نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه آموزشی سینما، دانشکده‌ی سینما تئاتر، دانشگاه هنر، تهران، ایران

2 استادیار گروه آموزشی سینما، دانشکده‌ی سینما تئاتر، دانشگاه هنر، تهران، ایران

چکیده

امپرسیونهای یک شهر: تهران امروز (1356) اثر خسرو سینایی یکی از فیلم‌های شاخص ایرانی است که می‌کوشد تجربه کلانشهری تهران مدرن را به مخاطب خود بازنمایاند. فرم و ساختار این اثر تفاوت‌های مشهودی با فیلم‌های مرسوم سمفونی‌ شهری دارد. سینایی در پی ارایه ریتم و ضرباهنگ زندگی کلانشهری، چنان که در سمفونی‌های شهری اتفاق می‌افتد، نیست، و بیشتر در پی بازنمایی بارقه‌هایی از تجربه‌ی زیست کلانشهری در جامعه ایران در حال گذار از سنت به مدرنیته است. پیشینه‌ی تحصیلی و مطالعاتی سینایی در زمینه معماری، در زیبایی‌شناسی این فیلم و کنکاش وی در ماهیت شهر مدرن به خوبی نمود می‌یابد. پژوهش حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت گرفته، با بهره‌گیری از رویکردی میان‌رشته‌ای می‌کوشد به بررسی نحوه بازنمایی تجربه شهری در این فیلم بپردازد، و از این مدخل دیدگاه فیلمساز نسبت به فرایند مدرنیزاسیون شهری در دوره پهلوی را تحلیل نماید. در طول فیلم، فیلمساز به گونه‌ای خودارجاعانه بارها به ماهیت مدیوم سینما در ثبت و جاودانه کردن لحظات اشاره می‌کند. فیلمساز خصوصا نقش قدرت حاکم در پیشبرد پروژه مدرنیزاسیون و شکل‌دهی به انسجام اجتماعی مطلوب را برجسته می‌سازد. تحلیل فیلم نگاه انتقادی فیلمساز به مدرنیزاسیون حکومتی دوران پهلوی را آشکار می کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Representing the Experience of a Modern Metropolis in “Impressions of a City: Tehran Today (1977)”

نویسندگان [English]

  • Dariush Esmaieli 1
  • Alireza Sayyad 2

1 Instructor, Faculty of Cinema and Theater, University of Art, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Faculty of Cinema and Theater, University of Art, Tehran, Iran

چکیده [English]

“The Impression of a City: Tehran Today (1977)” by Khosrow Sinai is one of the leading Iranian documentaries that aspires to represent the experience of living in the modern metropolis of Tehran. It has remarkable differences from common urban symphonies, in form and structure, and Sinai doesn’t try to convey the rhythm and pace of the metropolitan life, and he is more in to the representation of some evanescent sparks of metropolitan living experience in the Iranian, traditional to modern, transitional society. The author’s educational background in architecture shows itself through the aesthetics of the film and his exploration in the nature of the modern city. This study, which has been done by descriptive-analytical method, using library sources, and an interdisciplinary approach, tries to investigate, how the film represents the metropolitan experience of life, and analyzes the filmmaker’s critical perspective on the process of urban modernization in the Pahlavi’s era

کلیدواژه‌ها [English]

  • Impressions of a City
  • Tehran Today
  • Modernization
  • Tehran Metropolis
  • Documentary cinema
  • Urban Experience
بنیامین، والتر. (1390)، «اثر هنری در عصر تولید مکانیکی»، در اکران اندیشه: فصلهایی در فلسفه سینما، ترجمه پیام یزدانجو، تهران: نشر مرکز.
بنیامین، والتر. (1396)، درباره زبان و تاریخ؛ ترجمه مراد فرهادپور و امید مهرگان، تهران: نشر هرمس.
حبیبی، محسن. (1389)، قصه شهر(تهران، نماد شهر نوپرداز ایرانی 1332-1299)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
درگاهی، ملیحه. (1397)، جریان مدرنیته در شهرهای معاصر ایران، سایت انسانشناسی و فرهنگ.
زیمل، گئورگ. (1372)، «کلانشهر و حیات ذهنی»، ترجمه یوسف اباذری، نامه علوم اجتماعی. جلد دوم، شماره سوم(6)، صص 53-66.
سونتاگ، سوزان. (1392)، درباره عکاسی، ترجمه نگین شیدوش و فرشید آذرنگ، تهران: نشر حرفه نویسنده،.
شایگان، داریوش. (1395)، جنون هوشیاری، تهران: نشر نظر.
شیل، مارک و فیتزموریس، تونی. (1391)، سینما و شهر (فیلم و جوامع شهری در بستر جهانی)، ترجمه میترا علوی طلب و محمود اربابی، تهران: انتشارات موسسه تصویر شهر.
عمادیان، بارانه. (1396)، تاریخ طبیعی زوال (تاملاتی درباره سوژه ویران)، تهران: نشر بیدگل. 
کریمی، پاملا. (1400)، زندگی خانگی و فرهنگ مصرفی در ایران: انقلابهای داخلی در عصر مدرن، ترجمه زهرا طاهری، تهران: انتشارات شیرازه کتاب ما.
منل، باربارا. (1395)، شهرها و سینما، ترجمه نوید پورمحمدرضا و نیما عیسی پور، تهران: بیدگل.
 
Bruno, Giuliana. (2002), Atlas of Emotion: Journeys in Art, Architecture, and Film, London & New York:Verso.
Bruno, Giuliana. (2007), Public Intimacy: Architecture and the Visual Arts, Cambridge: The MIT Press.
Bruno, Giuliana. (2014), Surface: Matters of Aesthetics, Materiality, and Media. Chicago: University of Chicago Press.
Christie, Ian. (2012), "A Disturbing Presence? Scenes from the History of Film in the Museum", Film, Art, New Media: Museum Without Walls, Angela Dalle Vacche (Ed), New York: Palgrave Macmillan.
Friedberg, Anne. (1993), Window Shopping Cinema and the Postmodern, Berkeley: University of California Press.
Gronberg, Tag. (1997), "Beware Beautiful Women: The 1920s shopwindow mannequin and a physiognomy of effacement", Art History, Vol. 20, no. 3, pp: 375-396.
Gourgouris, Stathis. (2006), "The Dream-Reality of the Ruin", Walter Benjamin and the Arcades Project, Beatrice Hanssen (Ed), London & New York: Continuum International Publishing Group.
Hake, Sabine. (2008), Topographies of Class: Modern Architecture and Mass Society in Weimar Berlin, Ann Arbor: University of Michigan Press.
Hansen, Miriam. (1994), America, Paris, and the Alps Kracauer (and Benjamin) on Cinema and Modernity, Berlin: John-F.-Kennedy-Institut für Nordamerikastudien (JFKI).
Mack, Michael. (2009), "Modernity as an Unfinished Project: Benjamin and Political Romanticism", Walter Benjamin and the Architecture of Modernity, Andrew Benjamin & Charles Rice (Eds), Melbourne: repress.
Mulvey, Laura. (2006), Death 24x a Second: Stillness and the Moving Image, London: Reaktion Books Ltd.
Pieterse, Jan Nederveen. (2005), "Multiculturalism and museums: discourse about others in the age of globalization", Heritage, Museums and Galleries: An Introductory Reader, Gerard Corsane (ed), London: Routledge.
Rabinovitz, Lauren. (2012), Electric Dreamland: Amusement Parks, Movies, and American Modernity, New York: Columbia University Press.
Sandberg, Mark. B. (2003), Living Pictures, Missing Persons: Mannequins, Museums, and Modernity, Princeton: Princeton University Press.
Schivelbusch, Wolfgang. (1995), Disenchanted Night: The Industrialization of Light in the Nineteenth Century, Translated by Angela Davies, Berekley: University of California Press.
Schwartz, Vanessa. R. (1995), "Museums and Mass Spectacle: The Musée Grévin as a Monument to Modern Life", French Historical Studies, Vol. 19, No. 1, pp. 7-26.
Stead, Naomi, "On the Object of the Museum & its Architecture", The Degree of Doctor of Philosophy, School of Geography, Planning and Architecture, The University of Queensland (2004).
Uricchio, William. (2008), "Imag(in)ing the City: Simonides to the Sims", Cities in Transition: The Moving Imageand the Modern Metropolis, Andrew Webber and Emma Wilson (Eds), London: Wallflower Press.
Urry, John. (2005), "The 'System' of Automobility", Automobilities, Mike Featherstone, Nigel Thrift & John Urry (Eds). London: SAGE.
Ward, Janet. (2001), Weimar Surfaces: Urban Visual Culture in 1920s Germany, Berkeley: University of California Press.
Werth, Margaret. (2013), "Heterogeneity, the City, and Cinema in Alberto Cavalcanti's Rien que les heures", Art History, Vol. 36, No. 5, pp. 1018-1041.