نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

استادیار بخش تخصصی زبان‌های باستانی و ایران‌شناسی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، تهران

چکیده

حیات فکری و اجتماعی مانویان در دورة اسلامی (تا قرن سوم هجری) دربارة وضعیت اجتماعی و فکری اقلیتی مانوی است که در دو سدة نخستین ه.ق در جامعة اسلامی می‌زیست. در این کتاب، چگونگی تطبیق مانویان در جامعة اسلامی براساس نظریة کارکردگرایی ساختاری پارسونز بررسی شده است. کتاب سه بخش دارد. بخش اول مقدمه­ای است کوتاه دربارة مانویت و زمینة تاریخی آن. در دو بخش دیگر به نام­های حیات فکری و اجتماعی مانویان نام زنادقة معروف براساس منابع کهن عربی بدون تحلیل و بررسی و افزودن مطلبی نو نقل شده است. به طورکلی، این کتاب به منابع اصلی مانوی و تحقیقات جدید اروپایی توجهی ندارد و متکی بر منابع عربی است.  علاوه بر این، نظریة جامعه‌شناختی پارسونز نیز با این موضوع تناسبی ندارد. نظریة مذکور جامعه را نظامی متشکل از چهار خرده­نظام در نظر می­گیرد که همگی در عملکرد کل آن نقش دارند و نقص یکی از آن­ها کل نظام جامعه را دچار اختلال می­کند.  چنین نظریه­ای  برای مطالعة هم­زیستی اقلیت مانویان و مسلمانان در عصر اموی و دوران متقدم عباسی مناسب نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

A Critical Review on the Book “The social and intellectual life of the Manichaean” (until 3rd century AH)

نویسنده [English]

  • Leila Varahram

Assistant professor, ancient Iranian languages and Iranian studies, University of Tehran, Tehran, Iran

چکیده [English]

The main topic of the book is the social and intellectual life of the Manichaean minority in Islamic society until the 3rd century AH. It includes three sections and six chapters. The first part provides a brief introduction to Manichaeism and its historical background according to Arabic books.  In two later chapters, there are the names of famous Manichaeans or Zandiqs, mentioned in Arabic books, but there is no new point about these persons. Overall, the present book is totally dependent upon old Arabic sources and denies original Manichaean texts or western studies. The study is based on Talcott Parson’s theory of structural functionalism.  Parson’s theory sees society as a system, which has four interpenetrating and interrelated subsystems, and analyzes both the general system and the subsystems, that all of them contribute to its operation as a whole.  This theory is not appropriate for the study of the cultural coexistence of Manicheans and Muslims under the Umayyads and Abbasids.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Manichaeans
  • Zandiq
  • Minorities in Islamic Society
  • Structural-Functionalism
  • Talcott Parsons