its important research subjects and because it can be used as a teaching handbook, to have an overall critical-analytic study of it, pointing out its week and strong points, may look necessary.
To have this critical-analytic study over the above mentioned work, in both form and content aspects, has been included within the Agenda of Text Studies Council and implemented by referring to the work`s text and using other relevant written works particularly the Persian translation of this very work.
While studying the work it was found that it lacks the peculiarities of a teaching book, both in form and content, and because the content mostly relies upon preceding Arabic resources, but having no new remarkable ideas beside the  weaknesses of conformity and comprehensiveness seen in the subject-matter.
The only strong point we can mention here for the work is that it enjoys having two theoretical and practical sections in its researches and in what belongs to the pivotal aspects of Persian Literature and Arabic Literature thereafter.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key Words: Comparative Literature
  • Mohammad Sa`eid Jamaluddeen
  • Criticism and Study
  • Teaching Book
منابع
الخطیب، حسام (1992). آفاق الادب المقارن ربیا و عالمیا، بیروت: دار الفکر المعاصر.
سرفصل و برنامه‌های درسی رشتة زبان و ادببیات عربی (بی‌تا). تهران: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
سعید جمال‌الدین، محمد (1389). ادبیات تطبیقی، ترجمة حسام‌پور و کیانی، شیراز: دانشگاه شیراز.
سعید جمال‌الدین، محمد (1990). الادب المقارن، قاهره: دار ثابت للنشر و التوزیع.
سعید جمال‌الدین، محمد (2003). الادب المقارن دراسات تطبیقیة بین الادبین الالعربی و الفارسی، مصر: دار الهدایة.
طه، ندا (1384). ادبیات تطبیقی، ترجمة حجت رسولی، تهران: آوام.
غنیمی هلال (1999). الادب المقارن، مصر: دار العودة.