نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

امروزه ادبیات تطبیقی جایگاه ویژه‌ای در‌میان رشته‌های ادبی دارد و نقش انکارناپذیری را در بیان روابط و کنش و واکنش میان آن‌ها ایفا کرده است. به‌علاوه، با نشان‌دادن نقاط ضعف و قوت هرکدام غنای ادبیات ملت‌ها را به‌ارمغان آورده است. کتاب الأدب المقارن فی الدراسات المقارنة التطبیقیة، اثر داود سلوم، در حوزة ادبیات تطبیقی است که سعی دارد ضمن بیان مختصری از نظریه‌ها و مکتب‌های ادبیات تطبیقی حجم درخورتوجهی از آثار فرهنگی و ادبی ِعربی و غیرعربی و نیز اثرپذیری و اثرگذاری آن‌ها را به‌نمایش گذارد تا بدین وسیله پیشینه‌ها، توان‌مندی‌ها، و اثر هرکدام در غنای دیگری را نمایان کند. گفتار پیشِ‌رو با هدف معرفی اثر یادشده و بیان نقاط ضعف و قوت آن به‌شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی نگاشته شده است و نتایج نشان می‌دهد که کتاب ضمن توفیق در بخش‌هایی از اهداف خود، در بخش‌های دیگری کاستی‌ها و چالش‌هایی دارد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

A Critique on Al-adab-Almoqaran Fi-Alderasat Almoqaranat Altatbiqiaat

نویسنده [English]

  • Hosein Abavisani

Associate Professor of Arabic Language and Literature, Kharazmi University

چکیده [English]

Today, comparative literature has a special place in various literary disciplines and has played an indelible role in expressing relationships, acting and reacting between them. In addition, by showing the strengths and weaknesses of each, the richness of the literature of nations has also been brought. The book "Al-adab-Almoqaran Fi-Alderasat Almoqaranat Altatbiqiaat", by Dawood Salum, is a writing paper in the field of comparative literature that attempts to present a brief description of the theories and schools of comparative literature, which is a fairly significant volume of Arabic and non-Arabic cultural and literary works. It also shows the impact of comparative literature so as to reveal the backgrounds, attributes, and effects of each type of comparative literature. The present paper aims to introduce this work, present its weaknesses and strengths through a descriptive-analytic way. The results show that the book, while partially successful in achieving some of its goals, faces shortcomings and challenges.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comparative literature
  • Arabic literature
  • Dawood Salum
  • “Al-adab-Almoqaran Fi-Alderasat Almoqaranat Altatbiqiaat”
انوشیروانی، علیرضا (1389)، «آغاز ادبیات تطبیقی در فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی»، مجلة ادبیات تطبیقی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دورة اول، ش 1، پیاپی 1.
انوشیروانی، علیرضا (1398)، «ناسامانگی در ادبیات تطبیقی ایران»، دوفصل‌نامة ادبیات پارسی معاصر، س 9، ش‌ 1.
پاینده، حسین (1385)، نقد ادبی و دموکراسی، تهران: نیلوفر.
تایسن، لویس (1387)، نظریه‌های نقد ادبی معاصر، ترجمة مازیار حسین‌زاده و فاطمه حسینی، تهران: نشر نگاه امروز، حکایت قلم نوین.
رجائی، نجمه (1378)، آشنایی با نقد ادبی معاصر عربی، مشهد: دانشگاه فردوسی.
رضایی، غلام‌عباس و ابوبکر محمودی (1389)، «بررسی تطور ساختاری دو قصیدة جاهلی و اسلامی از حسان‌‌بن ثابت با نظر به مکتب ساختارگرایی»، پژوهش‌نامة نقد ادبی، ش 1.
سلوم، داود (2003)، الأدب المقارن فی الدراسات المقارنة التطبیقیة، قاهره: مؤسسة المختار.
سیدقطب (2006)، النقد الأدبی أصوله و مناهجه، قاهره: دارالشروق.
قصاب ولید (2007)، مناهج النقد الأدبی الحدیث؛ رؤیة إسلامیة، دمشق: دارالفکر.
محمود خلیل، ابراهیم (2010)، النقد الأدبی الحدیث، عمان: دارالمیسرة.
مشخصات کلی، برنامة آموزشی و سرفصل دروس بازنگری‌شده، دورة کارشناسی پیوسته، رشتة زبان و ادبیات عربی، گروه زبان و ادبیات، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (17/8/1389).
یلوح، رشید (2014)، التداخل الثقافی العربی ـ الفارسی؛ من القرن الأول إلی القرن العاشر الهجری، بیروت: المرکز العربی للأبحاث و دراسة السیاسات.